برداشت از ذخایر آبی ۴ سد تهران متوقف شد

بارندگی‌های تهران در سال آبی جاری تقریباً ۶۵ درصد کمتر از میانگین‌های نرمال بوده که این موضوع باعث کاهش قابل توجه جریان‌های سطحی رودخانه‌ها شده و روان‌آب‌های وارد شده به پنج سد اصلی تأمین کننده آب پایتخت به شدت کاهش یافته است. این وضعیت، در ادامه پنج سال خشکسالی گذشته، وضعیت ذخایر آبی سدهای تهران را با مشکلات جدی‌تری مواجه کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ذخیره آب در این پنج سد به پایین‌ترین حد تاریخی خود رسیده و در چهار سد از آنها برداشت آب کاملاً متوقف شده است؛ به طوری که میزان آبی که از مخازن خارج می‌شود تنها با ورود جریان‌آب لحظه‌ای به سدها برابری می‌کند. جدیدترین داده‌های رسمی در روز دوازدهم بهمن نشان می‌دهد که سد کرج (امیرکبیر)، که جزو منابع حیاتی آب تهران به شمار می‌رود، از ظرفیت کلی ۲۰۵ میلیون مترمکعب فقط ۶ میلیون مترمکعب آب دارد؛ یعنی تنها سه درصد مخزن پر است و ۹۷ درصد آن خالی است. با توجه به وجود حدود ۱۰ میلیون مترمکعب حجم مرده در این سد، ذخایر به حدی کاهش یافته که برداشت آب از آن از اوایل زمستان متوقف شده و تنها آب ورودی به مخزن سد ممکن است خارج شود. سد لتیان نیز وضعیت مشابهی دارد: از کل ظرفیت ۹۵ میلیون مترمکعبی خود تنها پنج میلیون مترمکعب آب در مخزن باقی است که برابر با ۵ درصد ظرفیت مخزن است. حجم مرده این سد حدود ۲۸ میلیون مترمکعب بوده و به همین دلیل بخش بزرگی از آب موجود قابل استفاده نیست؛ این موضوع ممکن است به کاهش تامین آب مناطق تحت پوشش آن منجر شود. شرایط سد لار که به خاطر نشت‌های آبی پیشین همیشه با چالش مواجه بوده، بدتر از سدهای دیگر است. امسال که پنجمین سال پیاپی خشکسالی در تهران است، این سد از ظرفیت کلی ۹۶۰ میلیون مترمکعب تنها حدود ۱۰ میلیون مترمکعب آب در خود دارد. با حجم مرده اعلام شده حدود ۲۳ میلیون مترمکعب، سد لار نیز به شرایط بحرانی رسیده است. سد ماملو که در شرق تهران قرار دارد، از پنج سد نامبرده در شرایط نامناسبی است و فقط ۱۸ میلیون مترمکعب از مخزن ۲۵۰ میلیون مترمکعبی آن پر است، یعنی حدود ۷ درصد. با وجود حجم مرده ۲۸ میلیون مترمکعبی، این سد هم به آخرین مرزهای ذخیره‌سازی خود رسیده است. تنها سد طالقان به عنوان بزرگ‌ترین مخزن آب تهران و البرز، که ظرفیتش به ۴۲۰ میلیون مترمکعب می‌رسد، هنوز برداشت آب دارد؛ گرچه این سد هم فقط ۸۸ میلیون مترمکعب آب ذخیره کرده و با در نظر گرفتن حجم مرده ۱۰۰ میلیون مترمکعب، وضعیت نزدیکی به محدودیت منابع خود دارد. در مجموع، تمام پنج سد حیاتی تامین آب تهران به حجم مرده رسیده‌اند و در چهار مورد برداشت از ذخایر آب متوقف شده است؛ که این امر اهمیت اضطراری مدیریت مصرف و رعایت صرفه‌جویی در شهر تهران را بیش از پیش نمایان می‌کند.