پشت‌پرده ترازنامه ۴۸.۶ هزار همتی شبکه بانکی

خبرهای تازه منتشرشده حاکی از آن است که ترازنامه سامانه بانکی کشور وضعیت نامتعارفی را تجربه می‌کند. آخرین آمارها حاکی از آن است که مجموعه دارایی‌ها و بدهی‌های بواسطه بانک‌ها به بیش از ۴۸ هزار و ششصد همت نزدیک شده که نشان‌دهنده گسترش بی‌سابقه فعالیت نظام بانکی ایرانیان است. بخش عمده بدهی‌ها به مردم اختصاص دارد؛ جایگاه نقدینگی در این ساختار مالی به حدود ۱۴ هزار و ششصد همت بالغ شده که حدود ۳۸ درصد آن پول نقد و مابقی در قالب سپرده‌های درازمدت است. این ترکیب نشان می‌دهد افزایش حجم پول در اقتصاد ما برآمده از افزایش اعتبارات نظام بانکی است، نه ناشی از افزایش پول نقد پایه. دارایی‌های خارجی بانک‌ها نیز به مرز ۱۳,۶۰۰ می‌رسد که ارتباط تنگاتنگ نظام بانکی با بازارهای ارزی جهان را نشان می‌دهد. تشدید همزمان دارایی‌های خارجی و نقدینگی داخلی، تصویری از یک نظام بانکی به شدت وابسته به داده‌های جهانی و جریان‌های مالی بین‌المللی را به نمایش می‌گذارد. آن چه متخصصان امور بانکداری را نگران می‌کند، افزایش تا ۱۱,۶۰۰ همتی وام‌های پرداختی موسسه‌های اعتباری به مردم و شرکت‌های غیردولتی است. به باور نخبگان علم اقتصاد، کمهزینه‌تر شدن وام‌های کوتاه‌مدت یکی از دلایل نگران‌کننده این توسعه است و می‌تواند به جای سرمایه‌گذاری پایدار در تولید، بیش از پیش بهای کالاها و خدمات را به زیان مصرف‌کنندگان ببالاند. این حجم وسیع دارایی‌ها و بدهی‌های بانکی با روندی سیاهی پیش گرفته هر روز برداشتن گام‌های قدیم به سوی ناپایداری مالی را تقویت می‌کند؛ گرانی و رکود در تولید صندلی گرم خود را پسجوی تازه‌ترهای پولی رفته و رفته استوارتر می‌سازد و رویه سرسام‌آور بهره‌گیری پول وام داده شده به سمت خرید باید چگونه باشد، راه حلی نزدیک‌ باشد آینده هموارتر است.