بازار طلا پس از رأی‌گیری

به گزارش ایران اکونومیست؛ آمریکایی‌ها پای صندوق‌های رأی رفتند و پرسشی که سرمایه‌گذاران فلزات گران‌بها در روز انتخابات مطرح می‌کنند، محدودتر از این است که چه کسی پیروز خواهد شد: قیمت طلا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای گذشته چه مسیری را طی کرده است؟ سوابق تاریخی بدون نیاز به انتظار برای مشخص شدن نتیجه انتخابات، پاسخ این پرسش را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد.

مبنای محاسبه، ماه نوامبر در سال برگزاری انتخابات است. هر رقم، میانگین قیمت طلا در یک ماه مشخص پس از انتخابات را با میانگین قیمت آن در ماه برگزاری انتخابات مقایسه می‌کند. این ارقام بر اساس میانگین ماهانه و به دلار اسمی آمریکا به ازای هر اونس تروا محاسبه شده‌اند و تغییرات قیمت در روز انتخابات را نشان نمی‌دهند. منظور از تغییر کنترل سیاسی، تغییر اکثریت در هر یک از دو مجلس نمایندگان یا سنا نسبت به ترکیب سیاسی بلافاصله پیش از انتخابات است. منبع: پژوهش کیتکو، مطالعه تاریخی انتخابات میان‌دوره‌ای.

با این حال، آنچه تاریخ به سرمایه‌گذاران نمی‌گوید، این است که چه نوع سالی در انتظار بازار خواهد بود. بهترین عملکرد ثبت‌شده در این فهرست، بیش از چهار برابر میانگین رشد بوده است؛ در مقابل، بدترین عملکرد بیش از یک‌پنجم ارزش دارایی‌های طلایی را از بین برده است. ۱۱ مورد از ۱۳ انتخابات در محدوده‌ای میان منفی ۸ تا مثبت ۲۸ درصد قرار دارند؛ دامنه‌ای نسبتاً گسترده از نتایج که نمی‌توان آن را با یک عدد واحد به‌درستی خلاصه کرد.

دو نقطه افراطی در تاریخ قیمت طلا پس از انتخابات آمریکا

در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۱۹۷۸، دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس کنگره را حفظ کردند. طی ۱۲ ماه پس از آن انتخابات، میانگین قیمت طلا در ماه نوامبر از حدود ۲۰۶ دلار به حدود ۳۹۲ دلار به ازای هر اونس رسید؛ افزایشی معادل ۹۰ درصد.

در آن سال، دومین شوک نفتی، انقلاب ایران، بحران گروگان‌گیری در نوامبر ۱۹۷۹ و ورود پل ولکر به ریاست فدرال رزرو در ماه اوت، از مهم‌ترین تحولات اقتصادی و سیاسی بودند. روند صعودی طلا حتی پس از پایان دوره ۱۲ماهه مورد بررسی نیز ادامه یافت؛ به‌طوری‌که با حمله اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان در اواخر دسامبر، این روند همچنان تقویت شد و قیمت طلا در ژانویه ۱۹۸۰ برای مدتی کوتاه به بیش از ۸۵۰ دلار رسید.

در مقابل، انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۱۹۷۴ نیز به حفظ اکثریت قابل‌توجه دموکرات‌ها در هر دو مجلس منجر شد. قیمت طلا پیش از آن، از زمان تعلیق قابلیت تبدیل دلار به طلا از سوی آمریکا در سال ۱۹۷۱، افزایش چشمگیری را تجربه کرده بود. با این حال، طی ۱۲ ماه پس از آن انتخابات، میانگین قیمت طلا در ماه نوامبر از حدود ۱۸۲ دلار به حدود ۱۴۲ دلار کاهش یافت؛ افتی معادل ۲۲ درصد که آغاز نخستین بازار نزولی بزرگ طلا در دوران نظام ارزی شناور به شمار می‌رفت.

یکی از روشن‌ترین نمونه‌ها از هم‌زمانی تحولات سیاسی و پولی با تغییرات قیمت طلا، انتخابات سال ۲۰۱۰ است. در دوم نوامبر آن سال، جمهوری‌خواهان اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آوردند. یک روز بعد، در سوم نوامبر، فدرال رزرو از دور دوم برنامه خرید دارایی‌ها خبر داد که بر اساس آن، ۶۰۰ میلیارد دلار اوراق خزانه‌داری آمریکا خریداری می‌شد. میانگین قیمت طلا در ماه نوامبر سال بعد، ۲۷ درصد بالاتر از میانگین ماه برگزاری انتخابات بود.

این رویدادها هم‌زمان با تحولات مهم پولی و اقتصادی اتفاق افتادند. مقایسه‌های تاریخی نشان می‌دهند که پس از هر انتخابات چه اتفاقی برای قیمت طلا رخ داده است؛ اما این داده‌ها مشخص نمی‌کنند کدام تحولات عامل ایجاد این تغییرات بوده‌اند. همچنین، انتخابات صرفاً نقطه آغاز محاسبه این دوره‌های زمانی را تعیین می‌کند و به‌تنهایی توضیح‌دهنده تغییرات قیمت نیست.

قیمت نقره و رابطه آن با تغییر کنترل کنگره آمریکا

قیمت نقره در ۹ مورد از ۱۳ مقایسه تاریخی افزایش یافت. میانگین رشد آن در این دوره‌ها مثبت ۲۰ درصد و میانه تغییرات مثبت ۱۲ درصد بود. میانگین رشد نقره تا حد زیادی تحت تأثیر عملکرد این فلز در مقایسه مربوط به انتخابات سال ۱۹۷۸ قرار دارد؛ زمانی که میانگین قیمت نقره در ماه نوامبر از حدود ۵.۹۰ دلار به حدود ۱۶.۷۰ دلار رسید و افزایشی معادل ۱۸۳ درصد را ثبت کرد.

با این حال، نقره همواره عملکردی بهتر از طلا نداشته است. در سه مورد از چهار دوره‌ای که قیمت نقره کاهش یافت، میزان افت آن کمتر از کاهش قیمت طلا بود. همچنین، در سال ۱۹۹۸ قیمت نقره افزایش یافت، در حالی که طلا با کاهش قیمت مواجه شد.

صرف‌نظر از نتیجه انتخابات امشب، این انتخابات در یکی از دو گروه تاریخی قرار خواهد گرفت. از سال ۱۹۷۴ تاکنون، در ۸ انتخابات میان‌دوره‌ای، اکثریت سیاسی دست‌کم در یکی از دو مجلس کنگره تغییر کرده است؛ این انتخابات در سال‌های ۱۹۸۶، ۱۹۹۴، ۲۰۰۲، ۲۰۰۶، ۲۰۱۰، ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ برگزار شدند.

در مقابل، در ۵ انتخابات سال‌های ۱۹۷۴، ۱۹۷۸، ۱۹۸۲، ۱۹۹۰ و ۱۹۹۸، توازن قدرت در کنگره بدون تغییر باقی ماند.

بررسی عملکرد طلا نشان می‌دهد که میانگین رشد این فلز پس از انتخاباتی که به تغییر اکثریت سیاسی در یکی از دو مجلس منجر شدند، ۱۵ درصد بوده است. این رقم در انتخابات بدون تغییر در توازن قدرت، به ۱۱ درصد می‌رسد.

با این حال، دامنه تغییرات در گروه دوم گسترده‌تر بوده و از افت ۲۲ درصدی تا رشد ۹۰ درصدی متغیر است؛ دامنه‌ای که عمدتاً تحت تأثیر عملکرد استثنایی طلا در سال ۱۹۷۸ قرار دارد. با توجه به اینکه از مجموع ۱۳ انتخابات میان‌دوره‌ای، ۸ مورد در گروه تغییر اکثریت و ۵ مورد در گروه بدون تغییر قرار می‌گیرند، تفاوت عملکرد این دو گروه در مقایسه با نوسانات ناشی از تنها یک دوره انتخاباتی چندان چشمگیر نیست.

تاریخچه انتخابات آمریکا چه چیزهایی را درباره آینده قیمت طلا نمی‌گوید؟

تعداد ۱۳ مشاهده، نمونه آماری کوچکی محسوب می‌شود. اینکه طلا در ۸ مورد از ۱۳ انتخابات میان‌دوره‌ای افزایش قیمت داشته، تقریباً مانند آن است که در یک آزمایش شیر یا خط، نتیجه شیر اندکی بیشتر از خط تکرار شده باشد؛ آن هم در دوره‌ای که میانگین ماهانه قیمت طلا از ۳۹ دلار به ازای هر اونس در فوریه ۱۹۷۱ به بیش از ۴ هزار دلار رسیده است.

میانه تغییرات قیمت طلا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، یعنی مثبت ۱۵ درصد، از میانه تغییرات ۱۲ماهه قیمت این فلز پس از هر ماه از سال ۱۹۷۱ تاکنون که معادل مثبت ۵.۹ درصد بوده، بالاتر است. با این حال، تنها ۱۳ مشاهده برای نتیجه‌گیری درباره وجود یک الگوی قابل اتکا کافی نیست.

این مقایسه‌ها به‌روشنی نشان می‌دهند که قیمت طلا پس از هر یک از این انتخابات چه مسیری را طی کرده است؛ اما ثابت نمی‌کنند که نتیجه انتخابات عامل ایجاد این تغییرات بوده و درباره مسیری که قیمت طلا پس از انتخابات پیش‌رو طی خواهد کرد نیز اطلاعات قطعی در اختیار نمی‌گذارند.

مقایسه بعدی بر اساس میانگین قیمت طلا در ماه‌های نوامبر ۲۰۲۶ و نوامبر ۲۰۲۷ انجام خواهد شد. پس از تکمیل داده‌های هر دو ماه، نتیجه این مقایسه، صرف‌نظر از مثبت یا منفی بودن آن، به جدول تاریخی اضافه می‌شود.

تمام ارقام این گزارش از ابزار جدید پژوهشی کیتکو (Kitco Research) استخراج شده‌اند؛ ابزاری که داده‌های ۵۵ سال میانگین ماهانه قیمت طلا و نقره را از منابع Kitco.com و بانک جهانی در یک جدول زمانی واحد گردآوری کرده است. این مجموعه داده‌ها، دوره‌های ریاست‌جمهوری، ترکیب کنگره، رؤسای فدرال رزرو، جنگ‌ها، شوک‌های اقتصادی، تورم، بازدهی واقعی اوراق و تغییرات ارزش دلار را نیز در کنار قیمت فلزات گران‌بها قرار می‌دهد.

تحلیل انتخابات میان‌دوره‌ای ارائه‌شده در این گزارش، تنها یکی از کاربردهای متعدد این ابزار پژوهشی است و کیتکو از مخاطبان دعوت کرده است تا سایر قابلیت‌های آن را نیز بررسی کنند.

این ابزار در هفته جاری به‌صورت نسخه آزمایشی (بتا) در دسترس قرار گرفته و استفاده از آن کاملاً رایگان است. کاربران تنها به یک‌بار ورود به سامانه نیاز دارند و نیازی به تعیین رمز عبور نیست. همچنین، در تمام صفحات این ابزار دکمه‌ای برای ارسال بازخورد در نظر گرفته شده است تا کاربران در صورت مشاهده هرگونه خطا در ارقام و داده‌ها، آن را گزارش کنند.

روش‌شناسی و منابع داده

تغییرات قیمت طلا و نقره بر اساس مقایسه میانگین قیمت هر فلز در ماه نوامبر سال برگزاری انتخابات با میانگین قیمت آن در ماه نوامبر سال بعد محاسبه شده است. تمام قیمت‌ها به دلار اسمی آمریکا به ازای هر اونس تروا هستند.

ارقام خلاصه‌شده در این گزارش، میانگین حسابی و میانه تغییرات قیمت در ۱۳ انتخابات میان‌دوره‌ای گذشته، از سال ۱۹۷۴ تا ۲۰۲۲، را نشان می‌دهند. این ارقام بیانگر تغییرات میانگین ماهانه قیمت هستند و نباید به‌عنوان بازدهی حاصل از انجام یک معامله در بازار تلقی شوند.

اطلاعات مربوط به مجلس نمایندگان و سنا، بر اساس اکثریت سیاسی پس از انتخابات تنظیم شده است. منظور از تغییر کنترل سیاسی، تغییر اکثریت در هر یک از دو مجلس نسبت به ترکیب سیاسی بلافاصله پیش از انتخابات است. در محاسبات مربوط به سال ۲۰۰۲، تغییر موضع جیم جفوردز در سال ۲۰۰۱ و خروج او از حزب جمهوری‌خواه نیز لحاظ شده است.

منابع داده‌های قیمت: میانگین‌های ماهانه قیمت طلا و نقره از وب‌سایت Kitco.com و مجموعه داده‌های آماری «برگه صورتی» بانک جهانی (World Bank Pink Sheet) با مجوز CC BY ۴.۰ استخراج شده‌اند. این داده‌ها در مجموعه پژوهشی کیتکو برای دوره فوریه ۱۹۷۱ تا اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده‌اند.

منابع اطلاعات مربوط به ترکیب سیاسی کنگره:

تاریخچه مجلس نمایندگان آمریکا و اطلاعات مربوط به حاکمیت حزبی: U.S. House History

اطلاعات تقسیم‌بندی حزبی در سنای آمریکا: U.S. Senate

منبع اطلاعات برنامه خرید دارایی‌ها (QE۲): بیانیه رسمی فدرال رزرو در تاریخ سوم نوامبر ۲۰۱۰.

تأکید می‌شود که واژه «پس از» در این گزارش صرفاً به ترتیب زمانی رویدادها اشاره دارد و به معنای رابطه علت و معلولی نیست. مطالب این گزارش پیش‌بینی قیمت یا توصیه سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شوند./ اقتصادنیوز