۰۸ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۶
کالابرگ سپری در برابر گرانی یا اهرم فشار بر سفره خانوارها؟!
طرح کالابرگ الکترونیکی که با هدف گرفتن سنگری در برابر تورم و حمایت از سفره آسیب‌پذیر خانوارها کلید خورده بود، اکنون پس از گذشت حدود ۱۰ ماه با پرسش‌های جدی روبه‌روست. این طرح که قرار بود افت قدرت خرید مردم را جبران کند، در میدان عمل هم‌پای تورم پیش نرفته و در تأمین هزینه‌های اجرایی خود نیز لنگ می‌زند. نگاهی به گذشته و تجربه هدفمندی یارانه‌ها در دولت محمود احمدی‌نژاد نشان می‌دهد که اگر پرداخت‌های حمایتی با روند رشد قیمت‌ها هماهنگ نشوند، به مرور اثرگذاری خود را از دست می‌دهند. در اقتصادی که تورم مدام بهای اقلام ضروری را بالا می‌برد، ثابت ماندن حمایت‌های دولتی به معنای آب رفتن ارزش واقعی آن‌هاست و موفقیت یک طرح را نباید تنها با تخصیص اعتبار سنجید، بلکه تناسب آن با هزینه‌های واقعی زندگی اهمیت دارد. ماجرای کالابرگ البته تنها به شکاف میان مبلغ پرداختی و هزینه‌های زندگی ختم نمی‌شود. اخیراً ویدئوهایی در فضای مجازی منتشر شده که نشان می‌دهد گروهی از خواربارفروشان، قصابی‌ها و صاحبان واحدهای صنفی از واریز نشدنی مطالبات خود شاکی هستند. برخی از این کسبه مدعی‌اند تسویه حساب‌هایشان با ماه‌ها تاخیر و به دو ماه آینده موکول شده که همین موضوع چرخش مالی و تعهدات آن‌ها را مختل کرده است. البتهستی و ابعاد این گلایه‌ها نیازمند راستی‌آزمایی دقیق است، اما همین زمزمه‌ها زنگ خطری را درباره پشتوانه مالی طرح به صدا درمی‌آورد؛ چرا که اگر مغازه‌دار برای وصول طلب خود معطل بماند، به ناچار هزینه‌اش را سیستم تحمیل می‌کند. کارشناسان اقتصادی معتقدند ناکامی مبالغ حمایتی در پوشش هزینه‌ها و همچنین ضرورت تأمین منابع و پرداخت به‌موقع به فروشندگان، دو چالش کلیدی است که پایداری این سیاست را تهدید می‌کند. آلبرت بغزیان، استاد دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل اقتصادی، در این باره بر اهمیت حیاتی تأمین بودجه و تسویه حساب به‌موقع با فروشگاه‌ها تأکید می‌کند. به گفته او، اگر دولت منابع لازم را داشته باشد اما پول مغازه‌داران را با تاخیر بدهد یا اساساً بودجه کافی وجود نداشته باشد، کل ساختار طرح از هم می‌پاشد و اعتماد مردم خدشه‌دار می‌شود. او به گزارش‌های مردمی مبنی بر خودداری برخی فروشگاه‌ها از پذیرش کالابرگ اشاره کرده و می‌گوید هرچند نمی‌توان به طور مطلق همه‌چیز را تأیید کرد، اما تکرار این گلایه‌ها نشان‌دهنده وجود بحران است؛ وضعیتی که حتی ممکن است زمینه سوءاستفاده برخی واحدها را فراهم کند. این اقتصاددان با ابراز تردید نسبت به کارایی کالابرگ در برابر موج گرانی‌ها و جهش نرخ ارز، رقم‌هایی نظیر یک تا یک و نیم میلیون تومان را برای پوشش هزینه‌های خانوارهای پرجمعیت کاملاً ناکافی می‌داند. او مقایسه مبالغ فعلی با یارانه نقدی در سال‌های دور را بی‌معنی می‌داند زیرا ارزش پول کاملاً دگرگون شده و این مبالغ تنها مرهمی مقطعی هستند و درمان قطعی به شمار نمی‌روند. به باور بغزیان، در شرایط تورمی هیچ حمایت محدودی نمی‌تواند پاسخگو باشد و دولت باید به جای پرداخت‌های قطره‌چکانی، مانع از رشد بی‌رویه هزینه‌ها شود و بازار را بهتر کنترل کند تا افزایش قیمت یک کالا به بهانه‌ای برای گرانی زنجیره‌ای سایر اقلام تبدیل نشود. وی در پایان خاطرنشان کرد که دولت پیش از اجرای هر طرحی باید منابع پایدار و الزامات اجرایی آن را بسنجد تا با تغییر شرایط یا کمبود اعتبار، با بی‌اعتمادی عمومی مواجه نشود. بازسازی اعتماد جامعه در گرو دیدن آثار واقعی تصمیمات در زندگی روزمره مردم است. با این حال، این کارشناس ریشه اصلی تمام این مشکلات معیشتی را در تنش‌های منطقه‌ای و چالش‌های بین‌المللی می‌داند و معتقد است حل ریشه‌ای مسائل، در گرو تنش‌زدایی در سیاست خارجی است. منبع: آفتاب نیوز
گزارش خطا
آخرین اخبار