بازار خودرو از تورم هم جلو زد؛ گرانی ۱۱۰ درصدی در کمتر از ۳۰۰ روز!

امسال برای بازار خودرو در ایران سالی پر از نوسانات بوده است. قیمت‌ها به شدت افزایش یافتند و خرید خودرو برای بسیاری از متقاضیان دشوارتر از قبل شد. در عین حال، وضعیت لاتاری و قرعه‌کشی برای این متقاضیان نیز موجب شد تا فاصله قیمت‌های کارخانه و بازار بیشتر شود و رقابت در این صحنه افزایش یابد. به طوری که نگاه به خودرو به عنوان یک سرمایه‌گذاری نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفت. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد از اوایل سال، با افزایش نرخ رسمی برخی محصولات و بالا رفتن انتظارات تورمی، قیمت خودروها به تدریج در بازار آزاد بالا رفت و در برخی مقاطع با جهش‌های ناگهانی همراه شد. هر زمان که فاصله قیمتی خودرو در بازار نسبت به نرخ ارز بیشتر می‌شد، بازار خودرو خود را به سرعت با نرخ ارز هماهنگ می‌کرد. در میانه‌های سال، ارائه فهرست‌های جدید قیمت از سمت خودروسازان بزرگ مانند ایران‌خودرو و سایپا، تاثیر قابل توجهی بر بازار آزاد داشت. در واقع، فاصله قیمت کارخانه و بازار نه تنها کاهش نیافت، بلکه در بسیاری از موارد بیشتر هم شد. این روند باعث شد تا خودرو به یک کالای سرمایه‌ای تبدیل شود. کارشناسان بازار بر این باورند که افزایش قیمت خودرو ناشی از ترکیبی از عوامل مختلف است؛ نوسانات نرخ ارز، تورم و مهم‌تر از همه، میزان عرضه خودرو از سوی سازندگان. هر بار که میزان عرضه کاهش می‌یابد، بازار به شدت به افزایش قیمت واکنش می‌دهد. در عین حال، فضای انتظارات اقتصادی و عدم پیش‌بینی‌پذیری در این بازار، بر رفتار خریداران و فروشندگان تاثیر زیادی داشته است. به طوری که هر خبر جدید درباره نرخ ارز یا قیمت‌های کارخانه‌ای، واکنش‌های فراوانی در بازار خودرو به همراه داشته است. وضعیت بازار در نیمه دوم سال نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها فقط مختص چند خودروی خاص نیست و تقریبا تمامی رده‌های قیمتی از خودروهای ارزان‌قیمت تا محصولات مونتاژی را تحت تاثیر قرار داده است. رغم اینکه در برخی مراحل بازار به رکود رفت، اما این رکود به معنای کاهش واقعی قیمت‌ها نبود، بلکه ناشی از عقب‌نشینی خریداران و انتظار برای ثبات قیمتی بود. به محض بازگشت تقاضا، قیمت‌ها دوباره روند افزایشی خود را در پیش گرفتند و به سطوح جدیدی رسیدند، به طوری که دیگر دیدن قیمت‌هایی مانند دو میلیارد تومان برای خودروهای داخلی عجیب نیست. تحلیل قیمت‌ها در بازار خودرو از ابتدای سال تا بهمن ماه نشان می‌دهد که قیمت خودروهای داخلی در بازار آزاد به طور میانگین بین ۷۵ تا ۱۱۰ درصد افزایش یافته است. در این بین، برخی خودروها حتی افزایش قیمت بیشتری نسبت به نرخ ارز داشته‌اند. به طور کلی، این روند نشان می‌دهد که عوامل کلان اقتصادی چگونه بر بازار خودروی مصرفی تاثیر گذاشته‌اند و نشان می‌دهد که قیمت‌ها در بازار آزاد هم‌راستا با نرخ ارز و برخی اوقات بیشتر از نرخ تورم افزایش یافته است.