بعد از جنگ دوازده روزه و چهل روزه نوبت به تفاهم رسید

به گزارش ایران اکونومیست؛ وزیر امور خارجه کشورمان تصریح کرد: وظیفه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدان و نیروهای مسلح است.

تسنیم، گفتگوی سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان با شبکه خبر از لحظاتی پیش آغاز شد که به این شرح است:

عراقچی: تفاهم‌نامه اسلام‌آباد به نهایی‌شدن نزدیک شده است

ما در طول یک سال دو جنگ بسیار سنگین را پشت‌سر گذاشتیم، یک جنگ دوازده روز و بعد فکر کردند که نقطه قوت انسجام ما یعنی قدرت اجتماعی را هدف قرار می‌دهند، در جنگ سوم تصور کردند که کار را می‌توانند تمام کنند اما با مقاومت سرسختانه مواجه شدند.

یکی از مقامات غربی گفته بود که "باور نمی‌کردیم مردم ایران این‌قدر سرسختانه مقاومت کنند".

در این مقاومت مدیون نیروهای مسلح و شهدای نیروهای مسلح هستیم که جانفشانی کردند، آن‌هایی که پشت لانچر بودند و در مراکز بودند و ایستادگی کردند و کشور را نجات دادند.

ما‌ مدیون مردمی هستیم که هرشب در صحنه و خیابان بودند و پایداری و شکیبایی کردند.

بحث میدان و دیپلماسی همیشه جدی مطرح بوده است و باید یگانگی بین این دو باشد، من معتقدم که ضلع سوم هم رسانه است، این بار ضلع چهارم به نام خیابان شکل گرفت که این چهار ضلع باهم حرکت کردند.

وظیفه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدان و نیروهای مسلح است. در این جنگ چهل‌روزه این نزدیکی و ارتباط مستمر بین وزارت امور خارجه و نیروهای مسلح جریان داشته است و ما همراه آنان حرکت کردیم.

تثبیت دستاوردها در قالب مذاکره در جریان است. مذاکره متکی به قدرت میدانی است و نمی‌شود بدون قدرت میدانی در مذاکرات به دستاورد رسید، این عیناً کاری است که در طول ماه‌ها داریم انجام می‌دهیم.

بهترین زمان برای خاتمه جنگ وقتی است که شما دست برتر را دارید و پیروز میدان هستید، جمهوری اسلامی و مردم ایران در این جنگ پیروز شدند. من از مقامات خارجی می‌شنوم؛ "ایران قوی‌تر از جنگ بیرون آمد و شما شگفتی آفریدید".

با یکی از مقامات گفتم که چگونه مقاومت کردیم و او گفت؛ "خیلی از قهرمانی مردم ایران کم گفتید، دنیا مردم ایران را به‌عنوان قهرمان می‌بیند."، مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن یک پیروزی بزرگ است و ما پیروزی راهبردی به دست آوردیم و وقتی پیروز هستید باید با توافقی به‌دنبال تثبیت پیروزی باشید.

ما حرکتی را برای تثبیت پیروزی شروع کردیم که دارد به آخر خود نزدیک می‌شود، نتیجه یک یادداشت تفاهم 14ماده‌ای است و هنوز امضا نشده است و ترجیح می‌دهم وقتی تمام شد کار را تشریح کنم.

شاید باورتان نشود که چندبار نسخه‌ها تغییر پیدا کرده است.

در این مذاکرات دو مرحله پیش‌بینی شده و مرحله اول تفاهم پایان جنگ است و مرحله دوم توافق نهایی است، موضوع هسته‌ای را به مرحله دوم موکول کردیم، موضوعاتی را که امکان توافق وجود داشت، به مرحله اول آوردیم.

در مرحله دوم بحث هسته‌ای کنار رفع تحریم‌ها بحث می‌شود و توافق نهایی صورت می‌گیرد.

در تفاهم اولیه که اسمش اسلام‌آباد است خاتمه جنگ در لبنان وجود دارد، ما هیچ‌گاه لبنان را فراموش نمی‌کنیم،

آتش‌بس هم به‌شمول لبنان بود که رژیم صهیونیستی نقض کرد و ما رژیم را تنبیه کردیم و ایران نشان داد شوخی ندارد و از جنگ نمی‌ترسد،

بنابراین جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان پایان خواهد یافت و تعهداتی می‌دهند که هرگز جنگ آغاز نشود و دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام می‌گزارند، این اولین بار است که آمریکا تعهد می‌کند که در امور داخلی ایران دخالت نکند، احترام به ایران و حاکمیت ایران مهمترین بند این تفاهم است.

بحث تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی است، بحث دور بعدی مذاکرات، رفع تحریم‌ها، بازسازی و طرح توسعه ایران، پول‌های مسدودشده ایران و دیگر مسائل در یادداشت تفاهم است.

من صراحتاً عرض می‌کنم این توافق دشمنانی دارد و در رأس آنان رژیم صهیونیستی است، به‌دنبال برهم‌زدن توافق است، اکنون وارد جزییات شد، فضای التهابی را ایجاد می‌کند که امضای تفاهم را با مشکل مواجه می‌کند.

طرف مقابل متون و‌ ادعاهایی را مطرح می‌کند و در منطقه هم همین‌طور است، فعلاً هیچ یک از متون اعتباری ندارد و گمانه‌زنی‌ها را تأیید نمی‌کنیم، باید آرامش بر فضای روانی کشور حاکم باشد تا به بهترین توافق برسیم.

وقتی ما به توافق می‌رسیم که هر دو طرف سطحی از رضایت را داشته باشند، هیچ توافقی نیست که یک طرف صد را برده و طرف دیگر صفر، وقتی راه مذاکره را انتخاب می‌کنید یعنی به بده‌بستان رضایت می‌دهید.

ما شاهد بودیم تهدیداتی صورت گرفت و بلافاصله با آن‌ها مقابله کردیم، این‌که در این شرایط تهدید کارساز نیست و تفاهم احتمالی را به عقب می‌اندازد، ملت ایران هیچ‌گاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد و اگر با احترام با ما صحبت شود با احترام صحبت می‌کنیم.

همه دنیا با این توئیت‌های ترامپ آشناست، روشن است که معمولاً هرچه را می‌خواهند اتفاق بیفتد، از زبان دیگران مطرح می‌کنند. اگر قرار بود به فشار تن دهیم که زودتر از اینها، تن داده بودیم، پیام‌های قاطعی به طرف مقابل داده شد که؛ "تهدید فایده ندارد و اگر به‌سمت تنش بروید ما آماده هستیم".

ایران خودش را ثابت کرده است و بارها ما را آزمایش کردند و جواب گرفتند، ما به‌هیچ‌وجه از منافع مردم ایران نمی‌گذریم و زیر بار زور نمی‌رویم.

مذاکره بخشی از میدان است، این یک خطای بزرگ است که میدان و دیپلماسی هرکدام راه خودشان را می‌روند، ما در یک جهت حرکت می‌کنیم، برخی مواقع دیپلماسی جلو می‌رود و میدان حمایت می‌کند و برخی مواقع به‌عکس.

وقتی که ما می‌گوییم که خاتمه جنگ اعلام می‌شود به‌معنی عقب‌نشستی از مناطق اشغالی است و باید انجام شود. برخی از دوستان درباره ضمانت اجرایی توافق سؤال می‌کنند، اولاً ایران در این نبرد‌ها به‌گونه‌ای ظاهر شده و قدرت نشان داده است که هیچ وقت هیچ کس به فکر سر‌بهسر گذاشتن ایران نیفتد.

ما برای امنیت خودمان به هیچ کس جز خداوند و نیروهای مسلح و مردم متکی نیستیم، عمل ما در سطح منطقه را هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که جنگ را در منطقه گسترش دهیم زیرا پایگاه‌های آمریکایی در منطقه گسترده است.

ما‌، در یادداشت تفاهم این موقعیت را داریم که مذاکرات برای 60 روز شروع می‌شود، اگر در یادداشت تفاهم چیزی عملی نشود مذاکراتی هم پیش نخواهد رفت،

تفاوتی که وجود دارد این است که ما به توافق نهایی نرسیدیم و این یک تفاهم اولیه است و اگر تفاهم عملی نشود به مرحله دوم نخواهیم رفت.

ذات طرف مقابل این است که بدعهدی کنند، ما باید انتظار اشکالات مختلف در اجرای تفاهم را داشته باشیم، ما با طرف‌هایی روبه‌رو نیستیم که کاملاً پایبند باشند و این ما هستیم که باید راه‌های بدعهدی را ببندیم.

سازوکاری برای پول‌های بلوکه‌شده بحث شده است و ترجیح می‌دهم که اگر یادداشت تفاهم امضا شد توضیح دهم.

تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است، در آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و در آب‌های بین‌المللی قرار ندارد، حاکمیت در اینجا بدون تردید با ایران و عمان است. برای سالها این آبراه را به‌روی همه باز بوده است و ایران و عمان ایمنی عبور و مرور و خدماتی را ارائه دادند، تاکنون بنا بر این بوده است که همه رایگان باشد، ولی تصمیم جدی ایران است که آینده اداره تنگه هرمز دیگر مانند گذشته‌ نخواهد بود،

این‌که اداره عبور و مرور مانند گذشته باشد قطعاً نیست، در این زمینه مشورت‌های نزدیکی با عمان داشتیم و به نتایج خوبی رسیدیم، احتمالاً به‌زودی برنامه مشترکی توسط ما اعلام خواهد شد، همین طور مشورت‌های دیگری با کشورهای دیگر داشتیم.

این آبراه برای کشور چین خیلی مهم است، حجم بالایی از تجارت را با منطقه ما دارد و از دوستان ماست، آینده اداره تنگه برای چین مهم است و لذا مشورت‌هایی را با چین شروع کردیم.

شمشیر ما بالای سر تنگه هرمز همیشه وجود دارد، اما اگر می‌خواهیم عبور و مرور طبیعی باشد باید یک نظام حقوقی فعال شود، بحث گرفتن عوارض پذیرفته نیست اما پرداخت بهای خدمات باید صورت گیرد.

نظام اداره تنگه هرمز باید معلوم شود با چه‌کسی است و این‌که هزینه‌های خدمات مجانی نخواهد بود باید تثبیت شود، باید هزینه پرداخت شود، آینده تنگه هرمز متفاوت از گذشته است و ایران ترتیباتی را اتخاذ خواهد کرد،

ترتیبات ما برای کشتی‌های غیرنظامی است.

محاصره اعمالی از سوی آمریکا باید رفع شود و اولین چیز است که در تفاهم آورده شده است.

ما به ادعای آمریکا توجه نمی‌کنیم و اگر عملی کنند برخورد می‌کنیم. دارایی‌های مسدودشده ایران طبق یادداشت تفاهم آزاد خواهد شد و نمی‌تواند مجدداً مسدود بماند.

برای بازسازی خسارات واردشده به ایران طرح اقتصادی پیش‌بینی شده است، اسم طرح هم طرح بازسازی است، لذا موضوع خسارت و غرامت در این طرح پیش‌بینی شده است.

ما 14 بند به‌صورت یک بسته داریم و باید به این 14 بند کلی نگاه شود، یک‌سری تعهدات را ما انجام می‌دهیم و یک سری را آنان باید انجام دهند.

از الآن تصمیمی برای هسته‌ای گرفته نشده است اما اشاراتی وجود دارد برای بحث. دو موضوع وجود دارد برای مذاکره که رفع تحریم‌ها و موضوع هسته‌ای است. درباره ذخایر ایران و غنی‌سازی در مذاکرات بحث خواهد شد و تعیین تکلیف می‌شود.

موضع ما این است که‌ مواد 60 درصد را اگر اینها بخواهد تعیین تکلیف شود از نظر ما تنها شیوه رقیق‌سازی در داخل ایران است.

در موضوع رفع تحریم‌ها مواردی را که برای ما مهم است، ذکر کردیم که کدام تحریم‌ها حتماً باید برداشته شود، همچنین سازوکار طرح بازسازی در 60 روز بحث خواهد شد.

چند حالت وجود دارد که رخ دهد؛ حالت اول این است‌که از روند مذاکرات 60روزه راضی باشیم ممکن است توافق کنیم تمدید شود، ممکن است فکر کنیم که در 60 روز به نتیجه برسیم که فایده ندارد، باید دید در پایان 60 روز در کجا هستیم و چقدر مذاکرات پیشرفت کرده است.

(سؤال: نسبت این تفاهم با آنچه در بیانیه شورای‌عالی امنیت ملی در روز اعلام آتش‌بس مطرح شده بود، چیست؟)

پیشرفت‌هایی که برای آتش‌بس بود در زمان خودش محقق شد. شورای‌عالی امنیت ملی، اشراف کامل در مذاکرات دارد، یک‌ کمیته‌ را در شورا مشخص کردند و بر روند مذاکرات نظارت می‌کنند. اشراف کامل شورای‌عالی امنیت ملی بر متن تفاهم وجود دارد و همه بندها آنجا بحث شده است.

شورای‌عالی امنیت ملی تصمیم می‌گیرد که چگونه با مذاکرات برخورد شود و نتایج ابلاغ خواهد شد.

من این اطمینان را می‌دهم که در سطح وزارت خارجه نهایت احتیاط و وسواس صورت گرفته است، کلمه به کلمه یادداشت تفاهم مذاکره شده است و دقت لازم را به‌خرج دادیم، نهادهای امنیتی و نیروهای نظامی هم برای روند مذاکرات اشراف داشتند.

در بحث تنگه هرمز و خاتمه جنگ دقت شده است و فکر ‌می‌کنم نتایج کار پیروزی میدانی ما را تثبیت می‌کند، خیلی امیدوارم به آینده جمهوری اسلامی با این شکلی که از جنگ بیرون آمدیم و امیدوارم روند شکوفایی ما بیشتر از گذشته باشد.

در دو جنگ گذشته مذاکره منجر به جنگ نشد، مقاومت منتهی به جنگ شد. دشمنان خواسته‌ای داشتند و ما مقاومت کردیم و فکر می‌کردند با جنگ به خواسته‌های خود می‌رسند،

آنان فکر کردند با بمباران، تکنولوژی هسته‌ای ما از بین می‌رود، نتوانستند از بین ببرند، علم و صنعت در ایران را نتوانستند از بین ببرند.

بعد از جنگ دوازده‌روزه، دوباره ما را امتحان کردند و جنگ به‌راه انداختند، ما به‌لحاظ تاکتیکی غافلگیر نشدیم و توانستیم مقاومت کنیم، در جنگ چهل‌روزه کمتر از دو ساعت پاسخ دادیم.

چرا جنگ شد؟ چون ما در مذاکره کوتاه نیامدیم و آنها در مذاکره برای رسیدن به اهدافشان ناامید شدند، البته در جنگ هم ناامید شدند و وقتی دیدند در جنگ نتوانستند به خواسته‌های خود برسند دوباره درخواست مذاکره دادند.

مردم و نیروهای مسلح ایران دشمنان را ناامید کردند، همه دیدند که دشمنان با یک ایران سرسخت روبه‌رو هستند و‌ ایران ایستادگی می‌کند.

(در پاسخ به سؤالی درباره زمان و مکان احتمالی برای تفاهم احتمالی و ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر امضای آن طی یکشنبه یا دوشنبه)

به‌محض اینکه آخرین مراحل مذاکراتی انجام شود این یادداشت تفاهم امضا می‌شود، در مرحله اول امضای دیجیتالی انجام می‌شود و اعلام خواهد شد،

ما بیشتر از همه نزدیک به آن نقطه هستیم و امیدواریم در چند روز آینده اتفاق بیفتد.