موتورسیکلت از خودرو سبقت گرفت؛ جهش ۱۶۲ درصدی قیمت موتور در یک سال

در چند سال اخیر که قیمت خودرو به‌سرعت بالا رفت، بسیاری از خریداران به‌سراغ موتورسیکلت رفتند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد این بازار هم از تورم سهم بزرگی برده و حالا جزو پرنوسان‌ترین بازارهای کالایی کشور شده است. مطالعات انجام‌شده روی پرفروش‌ترین مدل‌های موتورسیکلت حاکی از آن است که از تیر پارسال تا تیر امسال به‌طور میانگین قیمت‌ها حدود 162 درصد افزایش یافته‌اند. برای نمونه، برخی مدل‌ها افزایش‌هایی بیش از 200 درصد تجربه کرده‌اند؛ از جمله TVS WEGO 110 با رشدی بیش از 218 درصد، SYM JX249 نزدیک به 209 درصد و GALAXY TN110 حدود 191 درصد گران‌تر شده‌اند. حتی کمترین رشد بین مدل‌های مورد بررسی هم حدود 130 درصد بوده که به‌مراتب بالاتر از نرخ تورم عمومی است. طبق آخرین آمار رسمی، تورم نقطه‌به‌نقطه کلی اقتصاد نزدیک به 88.6 درصد و تورم مربوط به خرید وسایل نقلیه حدود 124.1 درصد گزارش شده است. به این ترتیب، افزایش قیمت موتورسیکلت از هر دو شاخص یادشده پیشی گرفته است. مقایسه گروه‌های اصلی کالا و خدمات نشان می‌دهد تنها گروه‌های خوراکی و دخانیات رشد قیمتی بیشتری نسبت به موتورسیکلت داشته‌اند؛ یعنی موتورسیکلت در مقام سوم فهرست افزایش قیمت‌ها قرار می‌گیرد. چه چیزی باعث این رشد شده است؟ کارشناسان مهم‌ترین علت را حذف عملاً ارز رسمی از روند تأمین قطعات و واردات می‌دانند. از خرداد سال گذشته تاکنون تخصیص ارز رسمی برای ثبت سفارش‌های مربوط به موتورسیکلت انجام نشده و واردکنندگان ناچار به تأمین ارز از بازار آزاد یا از منابع صادراتی شده‌اند. این تغییر نقش مستقیمی در بالا رفتن هزینه‌ها داشته است: وارداتی که سال گذشته با دلار حدود 70 هزار تومان صورت می‌گرفت اکنون با نرخ‌هایی نزدیک به 180 تا 190 هزار تومان انجام می‌شود؛ یعنی افزایش تقریباً 160 درصدی که به‌سرعت در قیمت تمام‌شده محصولات منعکس می‌شود. از آنجا که بسیاری از قطعات موتورسیکلت وارداتی هستند، هر نوسان ارزی سریعا بر قیمت نهایی اثر می‌گذارد. عامل دیگر افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل است. تغییر مسیر از حمل‌ونقل دریایی به زمینی در ماه‌های اخیر موجب شده هزینه انتقال کانتینرها از چین به ایران به‌طور ناگهانی افزایش یابد؛ اگر سابقاً حمل هر کانتینر حدود 2 هزار دلار بود، امروز این رقم به 10 تا 12 هزار دلار رسیده است — یعنی بیش از پنج برابر. هرچند سهم هزینه حمل در قیمت نهایی موتورسیکلت نزدیک 5 درصد برآورد می‌شود، همین جهش همراه با رشد نرخ ارز و سایر هزینه‌های تولید فشار زیادی بر قیمت تمام‌شده وارد کرده و در نهایت مصرف‌کننده آن را می‌پردازد. پیش‌بینی بازار کارشناسان می‌گویند تا زمانی که سازوکار تأمین ارز این صنعت روشن نشود و هزینه‌های لجستیکی به سطح عادی بازنگردد، انتظار کاهش محسوس قیمت‌ها دور از واقعیت است. در چنین شرایطی بازاری که زمانی به‌عنوان جایگزین اقتصادی‌تر خودرو شناخته می‌شد، اکنون خود دچار افزایش‌های بی‌سابقه شده و قدرت خرید بخش زیادی از متقاضیان را کاسته است.