هوانوردی ایران در تنگنای هزینه‌های ارزی و محدودیت‌های فنی

صنعت هوایی ایران درگیر چالش‌های ساختاری و فشارهای ناشی از تحریم‌هاست و در عین حال تلاش می‌کند تا با رعایت استانداردهای ایمنی، هزینه پروازها را برای مردم افزایش ندهد و تا حد امکان از تمام ظرفیت ناوگان خود بهره ببرد. بررسی‌ها حاکی از آن است که شرکت‌های هواپیمایی علاوه بر تلاش برای مدیریت نرخ بلیت، با افزایش هزینه‌های پایه و خدمات شرکت‌های دولتی تأمین‌کننده نیازهایشان مواجه شده‌اند که این موضوع فشار مالی زیادی را به آن‌ها وارد می‌کند. یکی از دلایل اصلی این افزایش هزینه‌ها، جهش قیمت سوخت است. نرخ سوخت که اوایل سال گذشته حدود ۱۴ هزار و ۳۰۰ تومان برای هر لیتر بود، اکنون از مرز ۶۰ هزار تومان عبور کرده است. همچنین، تغییرات مداوم در نرخ خدمات پالایشگاهی و هزینه‌های مرتبط با ارز، توانایی مالی شرکت‌های هواپیمایی را به شدت کاهش داده است. درآمدهای ارزی ناشی از پروازهای خارجی، به ویژه مسیرهای اروپایی، نیز به شدت افت کرده و این موضوع بر وضعیت مالی شرکت‌های فرودگاهی تأثیر منفی گذاشته است. در گذشته، پروازهای عبوری از آسمان ایران عواید ارزی قابل توجهی برای کشور به همراه داشت، اما محدودیت‌های فعلی این منبع درآمدی را به حداقل رسانده است. **مسائل فنی مربوط به پروازهای MD** اخیراً، دستورالعمل‌های فنی صادر شده از سوی سازنده موتورهای هواپیمای بوئینگ MD، موسوم به "امریه صلاحیت پروازی" (AD)، به یکی از دغدغه‌های مهم در حوزه نظارت بر پروازها تبدیل شده است. آخرین نسخه این دستورالعمل که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، به دلیل قرار گرفتن پره‌های موتور در معرض حرارت بالا، تعویض بخش‌هایی از موتورهای شماره ۳ و ۴ را الزامی کرده است. از آنجایی که تولید هواپیماهای MD از سال ۲۰۰۰ میلادی متوقف شده است، تأمین قطعات اصلی این هواپیماها با چالش‌های جدی روبرو است. هرچند اقداماتی برای بومی‌سازی و تولید داخلی این قطعات با همکاری شرکت مپنا و نهادهای مربوطه آغاز شده و نمونه‌های مشابهی نیز در سایر کشورها در دست پیگیری است، اما تا زمان تکمیل چرخه تولید، صنعت هوایی نیازمند مدیریت زمان و یافتن راه‌حل‌های موقت است. سازمان هواپیمایی کشوری پیش از این با ارائه راهکارهای جایگزین و تمدیدهای دوره‌ای، امکان ادامه فعالیت این ناوگان را فراهم کرده بود، اما با پایان مهلت‌های تعیین شده، سخت‌گیری‌ها در رعایت استانداردهای ایمنی تشدید شده است. این وضعیت منجر به محدودیت‌هایی برای ناوگان عملیاتی و کاهش تعداد صندلی‌های پروازی شده که بر تعادل عرضه و تقاضا در بازار تأثیرگذار است. **ناوگان MD و اولویت ایمنی** طبق آمار، در حال حاضر ۵۵ فروند هواپیمای MD در ۱۲ شرکت هواپیمایی فعال در کشور وجود دارد که از این تعداد، ۴۱ فروند عملیاتی هستند. این هواپیماها حدود ۴۰ درصد از کل ناوگان هوایی کشور را تشکیل می‌دهند. بر اساس مقررات بین‌المللی، این مدل هواپیما تا تاریخ ۲۸ دسامبر ۲۰۲۷ قابلیت پرواز دارد، به شرطی که الزامات فنی از جمله انجام تست ۱۵۰ ساعته و تعویض پره‌های موتور رعایت شود. البته، ایمنی پروازها به عنوان یک اصل غیرقابل مذاکره، اولویت اصلی در تمامی تصمیم‌گیری‌ها است. تیم‌های مهندسی شرکت‌های هواپیمایی و کارشناسان سازمان هواپیمایی کشوری، کنترل‌های فنی دقیقی را در چندین مرحله انجام می‌دهند تا اطمینان حاصل شود که تمامی هواپیماها پیش از هر پرواز، قابلیت اطمینان لازم را دارند. با توجه به اینکه ناوگان MD به طور مستقیم برای بیش از ۵ هزار نفر شغل ایجاد کرده است، حفظ پایداری این بخش از صنعت در کنار تأمین امنیت جان مسافران، نیازمند همکاری و تبادل نظر کارشناسی میان شرکت‌های هواپیمایی و سازمان هواپیمایی کشوری است تا با یافتن راه‌حل‌های فنی مناسب، خدمات هوایی در کشور به طور مستمر ارائه شود. منبع: ایرنا