از آبراه امن تا مسیر پرریسک؛ هرمز در چنگال تنش‌های منطقه‌ای

به گزارش ایران اکونومیست؛ تنش‌های فزاینده میان ایران، آمریکا و اسرائیل، امنیت تردد در تنگه هرمز را با چالشی بی‌سابقه روبرو کرده و مسیر حیاتی انرژی جهان را به عرصه‌ای برای رقابت‌های ژئوپلیتیک و افزایش هزینه‌های دریایی تبدیل کرده است.

 تنگه هرمز که برای دهه‌ها به عنوان یکی از پیش‌بینی‌پذیرترین و استراتژیک‌ترین آبراه‌های جهان شناخته می‌شد، اکنون در میانه‌ی طوفان تنش‌های نظامی قرار گرفته است. تقابل‌های اخیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل، فراتر از مرزهای سیاسی، امنیت زنجیره تأمین جهانی را هدف قرار داده و آرامش همیشگی این مسیر تجاری را بر هم زده است.

بررسی وضعیت تردد در این تنگه نشان می‌دهد که نااطمینانی، اکنون به عامل اصلی در محاسبات شرکت‌های کشتیرانی تبدیل شده است. این نااطمینانی خود را در سه لایه اصلی بروز داده است:

**۱. تغییر استراتژی‌های مسیریابی:** کشتی‌های حامل نفت و کالا، برای اجتناب از نقاط حساس و ریسک‌های احتمالی، ناچار به تغییر مسیرهای سنتی خود شده‌اند. این تغییر مسیرها نه تنها زمان سفر را افزایش می‌دهد، بلکه فشار بر مسیرهای جایگزین را نیز دوچندان کرده است.

**۲. انفجار هزینه‌های عملیاتی:** افزایش چشمگیر نرخ بیمه کشتی‌ها در این منطقه، یکی از پیامدهای مستقیم تنش‌هاست. علاوه بر آن، افزایش مصرف سوخت به دلیل طولانی‌تر شدن مسیرهای دریایی، هزینه‌های نهایی کالاهای ترانزیتی را به شدت بالا برده است.

**۳. خاموشی سامانه‌های ردیابی:** در یکی از ابعاد نگران‌کننده، بسیاری از کشتی‌ها برای کاهش احتمال شناسایی و هدف قرار گرفتن، اقدام به خاموش کردن سامانه‌های ردیابی خود (AIS) کرده‌اند. این اقدام، اگرچه امنیت خودِ کشتی را در کوتاه‌مدت حفظ می‌کند، اما باعث ایجاد خلاء اطلاعاتی و افزایش ریسک تصادفات و ناامنی در مدیریت ترافیک دریایی شده است.

در نهایت، آنچه زمانی یک مسیر عبور تضمین‌شده برای انرژی جهان بود، اکنون به نقطه‌ای حساس تبدیل شده که هرگونه تغییر در سطح تنش‌های منطقه‌ای، مستقیماً بر امنیت اقتصادی و پایداری بازار انرژی جهانی تأثیر خواهد گذاشت.