حاشیه‌های سریال‌های نمایش خانگی در دل جنگ

 در ایام ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم و به‌رغم قطعی اینترنت بین‌الملل، پلتفرم‌های نمایش خانگی، پخش ۵+۱ سریال را آغاز کردند که قرار بود در بهار امسال، عناوین اصلی این سرویس‌ها باشند و علاوه بر رنگ‌آمیزی دوباره این بازار، تنوعی مناسب و رقابتی جدی را در میان بازیگران این صنعت رقم بزنند. با این حال، نبود امکان تبلیغات کافی به علت محدودیت اینترنت و کمبود بیلبوردهای تبلیغاتی در دسترس، کار پلتفرم‌ها را برای اطلاع‌رسانی و جذب مخاطب سخت کرد.

این گزارش بر پنج مجموعه جدید «بی‌عاطفه»، «هزارتو»، «بدنام»، «صد دام» و «اهل ایران» و بازگشت مجموعه «هفت» به چرخه انتشار نمایش خانگی مروری دارد؛ آثاری که از چهار پلتفرم فیلم‌نت، شیدا، فیلیمو و نماوا منتشر شدند. جالب آن که فیلیمو و نماوا به عنوان دو قطب این صنعت در سال‌های گذشته، در این ایام هرکدام پخش یک سریال را کلید زدند و فیلم‌نت و شیدا با هرکدام دو سریال، رقابتی سنگین را آغاز کردند.

بازگشت کمال تبریزی با الگویی آشنا

نخستین سریالی که در ایام جنگ منتشر شد، «بی‌عاطفه» بود که در ابتدا به عنوان محصولی از پلتفرم آی‌نت به تولید رسید اما با منتفی شدن ورود این پلتفرم به بازار، به فیلم‌نت فروخته شد. این اثر که بازگشت کمال تبریزی به سریال‌سازی خانگی را بعد از یک دهه و اولین تجربه جدی تهیه‌کنندگی محمدصادق میرکریمی فرزند جوان رضا میرکریمی کارگردان سینما را رقم زد، داستان فردی ثروتمند را روایت می‌کند که تصمیم می‌گیرد جلوی وصال یک دختر و پسر عاشق را بگیرد؛ الگوی داستانی آشنای نمایش خانگی که پیش از این در آثاری چون «شهرزاد»، «آبان»، «سیاوش» و ... دیده شده بود و به نظر می‌رسد هنوز جواب می‌دهد.

در صدر فهرست بلندبالای بازیگران «بی‌عاطفه»، نام دانیال خیری‌خواه به عنوان هنرپیشه نقش اصلی قرار دارد که پیش از این فیلم‌ها و سریال‌های پرتعدادی در کارنامه نداشت و علاوه بر تجربیات تئاتری، به عنوان اینستاگرامر و سازنده دابسمش‌های اینترنتی شناخته می‌شد. جالب آن که نقش «کامران» (رضا کیانیان) در فلش‌بک‌های این شخصیت در میانسالی، توسط حمید کیانیان برادر کوچک‌تر رضا کیانیان ایفا شده است. از جمله دیگر نکات این اثر، می‌توان به حضور حامد بهداد در نقش یک بازیگر شناخته‌شده و استاد بازیگری اشاره کرد که البته «پرهام» نام دارد، اما در دیالوگ‌ها و لحن، کمابیش شبیه به گفتگوهای رسانه‌ای خود این بازیگر به نظر می‌رسد.

«هزارتو»ی عملیات علیه جاسوسان صهیونیسم

دومین مجموعه ایام جنگ، «هزارتو» به کارگردانی سیدعلی هاشمی بود که چند روز پس از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک کشورمان، از پلتفرم شیدا شروع به پخش کرده و بر اساس یک پرونده واقعی، به موضوع مرتبط نبرد اطلاعاتی ایران و رژیم اشغالگر قدس می‌پردازد. این اثر که بر اساس تصریح در دیالوگ‌ها و تصاویر، کاراکترهایی از وزارت اطلاعات را به تصویر می‌کشد، احتمالا با همکاری این ارگان ساخته شده است.
از جمله نکات کنجکاوی‌برانگیز مجموعه «هزارتو»، می‌توان به تشکر از مدیریت محترم و اعضای باشگاه اینترمیلان ایتالیا در تیتراژ این اثر اشاره کرد!

این اثر البته ارجاعات سینمایی پرشماری دارد که یکی از موارد آن، اشاره‌ به یک طراح صحنه «حرفه‌ای سینما» در خلال دیالوگ‌هاست. در متن اثر، بدون نام بردن از شخص، به هنرمندی اشاره می‌شود که با داشتن سه سیمرغ بلورین، پس از لغو پروژه سینمایی‌اش به عملیات فریب علیه جاسوسان رژیم صهیونیستی کمک می‌کند. 

بدشانسی «بدنام» با توقیف یک ماهه

دو روز بعد از «هزارتو»، قسمت اول مجموعه «بدنام» محصول پلتفرم فیلیمو منتشر شد که البته سرنوشت متفاوتی با آثار دیگر این ایام داشت. این مجموعه به کارگردانی احسان سجادی حسینی، به فاصله اندکی پس از نمایش و در همان روزهای پایانی سال ۱۴۰۴ توقیف شد و تاکنون بیش از یک ماه است که در این وضعیت باقی مانده و خبر تازه‌ای از آن منتشر نشده است.
عجیب آن که در روزهای بعد از صادر نشدن مجوز نمایش قسمت دوم، برای مدتی قید نامتعارف «در حال رفع توقیف» در کنار نام سریال ذکر شد و سپس به «به زودی» تبدیل شد، اما باز هم بخت «بدنام» باز نشد. اگرچه از علت توقیف این اثر جزییاتی رسمی منتشر نشده، اما عده‌ای این اتفاق را با شخصیت «ویسی» با بازی حسن پورشیرازی مرتبط دانسته‌اند.

بازگشت «هفت» با یک رکوردشکنی

در اسفندماه مجموعه نیمه‌کاره «هفت» به کارگردانی کیارش اسدی‌زاده که در پاییز و زمستان ۱۴۰۲ از پلتفرم تماشاخونه عرضه می‌شد، از این پلتفرم حذف و به آرشیو نماوا منتقل شد و در نهایت در آخرین روزهای سال، اولین قسمت از ادامه آن به انتشار رسید. نماوا با این اقدام، به اولین پلتفرم ایرانی وی‌اودی تبدیل شد که سریال ناتمام یک پلتفرم دیگر را خریداری و پخش می‌کند.
اگرچه چنین اتفاقی در پلتفرم‌های بین‌المللی سابقه دارد، اما در کشورمان برای اولین بار با «هفت» رخ داد تا این مجموعه که در بهار ۱۴۰۰ به پایان تولید رسید، بالاخره بعد از گذشت پنج سال، به پایان برسد. بنابراین احتمالا سریال «هفت» رکورد طولانی‌ترین فاصله پایان تولید تا پایان پخش را در میان سریال‌های منتشرشده نمایش خانگی به دست می‌آورد.

کمدی سودآور فیلم‌نت

در نخستین روزهای تعطیلات نوروز، نسخه سریالی و کامل‌تری از فیلم ۹۷ دقیقه‌ای «صد دام» به نمایش خانگی رسید که با داشتن چهار قسمت حدود ۴۰ دقیقه‌ای، تقریبا یک ساعت محتوای اضافه‌ای نسبت به نسخه سینمایی به نمایش می‌گذاشت. پلتفرم فیلم‌نت، نوروز ۱۴۰۴ هم نسخه هشت قسمتی فیلم کمدی «خجالت نکش ۲» را منتشر کرد تا این‌گونه به نظر برسد که پخش نسخه سریالی فیلم‌های سینمایی در نوروز، یک سیاست ثابت برای این سرویس است.
جالب آن که همزمان با نمایش این سریال، مستند «صدام را بکش» با همکاری سازندگان فیلم/سریال «صد دام» در همین پلتفرم به اکران آنلاین درآمد. این فیلم مستند به زندگی کاظم بنی‌تمیم بازیگری می‌پردازد که در فیلم‌ها و سریال‌های مختلف ایرانی نقش صدام را ایفا کرده است. به این ترتیب، کمدی «صد دام» بعد از اکران موفق در سینما، با فروشی مناسب در اکران آنلاین طولانی و سپس پخش نسخه سریالی، سود سرشاری نصیب پلتفرم و سازندگان خود کرد.

پروژه تازه مهدویان، خالی از ستاره‌های گران‌قیمت سینما

در شرایطی که پلتفرم‌های نمایش خانگی به طور معمول محصولات بخش خصوصی را به پخش می‌رسانند و این صنعت نسبت به سینما و تلویزیون، وابستگی کمتری به ارگان‌های دولتی دارد، دومین سریال پلتفرم شیدا در این ایام نیز یک مجموعه ارگانی از آب درآمد که این بار توسط حوزه هنری به تولید رسید. «اهل ایران» که اولین محصول نمایش خانگی درباره جنگ تحمیلی سوم به شمار می‌آید و تنها دو روز بعد از آتش‌بس آغاز به پخش کرد، اثری اپیزودیک است که به خلاف سایر آثار پلتفرم‌ها، در هفته بیش از یک قسمت در معرض نگاه تماشاگران قرار می‌دهد.
این سریال در حالی در پلتفرم شیدا منتشر شده که پیش از این، «سقوط»، «حیثیت گمشده» و «محکوم»، سه سریال محمدحسین مهدویان در مقام طراح و محمدرضا منصوری در مقام تهیه‌کننده، در پلتفرم دیگری منتشر شده بود. جالب آن که در هیچ‌کدام از چهار قسمت منتشرشده، از سبک بصری خاص مهدویان پیروی نکرده که از تکنیک دوربین روی دست استفاده می‌کرد و با تصویربرداری از پشت درخت، شیشه و... سعی در القای نوعی حس واقع‌گرایی داشت. این مجموعه همچنین به خلاف سریال‌های معمول نمایش خانگی، خالی از ستاره‌های گران‌قیمت سینماست و با ترکیبی از بازیگران تلویزیونی و چهره‌های کمترشناخته‌شده جلوی دوربین رفته که آن را بیشتر از رقبای پلتفرمی‌اش متمایز می‌کند.