تغییر غیرمنتظره در تیم امنیت ملی ترامپ برای چیست؟

به گزارش ایران اکونومیست؛

جهش نفت، تنش موشکی ایران و اسرائیل، و تغییرات غیرمنتظره در کابینه ترامپ

سه شوک بزرگ؛ نقض آتش‌بس، انتصاب ترامپ و حملات روسیه

نفت بیش از سه درصد جهش کرد؛ ایران آتش‌بس با اسرائیل را شکست. ترامپ یک مقام مسکن را سرپرست اطلاعات ملی کرد.

سایت طلا و ارز، روز یکشنبه، خاورمیانه شاهد تشدید ناگهانی تنش‌ها بود. ایران چندین موج موشک به سمت اسرائیل شلیک کرد و این نخستین حمله مستقیم تهران به اسرائیل از زمان برقراری آتش‌بس در ماه آوریل محسوب می‌شود. همزمان با این تحول، ترامپ یکی از وفاداران خود را بدون هیچ سابقه‌ای در امنیت ملی به عنوان سرپرست اطلاعات ملی منصوب کرد.

در شرق اروپا نیز جنگ اوکراین وارد فاز جدیدی شده است؛ روسیه با حجم انبوهی از پهپادها و موشک‌ها به شهرهای اوکراین حمله کرد و در مقابل، کی‌یف با پهپادهای دوربرد به سن‌پترزبورگ ضربه زد. این گزارش به بررسی مهم‌ترین تحولات ژئوپلیتیک و اقتصادی جهان در ۲۴ ساعت گذشته می‌پردازد.

بخش اول: خاورمیانه؛ موشک‌ها جای مذاکرات را گرفتند

۱. حمله موشکی ایران به اسرائیل؛ نقض آشکار آتش‌بس

روز یکشنبه، ایران چندین موج موشک بالستیک به سمت اسرائیل پرتاب کرد. این حملات نخستین اقدام نظامی مستقیم تهران علیه اسرائیل از زمان امضای توافق آتش‌بس در ماه آوریل به شمار می‌رود. رسانه‌های محلی ایران بامداد دوشنبه از شنیده شدن صدای انفجار در تهران، تبریز و اصفهان خبر دادند و به سرعت گمانه‌زنی‌ها درباره اهداف احتمالی حملات اسرائیل در خاک ایران آغاز شد. منابع نظامی اسرائیل نیز اعلام کردند که سامانه‌های پدافندی این کشور موفق به رهگیری بخش قابل توجهی از موشک‌ها شده‌اند.

این تحول نگرانی‌ها از تشدید مجدد درگیری‌ها را به شدت افزایش داده است. بازار نفت بلافاصله واکنش نشان داد و قیمت نفت برنت و نفت خام آمریکا با رشد قابل توجهی همراه شدند. تحلیلگران معتقدند هرگونه ادامه حملات متقابل در روزهای آینده می‌تواند نفت را به سطوح بالاتری سوق دهد.

۲. «مثلث آتش»: تشدید درگیری در لبنان، غزه و تنگه هرمز

تنش تنها به حملات موشکی ایران محدود نماند. اسرائیل روز یکشنبه حملات جدیدی به لبنان انجام داد و ارتش این کشور اعلام کرد که قصد دارد بخش قابل توجهی از نوار غزه را تحت کنترل خود درآورد. این اعلامیه با وجود آتش‌بس شکننده فعلی صورت گرفته است. مقامات حماس نیز اعلام کردند که مذاکرات با میانجی‌گران در قاهره برای بررسی آینده غزه و اجرای توافق آتش‌بس آغاز شده است.

در همین حال، تنگه هرمز نیز بار دیگر به کانون بحران تبدیل شده است. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که نیروهای آمریکایی دو پهپاد ایرانی را که روز شنبه تهدیدی برای ترافیک دریایی در تنگه هرمز ایجاد کرده بودند، سرنگون کرده‌اند. این چندمین رویداد نظامی در آب‌های استراتژیک خلیج فارس طی تنها دو هفته گذشته است.

۳. انتصاب جنجالی ترامپ در راس اطلاعات ملی

در میان بحران خاورمیانه، دونالد ترامپ دست به یک تغییر غیرمنتظره در تیم امنیت ملی خود زد. او مدیر آژانس مسکن فدرال را به عنوان سرپرست مدیر اطلاعات ملی منصوب کرد. این مقام که فاقد هرگونه سابقه در حوزه اطلاعاتی و امنیت ملی است، جایگزین فردی می‌شود که اواخر ماه مه از سمت خود استعفا داده بود. او در حالی این مسئولیت را بر عهده می‌گیرد که در ماه‌های اخیر به دلیل جنجال‌های مرتبط با حامیان ترامپ، بحث‌برانگیز بوده است.

این انتصاب که در شرایط حساس تشدید تنش با ایران و ادامه جنگ اوکراین صورت گرفته است، واکنش‌های گسترده‌ای را در واشنگتن به همراه داشته است. سرپرست جدید اطلاعات ملی بر تمامی آژانس‌های اطلاعاتی از جمله سیا و آژانس امنیت ملی نظارت خواهد داشت.

بخش دوم: اروپای شرقی؛ تشدید حملات روسیه و اوکراین

۱. بزرگترین حمله هوایی روسیه در ماه‌های اخیر

روسیه روز شنبه حجم انبوهی از پهپادها و موشک‌ها را به سمت چندین شهر اوکراین شلیک کرد. بر اساس گزارش نیروی هوایی اوکراین، تلفات انسانی و خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌ها وارد شد. مقامات اوکراینی هشدار داده‌اند که احتمالاً افراد بیشتری زیر آوار ساختمان‌ها گرفتار شده‌اند. این حمله یکی از سنگین‌ترین حملات روسیه در ماه‌های اخیر ارزیابی می‌شود.

۲. پاسخ اوکراین: حمله پهپادی به سن‌پترزبورگ

در مقابل، اوکراین نیز حملات پهپادی گسترده‌ای را به عمق خاک روسیه ترتیب داد. ساکنان سن‌پترزبورگ، دومین شهر بزرگ روسیه، در روز شنبه از خانه‌های خود خارج نشوند و دولت محلی نسبت به اختلال در اینترنت همراه هشدار داد. پهپادهای اوکراینی به یک کارخانه تاریخی و یک انبار مهمات در منطقه لنینگراد اصابت کردند و آتش‌سوزی گسترده‌ای به راه انداختند.

۳. شورای امنیت تشکیل جلسه می‌دهد

در پی این حملات گسترده، وزیر امور خارجه اوکراین اعلام کرد که شورای امنیت سازمان ملل روز دوشنبه برای بررسی آخرین حملات روسیه جلسه اضطراری تشکیل می‌دهد. در همین حال، رهبران بریتانیا، فرانسه و آلمان روز یکشنبه از برگزاری مذاکرات مستقیم بین اوکراین و روسیه حمایت کردند و خواستار آتش‌بس و پیشرفت در مذاکرات صلح شدند.

بخش سوم: اقتصاد جهانی و سرمایه‌گذاری‌های کلان

۱. نمایش قدرت اقتصادی روسیه: قراردادهای کلان در مجمع سن‌پترزبورگ

علیرغم تحریم‌های بین‌المللی، بیست و نهمین مجمع اقتصادی بین‌المللی سن‌پترزبورگ با حضور نمایندگانی از بیش از صد کشور از جمله آمریکا و اروپا برگزار شد. در این مجمع، صدها قرارداد همکاری منعقد گردید. روسیه و عربستان سعودی نیز توافقنامه‌های همکاری متعددی در حوزه‌های انرژی، آموزش و گردشگری امضا کردند. محور اصلی این مجمع «گفت‌وگوی عملگرایانه – مسیری به سوی آینده پایدار» عنوان شده بود.

۲. انقلاب هوش مصنوعی: یک غول فناوری راهی بورس می‌شود

در خبری که دنیای فناوری و سرمایه‌گذاری را متحول کرد، شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک (توسعه‌دهنده ربات کلود) به طور محرمانه برای عرضه اولیه سهام ثبت‌نام کرد. این شرکت چندی پیش در دور تأمین مالی جدید موفق به جذب سرمایه‌گذاری کلانی شده بود که ارزش آن را به یکی از بالاترین سطوح در میان استارتاپ‌های هوش مصنوعی جهان رساند. آنتروپیک در این رقابت از اوپن‌ای‌آی پیشی گرفته و انتظار می‌رود که این عرضه اولیه در صورت موفقیت، یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌های تاریخ باشد.

۳. سرمایه‌گذاری عظیم یک غول ژاپنی در فرانسه

یک شرکت بزرگ سرمایه‌گذاری ژاپنی برنامه سرمایه‌گذاری عظیمی را برای ساخت مراکز داده هوش مصنوعی در فرانسه اعلام کرد. فاز نخست این پروژه شامل سرمایه‌گذاری برای ساخت یک مرکز داده بزرگ در منطقه شمال فرانسه است. سهام این شرکت پس از این اعلامیه جهش قابل توجهی کرد و مجموع بازدهی آن در سال جاری به بیش از هفتاد درصد رسید.

بخش چهارم: سایر تحولات اقتصادی و سیاسی جهان

۱. انتخابات پارلمانی ارمنستان و نخست‌وزیر جدید کره جنوبی

روز یکشنبه انتخابات پارلمانی در ارمنستان برگزار شد. نظرسنجی‌ها حاکی از رقابت نزدیک بین جناح‌های طرفدار غرب و طرفدار روسیه است.

در کره جنوبی نیز رئیس‌جمهور این کشور، یک مدیر اجرایی سابق یک پلتفرم اینترنتی بزرگ و وزیر فعلی شرکت‌های کوچک و متوسط را به عنوان نخست‌وزیر جدید منصوب کرد. این انتصاب نشانه تلاش دولت کره جنوبی برای تقویت بخش فناوری و استارتاپ‌ها است.

۲. یمن و کمک‌های جدید بانک جهانی

بانک جهانی چارچوب مشارکت جدیدی برای یمن تصویب کرده است. در این چارچوب، چندین پروژه توسعه‌ای برای حمایت از بازسازی مناطق جنگ‌زده یمن اجرا خواهد شد. دولت یمن اعلام کرد که این کمک‌ها عمدتاً به بازسازی زیرساخت‌های آب، برق و جاده‌ها اختصاص خواهد یافت.

۳. حوادث امنیتی و هوایی در آمریکا و فرانسه

در ایالات متحده، یک تیراندازی در نزدیکی یک جشنواره خیابانی در ایالت اوهایو منجر به زخمی شدن چندین نفر شد و حال دو نفر از آنها وخیم گزارش شده است. مقامات از شاهدان خواسته‌اند هرگونه ویدیو یا عکسی را با پلیس به اشتراک بگذارند.

در فرانسه نیز یک فروند بالگرد ژاندارمری در منطقه لوآره سقوط کرد که به کشته شدن یک افسر و مجروحیت شدید دو نفر دیگر انجامید. وزارت کشور فرانسه علت حادثه را در دست بررسی اعلام کرده است.

نتیجه‌گیری

جهان در ۲۴ ساعت گذشته شاهد تحولات شتابان و پرمخاطره‌ای بوده است. خاورمیانه با نقض آشکار آتش‌بس ایران و اسرائیل، بار دیگر به کانون بی‌ثباتی جهانی تبدیل شده است و جهش چشمگیر قیمت نفت، واکنش فوری بازار به این واقعیت بود. همزمان، اروپای شرقی نیز شاهد تشدید بی‌سابقه درگیری‌ها با حملات سنگین موشکی روسیه و پاسخ دوربرد اوکراین به سن‌پترزبورگ است.

ترکیب این تنش‌ها با تحرکات غیرمنتظره در کابینه آمریکا (انتصاب یک مقام مسکن به عنوان مدیر اطلاعات ملی) و تحولات مثبت در اقتصاد دیجیتال (عرضه اولیه یک غول هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری عظیم ژاپن در فرانسه)، فضایی کاملاً متضاد و پرنوسان را در بازارهای مالی ایجاد کرده است. در کوتاه‌مدت، نگاه معامله‌گران به جلسه اضطراری شورای امنیت درباره اوکراین و واکنش احتمالی اسرائیل به حملات موشکی ایران دوخته خواهد شد.