ایران اکونومیست- سیاست جدید تجاری در سال 94 حکایت از کاهش تعداد طبقات تعرفهای واردات از
14 به 10 طبقه دارد. تعرفه بهعنوان مهمترین منبع درآمدزای دولت بعد از
نفت و مالیات محسوب میشود. بر اساس مصوبه هیاتوزیران، کمترین طبقه
تعرفهای در سال جاری 4 درصد است که از کلیه کالاهای وارداتی دریافت میشود
و بالاترین میزان تعرفه دریافتی نیز 75 درصد تعیین شده است. بر اساس مصوبه
ابلاغی، ثبتسفارش و واردات خودروهای بالای 2500 سی.سی همچنان ممنوع است و
ورود کالاهای اولویت دهم نیز با سود بازرگانی دو برابر صورت میگیرد.

گر چه هنوز نسخه الکترونیکی کتاب مقررات صادرات و واردات
از سوی سازمان توسعه تجارت منتشر نشده، اما روز گذشته جزئیات تعرفه واردات
در سال جدید از سوی اسحاقجهانگیری معاون اول رئیسجمهور ابلاغ شد. براساس
ابلاغیه، بنا شده طبقات تعرفهاي واردات در سال 94 از 14 ردیف به 10 ردیف
کاهش یابد. همچنین در سال 94، كمترين طبقه تعرفهای واردات 4 درصد و
بالاترين تعرفه دريافتي نيز 75 درصد خواهد بود. از سوی دیگر بر اساس مصوبه
دولت، در سال جاری واردات خودروهای با حجم موتور بالای 2500 سی سی همچنان
ممنوع است و واردات کمتر از 2500 سیسی نیز با تعرفه 40 درصدی صورت خواهد
گرفت. همچنین در سال 94 میزان سود بازرگانی کالاهای گروه 10 نیز نسبت به
سال گذشته دو برابر خواهد شد.
براساس مصوبه هيات وزيران در جلسه 27 اسفند سال 93، کاهش طبقات تعرفهای
براى اجرا در سال 94 جهت تسهیل تجارت تجار ایرانی تعيين شد و بنا به گفته
رئیس سازمان توسعه تجارت این مصوبه از نخستین روزهای سال جاری با ابلاغ به
تمامی گمرکهای سراسر کشور لازمالاجرا است. از این رو مجموع حقوق گمرکی و
سود بازرگانی 1064 ردیف تعرفه با حذف، ایجاد و اصلاح همراه بوده است.
سازمان توسعه تجارت نیز در راستای مصوبه کاهش طبقات تعرفهای جزئیاتی را
اعلام کرده است. طبق اعلام سازمان توسعه تجارت، کمترین طبقه تعرفهای چهار
درصد است که از کلیه کالاهای وارداتی دریافت میشود و بالاترین میزان تعرفه
دریافتی نیز 75 درصد خواهد بود و بین این دو طبقه، هشت طبقه دیگر با
تعرفههای 7، 10، 15، 20، 26، 32، 40 و 55 درصدی قرار دارند. این در حالی
است که در سال گذشته 14 طبقه تعرفهای وجود داشت که حداقل این تعرفهها 4
درصد و حداکثر آنها 100 درصد بود و در این میان 12 طبقه تعرفهای 6، 8،
10، 12، 15، 18، 22، 26،32،40،55 و 75 درصدی وجود داشت که برای واردات
کالایی که مشمول معافیت نمیشد پرداخت یکی از این ردیف تعرفهای الزامی
بود.
ولیالله افخمیراد، رئیس سازمان توسعه تجارت روز گذشته در رابطه با مصوبه
کاهش طبقات تعرفهای تصریح کرد، در سال جاری حدود 240 ردیف تعرفه افزایش
پیدا کرده و بیش از 120 ردیف تعرفه نیز کاهش یافته است. میانگین تعرفههای
کشور در بخش کشاورزی و صنعت نیز از کاهشی 8/ 0 درصدی برخوردار بوده است.
وی با تاکید بر ممنوعیت ثبت سفارش و واردات خودروهای بالای 2500 سیسی
تصریح کرد: طبق مصوبه پیشین هیات دولت ثبت سفارش و واردات خودروهای بالای
2500 سیسی ممنوع بوده و این مصوبه در سال 94 نیز اجرا میشود. ضمن اینکه
ثبت سفارش و ورود کالاهای گروه 10 نیز با ارز متقاضی صورت میگیرد و میزان
سود بازرگانی کالاهای یاد شده نیز دو برابر است.
افخمیراد با اشاره به تاثیر کاهش تعرفهها در میزان قاچاق در کشور
یادآور شد: یکی از روشهای مبارزه با قاچاق، تسهیل تجارت است. قاچاق وقتی
کاهش مییابد که راه ورود قانونی کالا به کشور بسیار سخت، پیچیده و پرهزینه
باشد. در این صورت واردکنندگان بیشتر به سمت راههای غیرمجاز هدایت
میشوند؛ بنابراین هرچه تعداد طبقات کمتر شود، راه کسبوکار تسهیل میشود،
امکان تخلف نیز به میزان چشمگیری کاهش خواهد یافت. افخمی راد ادامه داد: با
حذف موارد غیرضروری از نظام تعرفههای کشور درصدد هستیم تا فضای تجاری را
سادهسازی کنیم و در این راستا بسیاری از زیرنویسهای تعرفهای حذف شده،
یکسانسازیهای لازم صورت پذیرفته و روند نزولی را در نظام تعرفهها شاهد
هستیم.
رئیس سازمان توسعه تجارت در ادامه با بیان اینکه همواره در ارتباط با
تعرفهها بحث حمایت از تولید داخل مطرح بوده است، تاکید کرد: در ارتباط با
بحث تعرفهها باید روشی اتخاذ شود که از تولید داخل حمایت منطقی، معقول و
زمانداری صورت گیرد. او همچنین ادامه داد: برای حمایت از تولید، لازم نیست
که سالیان دراز با دیوار تعرفه از آن حمایت کنیم، بلکه باید هر صنعت بعد
از مدتی از حمایت تعرفهای رها شود تا در فضای رقابتی رشد کند.
مسیر رسیدن به WTO
تعرفه بهعنوان تنها ابزار کنترل واردات، زبانی مشترک برای کلیه کشورهای
عضو سازمان جهانی گمرک و امور واردات، صادرات، حملونقل، بیمه و... است. در
کشور هر ساله سطح تعرفهها مورد بازنگری قرار میگیرد و در قالب کتاب
مقررات صادرات و واردات منتشر میشود. اگرچه همه کشورها دارای نظام
تعرفهای هستند اما بین کشورها در اعداد و ارقام تعرفه تفاوتهایی وجود
دارد. در برخی کشورها تعرفهها در پایینترین حد ممکن نگه داشته و در یک یا
دو طبقه تعرفه اقدام به دریافت وجوه از واردکنندگان میشود. بهطور کل
هرچه به سمت كشورهاى توسعه يافته حركت مىكنيم، تعداد اين طبقات كمتر
میشود. بهطور مثال در برخى كشورها تعداد طبقههای تعرفهای فقط يك طبقه
است و كليه كالاهايى كه وارد كشور میشود، صرفنظر از اينكه چه كالايى با
چه كاربردى است، يك تعرفه ثابت مثلا 10درصدى دارد.
در ايران نيز بهصورت هر ساله كتاب مقررات صادرات و واردات بازنگرى
مىشود و متناسب با شرايط اقتصادى كشور، دستگاههاى اجرايى در رشتههاى
مختلف، پيشنهادهاى لازم را به سازمان توسعه تجارت براى تعرفه بخشهاى مرتبط
با خود، ارائه مىدهند و پس از بررسى اين پيشنهادها و تطبيق تعرفههاى
پيشنهادى با نقشه راهى كه براى پيوستن به سازمان تجارت جهانى وجود دارد،
سازمان توسعه تجارت ايران اقدام به چاپ كتاب مقررات صادرات و واردات
میکند. با توجه به اقدامات صورت گرفته از سوی دولت برای تسهیل روند تجارت
میتوان به پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی (WTO) امیدوار شد. برای
الحاق به سازمان تجارت جهانی باید حداقل تعرفهها وجود داشته باشد، به همین
دلیل این اقدام در جهت پیوستن به سازمان تجارت جهانی به شمار میرود.
همچنین به گفته رئیس سازمان توسعه تجارت کشور، برنامه بلند مدتی به این
منظور در نظر گرفته شده است تا بتوان طبقات تعرفهای را به پایینترین حد
ممکن رساند. از این رو به گفته وی امید است در سال 95 طبقات تعرفهای به
هشت طبقه کاهش یابد و در سال 96 نیز طبق برنامههای صورت گرفته تنها 6 طبقه
تعرفهای را شاهد باشیم.