ورود بورس به مرحله جدیدی از ریسک؛ تمرکز سهامداران بر سودآوری شرکت‌ها

بازار سهام در جریان معاملات امروز روزی پرالتهاب و منفی را پشت سر گذاشت؛ به طوری که با افت حدود ۱۲۸ هزار واحدی شاخص کل، این شاخص تا سطح ۷ میلیون و ۸۴۰ هزار واحد عقب‌نشینی کرد. پدرام روتیها، کارشناس بازار سرمایه، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به این موضوع اعلام کرد که ارزش کل معاملات به حدود ۳۰ همت رسید، اما در مقابل، رقمی نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان سرمایه از بازار خارج شد. به گفته این کارشناس، در پایان معاملات امروز حدود ۶۶ درصد از نمادها در محدوده منفی بسته شدند و ارزش صف‌های فروش به ۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسید که گویای غلبه فضای احتیاط، نگرانی و افزایش فشار فروش بر تصمیمات سرمایه‌گذاران است. روتیها با تاکید بر اینکه ریسک‌های سیستماتیک همچنان از عوامل کلیدی تاثیرگذار بر روند بازار هستند، افزود که چالش اصلی امروز، سرایت ریسک‌های سیاسی و نظامی به بخش عملیاتی و بنیادی شرکت‌ها و ایجاد ابهام جدی در خصوص چشم‌انداز سودآوری آن‌ها است. او نخستین عامل اثرگذار بر وضعیت کنونی بورس را احتمال آسیب دیدن زیرساخت‌های اقتصادی و تولیدی کشور دانست و تصریح کرد: تشدید تنش‌ها می‌تواند علاوه بر خسارت‌های مستقیم، بخش‌های انرژی، حمل‌ونقل، بنادر و شبکه تامین را دچار اختلال کرده و ظرفیت تولید واحد‌های صنعتی را تحت تاثیر قرار دهد. افزایش ریسک در تامین مواد اولیه، انرژی و قطعات مورد نیاز صنایع، دومین موردی بود که این کارشناس به آن اشاره کرد. وی توضیح داد که محدودیت‌های وارداتی، مشکلات نقل‌وانتقال کالا، بالا رفتن هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل و چالش در دسترسی به منابع ارزی، بهای تمام‌شده شرکت‌ها را افزایش می‌دهد. همچنین کمبود انرژی در صنایع بزرگ و انرژی‌بری همچون فولاد، سیمان و پتروشیمی نیز موجب افت سطح تولید و فروش خواهد شد که در نهایت فشار مضاعفی بر حاشیه سود بنگاه‌ها وارد می‌کند. روتیها ابهام در روند فروش و درآمد‌های صادراتی را به عنوان سومین عامل مطرح کرد و گفت: چالش در مسیر‌های تجاری، حمل محصولات و وصول مطالبات ارزی می‌تواند عملکرد شرکت‌های صادرات‌محور را مختل سازد. وی یادآور شد که رشد قیمت جهانی برخی کالا‌ها الزاما به معنای افزایش سود شرکت‌های داخلی نخواهد بود، زیرا مواردی چون حجم فروش، هزینه‌های صادراتی، تخفیفات و نحوه وصول درآمد‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. این کارشناس بازار سرمایه همچنین به دشواری پیش‌بینی متغیر‌هایی نظیر نرخ ارز، قیمت‌گذاری‌ها، نرخ بهره، مقررات تجاری و بهای انرژی اشاره کرد و افزود تصمیمات پیش‌بینی‌نشده در این حوزه‌ها محاسبات سهامداران را بر هم می‌زند و حتی شرکت‌های با عملکرد مناسب را با افت تقاضا مواجه می‌کند. وی در خصوص رفتار سرمایه‌گذاران بیان کرد که نااطمینانی‌های موجود تنها به تعدیل ارزش سهام محدود نمی‌شود، بلکه افق سرمایه‌گذاری را کوتاه‌تر کرده و تمایل به نگهداری دارایی‌های نقد را افزایش می‌دهد؛ روندی که می‌تواند فشار فروش را از نماد‌های بزرگ به سایر گروه‌ها نیز سرایت دهد. روتیها درباره وضعیت صندوق‌های طلا و نقره در جریان معاملات امروز اظهار داشت: این صندوق‌ها کار خود را با افت چشمگیری شروع کردند، برخلاف بازار سهام خروج نقدینگی سنگینی در آن‌ها دیده نشد که این امر تفاوت رویکرد سرمایه‌گذاران در مواجهه با ریسک‌ها و حفظ موقعیت‌های پوشش ریسک را نشان می‌دهد؛ البته منفی بودن این صندوق‌ها متاثر از عواملی چون نوسانات ارزی، قیمت جهانی فلزات و فاصله قیمت معاملاتی تا ارزش ذاتی آن‌ها نیز بوده است. این کارشناس بازار سرمایه در پایان خاطرنشان کرد که بازار با زنجیره‌ای از ریسک‌های پیوسته روبه‌روست و تاثیرات آن فراتر از شوک‌های مقطعی خواهد بود. وی تاکید کرد که سرمایه‌گذاران باید بین افت قیمت ناشی از ریسک و کاهش واقعی سودآوری شرکت‌ها تفکیک قائل شوند و مواردی چون حفظ نقدشوندگی، مدیریت ریسک سبد دارایی و دوری از رفتار‌های هیجانی را در اولویت قرار دهند. منبع: باشگاه خبرنگاران جوان