توصیه جنجالی معاون وزیر بهداشت؛ نسخه پیچی برای معیشت مردم

**هشدار جامعه‌شناس: اظهارات مسئولان درباره پس‌مانده غذایی، نمکی بر زخم فقر است** نگرانی‌های مردم از تامین غذای روزمره به دلیل گرانی سرسام‌آور، دیگر جای خود را به دغدغه‌های اساسی‌تری داده است. در شرایطی که سفره خانوارها خالی‌تر از همیشه شده و تامین نیازهای اولیه به چالشی بزرگ بدل گشته، برخی مسئولان به جای ارائه راهکارهای عملی برای بهبود وضعیت معیشت، با اظهاراتی عجیب و غریب به تشدید آشفتگی روانی جامعه دامن می‌زنند. اخیراً اظهارنظر معاون وزیر بهداشت مبنی بر "مصرف دوباره اضافات غذا" واکنش‌های شدیدی را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است. کاربران با ابراز شگفتی و دلخوری، اینگونه توصیه‌ها را نمک پاشیدن بر زخم مردم و توهین به شعور و جایگاه اجتماعی آنها قلمداد کرده‌اند. این تنها نمونه‌ای از "نسخه‌پیچی‌های عجیب" است که پیش از این نیز از سوی کارشناسان در صداوسیما شنیده شده؛ از توصیه به مصرف جو به جای برنج گرفته تا بی‌اهمیت دانستن مصرف میوه به دلیل گرانی. اینگونه اظهارات که بدون توجه به امنیت غذایی و سلامت مردم صورت می‌گیرد، علاوه بر تبعات روانی، ابعاد عمیق‌تری چون پیامدهای اقتصادی، سیاسی و حتی امنیتی دارد. علیرضا شریفی‌یزدی، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با "جهان‌صنعت" ضمن تأیید شناخت قبلی خود از چنین دیدگاه‌هایی در معاون وزیر بهداشت، شرایط کنونی کشور را از نظر اقتصادی و اجتماعی بسیار حاد و بی‌سابقه توصیف کرد. وی افزود: "هر مسئولی متناسب با دانش و تجربه خود تلاش می‌کند راهکار‌هایی برای مشکلات ارائه دهد، اما برخی از این راهکار‌ها نه‌تنها عملی نیستند بلکه می‌توانند خشم جامعه را افزایش دهند." شریفی‌یزدی، اظهارات مربوط به مصرف پس‌مانده‌های غذایی را توهین به شعور و جایگاه انسانی مردم دانست و تاکید کرد که مردم خود بهتر می‌دانند چه غذایی قابل مصرف است. این جامعه‌شناس همچنین به مدیریت ناکارآمد در حوزه سلامت اشاره کرد و گفت: "معاون وزیر بهداشت پزشک است و متاسفانه مدیریت وزارت بهداشت، به جای اینکه در اختیار مدیرانی باشد که تخصصشان مدیریت سلامت است، عمدتا در اختیار پزشکان قرار دارد." وی تاکید کرد که چنین اظهارنظری تنها یک پیامد بهداشتی ندارد، بلکه پیامدهای روان‌شناختی، جامعه‌شناختی، اقتصادی، سیاسی و حتی امنیتی را به همراه دارد. شریفی‌یزدی با اشاره به کاهش ارزش پول ملی، تورم افسارگسیخته و عدم توانایی در مدیریت اقتصادی، اینگونه اظهارنظرها را نه تنها بی‌فایده، بلکه تشدیدکننده اوضاع دانست. او با مقایسه این وضعیت با اظهارات پیشین برخی مقامات درباره "گسترش امپراتوری ایران تا کنار مدیترانه"، پیامدهای اینگونه صحبت‌ها را برای داخل و خارج کشور جدی قلمداد کرد. این جامعه‌شناس در ادامه به واقعیت "فقر مطلق" در جامعه اشاره کرد و گفت: "بخش بزرگی از جامعه امروز دچار فقر مطلق هستند و ابتدایی‌ترین نیاز‌های زندگی آنها تامین نمی‌شود." وی این وضعیت را از نظر بهداشتی و درمانی خطرناک دانست و هشدار داد که عدم تامین مواد غذایی مورد نیاز بدن، پیامدهای ناگواری در آینده خواهد داشت. علاوه بر این، فقر مطلق می‌تواند زمینه‌ساز ناآرامی‌های اجتماعی و سوءاستفاده دشمنان شود. شریفی‌یزدی مفهوم "امنیت غذایی" را فراتر از پر کردن شکم دانست و گفت: "امنیت غذایی فقط به این معنا نیست که مردم غذا داشته باشند بلکه کیفیت و ارزش غذایی آن نیز اهمیت دارد." وی بین "تغذیه معده‌ای" (پر کردن معده) و "تغذیه سلولی" (تامین نیازهای واقعی بدن) تمایز قائل شد و تاکید کرد که بخش قابل توجهی از جامعه امروز تنها از تغذیه معده‌ای برخوردار است. وی با بیان اینکه وضعیت فعلی در آینده مشکلات فراوانی در حوزه بهداشت و درمان ایجاد خواهد کرد، اظهار داشت: "اینکه آیا گروهی از جامعه از پس‌مانده‌های غذایی استفاده می‌کنند، یک واقعیت اجتماعی است که با کمال تاسف امروز شاهد آن هستیم و کسی نیز به اندازه کافی به آن توجه نمی‌کند." شریفی‌یزدی در پایان، شأن خانواده‌های کم‌درآمد را نه در اظهارنظرهای مسئولان، بلکه در واقعیت بازار و شرایط زندگی آنها دانست و گفت: "این جنس اظهارنظر‌ها زخم جدیدی ایجاد نمی‌کند، اما نمک روی زخم خانواده‌ها می‌پاشد یعنی زخمی که از قبل وجود داشته را عمیق‌تر و دردناک‌تر می‌کند و خشم عمومی را افزایش می‌دهد." این جامعه‌شناس با اشاره به استان‌های محروم و دهک‌های پایین جامعه (یک تا چهار)، حاشیه‌نشینان، زنان و کودکان را بیش از دیگران در معرض ناامنی غذایی دانست. وی پیش‌بینی کرد که در صورت تداوم روند فعلی تورم و کاهش ارزش پول ملی، تا پایان سال ۱۴۰۵ با بخش بزرگی از جمعیت "فقیر مطلق" مواجه خواهیم بود. در نهایت، این گزارش تاکید می‌کند که مسئولان باید به جای ارائه توصیه‌های غیرکارشناسی و شوخی با معیشت مردم، بر کنترل قیمت‌ها و مدیریت بازار تمرکز کنند. اظهارات نسنجیده، زخم فقر را عمیق‌تر کرده و خشم عمومی را افزایش می‌دهد؛ در حالی که مردم خود از چگونگی مدیریت هزینه‌هایشان آگاهند و نیازی به چنین توصیه‌هایی ندارند. منبع: جهان‌صنعت