تنگي نفس

تنگی نفس نشانه چه بيماري‌هايي است؟

هر گونه احساس ناخوشایند در فرآیند تنفس را «تنگی نفس» می‌گویند. درست است كه تنگی نفس می‌تواند یك بیماری جدی باشد، ولی معمولا با علائم ساده بروز می‌كند. تنگی نفس یك بیماری نیست، بلكه نشانه یك بیماری است. تنگی نفس انواع مختلفی دارد. مثلا خانم جوانی كه تازه ازدواج كرده و با احساس تنگی نفس شدید مراجعه می‌كند، با بررسی قلب و ریه او مشخص می‌شود تنها استرس عصبی است كه به صورت تنگی نفس خود را نشان می‌دهد.

اصولا تنگی نفس همیشه نشانگر بیماری ریوی نیست، گاهی افرادی كه كم‌خونی دارند نيز دچار تنگی نفس می‌شوند و با رفع كم خونی، بيماري هم رفع می‌شود.

علت بروز تنگی نفس با ويژگي‌هاي فردي مانند شرایط سنی، جنسی، مدت و نوع تنگی نفس، سابقه بیماری خانوادگی فرد و تاریخچه‌ای كه فرد در شرح حال و معاینه خود بیان می‌كند، ارتباط دارد.

تنگی نفس همراه با درد قفسه سینه را بخصوص وقتی كوتاه‌مدت و همراه با خلط و ترشحات ریوی باشد، جدی بگيريد. شخصی كه سابقه‌ای در تنگی نفس ندارد و ناگهان دچار اين عارضه مي‌شود، نیز باید بيماري‌اش را جدی بگيرد، حتی اگر بعد از چند ساعت بهبود يابد.

همچنین باید این نكته را یادآور شد؛ اگر تنگی نفس همراه با علائم كاهش وزن، خلط خونی و درد قفسه سینه باشد، حتما به پزشك مراجعه شود.

يك متخصص ريه با بيان اين كه تنگي نفس به تنهايي يك بيماري محسوب نمي‌شود، گفت: تنگي نفس، نشانه يا شكايتي از يك بيماري زمينه‌اي است كه مي‌تواند به تنهايي يا با علائمي مانند درد سينه، تپش قلب، افزايش يا افت فشار خون، سرفه، خس‌خس سينه، خلط چركي يا خلط خوني همراه باشد.

دكتر صمد قدرتي در گفت‌وگو با ايسنا، تنگي نفس را احساس ناخوشايند از نفس كشيدن عنوان كرد و افزود: اين احساس ناخوشايند به اشكال مختلفي مانند احساس سنگيني در قفسه سينه، نياز به دم عميق، احساس فشار در ناحيه گردن و سينه، نفس كشيدن سريع به صورت سطحي و عميق بروز مي‌كند.وي بيماري‌هاي ريوي مانند آسم، بيماري انسدادي مزمن ريوي و تجمع آب در ريه را از عوامل زمينه‌ساز در بروز تنگي نفس دانست و اظهار كرد: بيماري‌هاي قلبي مانند نارسايي قلبي و انفاركتوس قلبي و همچنين بيماري‌هاي مغزي مانند سكته مغزي و خونريزي‌هاي داخل مغز، احتمال بروز تنگي نفس را تقويت مي‌كند.

قدرتي ادامه داد: چاقي، كم‌خوني، حاملگي، اختلالات ستون فقرات، تورم شكم و بيماري‌هاي تيروئيد، از ديگر عوامل زمينه‌ساز در بروز تنگي نفس به‌شمار مي‌رود.

اين متخصص ريه، بر درمان كامل تنگي نفس تأكيد كرد و افزود: تنگي نفس در صورت عدم درمان كامل موجب اختلالات گازي اكسيژن و co2 در بدن شده كه اين امر به نوبه خود باعث ايجاد بيماري‌هاي مختلف مانند عصبي، كليوي و قلبي مي‌شود. وي به بروز تنگي نفس در بدو تولد نوزادان اشاره كرد و افزود: تولد نارس يا زودتر از موعد، اختلالات مادرزادي قفسه سينه و ريه، بيماري‌هاي قلبي و اختلال در سوراخ‌ها و حفرات قلب نيز مي‌تواند از علل بروز تنگي نفس در بدو تولد نوزادان باشد.

قدرتي يادآور شد: اين عوامل موجب مخلوط شدن خون شرياني و وريدي و همچنين كمبود اكسيژن و ايجاد تنگي نفس مي‌شود و در برخي موارد هم نوزاد به طور كامل با فقدان كامل يك ريه يا قسمتي از آن متولد مي‌شود.

آلودگي‌هاي موجود در هوا نيز موجب تحريك‌ پذير شدن مجاري هوايي و ايجاد بيماري‌هايي مثل آسم، بيماري انسدادي مزمن و بيماري‌هاي شغلي ديگر مي‌شود.