در فضای کسبوکارهای آنلاین، قطعی اینترنت موجی از نگرانی و مشکلات جدی را به همراه داشت. فعالیتهایی که پیشتر پر از تبلیغات و تعامل با مشتریان بودند، یکباره با خسارتهای مالی سنگینی روبهرو شدند و هنوز هم تلاش میکنند صفحههای خود را راهاندازی کرده و ارتباطشان با مخاطبان را برقرار کنند. این قطع اینترنت بینالمللی، روندهای فروش و برقراری ارتباط مستقیم با مشتریان را مختل کرده است و ادامهدار بودن این وضعیت، فعالان این حوزه را نگران کرده است. در این میان، مقامهای مسؤول ضمن اذعان به چالشهای پیشروی، بر ضرورت بهرهبرداری از فرصتها برای بهروزرسانی ساختارهای ارتباطی و تحولات در کسبوکار تأکید کردهاند. یکی از مسؤولان حوزه فناوری، برآورد خسارات روزانه وارد شده به اقتصاد دیجیتال را قابل توجه دانسته است. او اعلام کرد: «متأسفانه روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان خسارت به بخشهای مرتبط با اقتصاد دیجیتال وارد میشود و در کل، این آسیبها به ۵ هزار میلیارد تومان میرسد.» همچنین، وی در مورد اشتغال در این حوزه گفت که تقریباً ده میلیون نفر به طور مستقیم یا غیرمستقیم در فعالیتهای مرتبط با اقتصاد دیجیتال نقش دارند و دولت در تلاش است تا با بهرهگیری از امکانات موجود، ضررها را کاهش دهد و از کسبوکارها حمایت کند؛ از جمله با تخصیص تسهیلات ویژه به شرکتهای کوچکتر و بررسی راهکارهایی برای پایداری شبکههای ارتباطی. در همین حال، بسیاری از صاحبان کسبوکارهای آنلاین، با وجود مواجهه با مشکلات متعدد، همچنان با روحیهای مصمم به فعالیت ادامه میدهند. یکی از این افراد، فردی است که در حوزه فروش پوشاک اینترنتی فعالیت دارد و به رغم شکستها و چالشهای فراوان، دست از تلاش برنداشته است. او که سالها در کنار کار اداری خود، به فروش مجازی میپردازد، معتقد است که درآمد ثابتش به او این امکان را داده است تا در بحرانها مقاومت کند، اما قطعیهای اخیر، برنامههایش را برهم زده است. این فعال کسبوکار میگوید: «در چندین باره با شکست مواجه شدهام، اما اهمیت خرید آنلاین و نیاز به انطباق با وضعیت جدید، من را از پا نینداخت. با این حال، قطعی اینترنت اخیر، ضررهای سنگینی به فعالیتمان وارد کرده است. کسبوکار ما حساب ویژهای روی ماههای پایانی سال داشت، ولی با این وضعیت، برنامهریزیهایمان به هم ریخت.» او معتقد است هر شکست، فرصتی برای یادگیری است. او که قبلتر با هک صفحه اینستاگرامش در چند سال قبل روبهرو شده، میگوید: «در دوران جنگ تابستان گذشته، سعی کردم با استفاده از پیامرسانهای داخلی و ارسال پیامک، فروش و اطلاعرسانی را حفظ کنم، اما نتوانستم نیازهای مشتریانم را برآورده سازم.» وی تأکید میکند که پایداری کسبوکارهای اینترنتی وابسته است به اتصال مداوم و دسترسی مستمر به اینترنت. او درباره اثرات مخرب قطعی اینترنت بر فروش و فعالیتهای روزمره میگوید: «وقتی اینترنت کامل قطع بود، حجم فروش ما به طرز چشمگیری کاهش یافت و حتی پس از بازگشت، نتوانستم به سطح فروش قبل برسم.» در کنار این، اهمیت تولید محتوا و تبلیغات در موفقیت کسبوکارهای آنلاین انکارناپذیر است. این فعال ادامه میدهد: «از آنجایی که فروش آنلاین بخش دوم درآمد من است، نمیتوانم زمان زیادی برای تولید محتوا صرف کنم، اما برای کسانی که این کار را به عنوان حرفهشان انجام میدهند، سرمایهگذاری روی تبلیغات و محتوای مناسب بسیار حیاتی است.» او درباره آینده کسبوکارهای مجازی ابراز تردید میکند و میگوید: «وضعیت اینترنت هنوز ناپایدار است و این مسئله آینده فعالیتها را زیر سؤال میبرد. خیلیها برای سرمایهگذاریهای کلان، ناامید شدهاند و به دنبال فعالیتهای حضوری هستند. مشکلات موجود، برنامهریزیهای بلندمدت را سختتر کرده است و نیازمند حمایت جدی و راهکارهای عملی از سوی مسئولان هستیم.» بهبود زیرساختها و توسعه بسترهای فنی از جمله راهکارهای پیشنهادی این حوزه است. فعالان بر لزوم بهروزرسانی سایتها، تقویت سامانههای ثبت سفارش و ارائه تصاویر باکیفیت محصولات تأکید دارند که چنین اقداماتی در شرایط غیرفصل و بحران میتواند تاثیر مثبتی در دسترسی مشتریان و افزایش فروش داشته باشد. آنها، پتانسیل بالای فعالیتهای اینترنتی در حوزه رونق اقتصادی کشور را یادآور شده و بر این باورند که در صورت ثبات اینترنت، کسبوکارهای مجازی میتوانند درآمدهای قابل توجهی، حتی بیش از نیم میلیون تومان در ماه، کسب کنند. اما در مقابل، بزرگترین چالش، همان قطعیهای مکرر است که لطمههای جبرانناپذیری به فعالیتها وارد میکند. در همین راستا، افرادی مانند فردی فعال در حوزه فروش لوازم تزئینی خانگی، به نمونهای دیگر از تجربههای مقاومتی اشاره میکنند. او با وجود چالشهای فراوان، تلاش میکند با ارائه محصولات باکیفیت و حفظ ارتباط با مشتریان، جایگاه خود را در بازار تثبیت کند. او درباره تاثیر قطعی اینترنت بر کارش میگوید: «در صورت قطعی، ارتباط با مشتریان و پیگیری سفارشها بسیار دشوار میشود و این اتفاقات در خسارتهای مالی و از دست رفتن اعتماد مشتریان تأثیر دارد.» او با اشاره به نیاز به راهکارهای جایگزین مانند پیامرسانهای داخلی و ساخت وبسایت، معتقد است که تلاش برای تبدیل این مشکلات به فرصت، کلید آینده است. او تأکید میکند که بخش مهمی از فعالان اقتصادی، حتی در بحرانها، با امید و استقامت به مسیر ادامه میدهند و خواهان حمایت بیشتر مسؤولان هستند. از سوی دیگر، فعالیتهای اقتصادی در حوزه املاک و مستغلات هم تحت تأثیر قطعی اینترنت قرار گرفته است. یکی از فعالان این حوزه در شهر رشت، از خسارت چندصد میلیون تومانی صحبت میکند که به سبب عدم دسترسی به شبکههای آنلاین و کاهش ارتباطهای مجازی، به کسبوکارشان وارد شده است. او میگوید: «در ماههایی که اینترنت قطع بود، خسارتها چندصدهزاری شدند و بازار ما هم از رکود زیادی برخوردار شد. فعالیتمان وابسته به ارتباط تصویری و آنلاین است و نبود این امکانات، اثرات منفی فراوان داشته است.» در کنار این، داستانهایی همچون علی، جوانی با کسبوکار در حوزه لوازم ساخته دستساز، نمونههای تلخی هستند که نشان میدهد چقدر بحرانهای ارتباطی میتوانند عواقب جبرانناپذیری به همراه داشته باشند. علی که تلاش میکرد در نمایشگاههای آنلاین شرکت کند و سرمایهاش را به کار گیرد، با قطعی اینترنت مواجه شد و فرصتهای فروشی که برنامهریزی کرده بود، از دست رفت. او نگران است که بدهیهای سنگینی پیدا کرده و نمیداند چگونه این بحران را پشت سر بگذارد. او معتقد است دولت و نهادهای حمایتی باید به کمک کسبوکارهای کوچک بیایند، چرا که در صورت بیتوجهی، بسیاری از کسبوکارهای نوپا ممکن است تعطیل شوند و این امر، ضربهای بزرگ به اقتصاد کشور وارد خواهد کرد.