۱۱ آبان ۱۴۰۵ - ۰۸:۳۵
آیا توقف قیمت‌گذاری دستوری، تولید و زیان خودروسازان را بهبود بخشید؟
با وجود صدور مجوزهای متعدد برای افزایش قیمت خودرو از زمستان گذشته و درخواست مجدد ایران‌خودرو برای جهش بیش از ۵۰ درصدی قیمت‌ها، صورت‌های مالی ۶ ماهه نخست امسال نشان می‌دهد که نه تنها تولید افزایش نیافته، بلکه زیان‌دهی شرکت‌ها نیز ادامه دارد. این در حالی است که درآمدهای اسمی خودروسازان با تغییر نرخ‌ها رشد قابل توجهی داشته است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در سامانه کدال، درآمد عملیاتی ایران‌خودرو در نیمه نخست امسال با رشدی حدود ۵۵ درصدی به بیش از ۳۲۸ هزار میلیارد تومان رسیده است. با این حال، آمار تولید نشان‌دهنده افت نزدیک به ۲۲ درصدی است؛ به طوری که تیراژ تولید از ۲۶۳ هزار دستگاه در سال گذشته به ۲۰۵ هزار دستگاه کاهش یافته است. فروش نیز با ۲۴ درصد کاهش به حدود ۱۹۳ هزار دستگاه رسیده است. خودروسازان اذعان کرده‌اند که رشد درآمد صرفاً ناشی از "تغییر نرخ" بوده و نه افزایش بهره‌وری یا تولید. در ظاهر، ایران‌خودرو از زیان عملیاتی ۱۰.۵ هزار میلیارد تومانی در سال گذشته به سود عملیاتی حدود ۹۰۹ میلیارد تومانی در سال جاری رسیده است. اما با وجود این رقم، زیان خالص شرکت همچنان نزدیک به ۸ هزار میلیارد تومان است. بخش قابل توجهی از سود عملیاتی ثبت‌شده، ناشی از فروش مواد اولیه به شرکت‌های زیرمجموعه بوده است. در صورت حذف این درآمدها و هزینه‌های مربوط به ظرفیت خالی خطوط تولید (بیش از ۶.۳ هزار میلیارد تومان)، چرخه اصلی تولید خودرو همچنان زیان‌ده است. چالش ساختاری دیگر، افزایش ۳۲ درصدی بدهی‌های ایران‌خودرو به بیش از ۳۷۰ هزار میلیارد تومان است. بدهی ۱۴۳ هزار میلیارد تومانی ناشی از قراردادهای پیش‌فروش و تعهد تحویل بیش از ۱۶۴ هزار دستگاه خودرو، بخش مهمی از این بدهی‌ها را تشکیل می‌دهد. هزینه‌های مالی شرکت نیز با جهش ۱۶۳ درصدی به ۱۳.۳ هزار میلیارد تومان رسیده که بخش عمده آن مربوط به سود تسهیلات بانکی و سود مشارکت خودروهای پیش‌فروش است. این رقم ۹۰ درصد کل سود ناخالص شرکت را بلعیده است. مقایسه وضعیت سایپا و پارس‌خودرو نیز نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها نتوانسته بحران را مهار کند. سایپا با کاهش ۲۶ درصدی درآمد عملیاتی و ثبت زیان عملیاتی ۲۷ هزار میلیارد تومانی و پارس‌خودرو با افت ۴۴ درصدی درآمد و زیان خالص ۹.۱ هزار میلیارد تومانی مواجه بوده‌اند. این وضعیت نشان می‌دهد که خودروسازی صنعتی مبتنی بر "تیراژ و مقیاس اقتصادی" است و کاهش تولید، حتی با افزایش قیمت، قادر به جبران هزینه‌ها نیست. تجربه ۶ ماهه اخیر نشان داده است که سود ثبت‌شده ایران‌خودرو پایدار نبوده و بر پایه‌های متزلزل فروش مواد خام، کاهش عرضه و بار سنگین تعهدات استوار است. درخواست مجدد برای افزایش ۵۵ درصدی قیمت‌ها، بدون اصلاح ساختار هزینه‌ها، انضباط مالی و بازگشت تیراژ تولید، صرفاً چرخه‌ای باطل برای پرداخت سود وام‌های بانکی و پنهان‌سازی ناکارآمدی ایجاد خواهد کرد. صنعتی که با افت ۲۲ درصدی تولید خواهان درآمد بیشتر است، بیش از هر چیز به جراحی اساسی در بهره‌وری و انضباط ساختاری نیاز دارد.
گزارش خطا
آخرین اخبار