شیشه‌خرده‌هایی به رنگ نابودی...

روی پل ایستاده و می‌خواهد بچه را به زمین بیاندازد. مردم جمع شده‌اند، دستشان را گرفته‌اند رو به آسمان تا کودک را بگیرند. می‌گویند مرد معلوم نیست چه موادی کشیده که حالا می‌خواهد بچه خودش را بکشد. خدا می‌داند توی دل آن بچه کوچک چه می‌گذرد. خدا می‌داند مادر آن بچه چه حالی دارد. بچه را می‌اندازد، مردم بچه را توی زمین و آسمان می‌گیرند. بچه نجات می‌یابد. مردم خوشحالند ولی بعید می‌دانم كودك تا آخر عمر این صحنه را فراموش کند.

مردی نصف شب به خانه‌اش وارد می‌شود. داد می‌زند، هوار می‌کشد، به زمین و زمان ناسزا می‌گوید، زنش قدرت کنترلش را ندارد. پدر و مادرش می‌آیند و آنها هم ناامید می‌شوند. مرد وارد اتاق پسرش می‌شود، دست می‌اندازد دور گردنش به قصد خفه کردن بچه. زن با تمام نیرو شوهر را از اتاق بیرون می‌کند. با گریه در اتاق کودکش را قفل می‌کند. از ترس چه کسی؟ پدرش؟ کسی که بارها بچه را روی شانه‌اش گرفته و گفته امید بابا؟ کسی که به او زندگی داده؟ چه چیزی مهر پدری را از یاد این مرد برده؟ مرد تا صبح آرام نمی‌شود. ناسزا می‌گوید، داد می‌زند و هر کاری که بتواند می‌کند. زن تا صبح پشت در اتاق بچه گریه می‌کند.

به گزارش خبرنگار ایسنا،، منطقه خوزستان- این‌ها چیزهایی است که اگر هر روز هم بخش حوادث روزنامه‌ها را بخوانی باز هم می‌توانی چند اتفاق جدیدش را ببینی. چند اتفاق که هر کدامشان می‌تواند تا چند روز ذهنت را مشغول کند. مردی زنش را کشت، پسری مادرش را کشت و هزار اتفاق عجیب و غریب دیگر. این‌ها حقایق این جامعه‌اند، حقیقتی از جنس شیشه، از جنس مت‌آمفتامین. پدری که وقتی سیگار توی دست‌های پسرش دید کمرش خم شد، چه حالی پیدا می‌کند وقتی می‌بیند پسرش شیشه می‌کشد و دیوانه‌وار به او حمله می‌کند.

شاید زمانی که شیشه برای اولین بار در ایران مصرف شد کسی به چنین روزی فکر نکرده بود. به روزی که یک کریستال کوچک و نمکی‌شکل شفاف معضل جامعه شود. شیشه‌خرده‌هایی که زمانی نبودند حالا شده‌اند معضل بشر. همین‌هایی که به دست عده‌ای ساخته می‌شود و جامعه‌ای را نابود می‌کنند. شاید عده‌ای هنوز این مساله را باور نداشته باشند که معضل امروز در مصرف مواد مخدر مصرف شیشه است ولی با صحبت‌های دکتر مهران حق‌پرست، مدیر درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر خوزستان، این موضوع را باور می‌کنند.

مهران حق‌پرست، مدیر درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر خوزستان می‌گوید: "در گذشته مصرف تریاک و هرويين زیاد بود. در حال حاضر جامعه کمتر به طرف مواد سنتی رفته و به سمت مصرف مواد محرکی چون شیشه متمایل شده است. آثار شیشه به مراتب از مواد مخدر سنتی بیشتر بوده و مستقیم روی روان فرد تاثیر می‌گذارد. وابستگی به این مواد نیز بیشتر است و در نتیجه درمان نیز نتیجه کمتری دارد.

حق‌پرست ادامه می‌دهد: مشکل اصلی این است که ساخت و نگه‌داری این مواد نسبت به مواد سنتی آسان‌تر است و هر کس می‌تواند در جايی کوچک مانند زیرزمین خانه آن را تولید کرده و وارد جامعه کند. به همین دلیل نیز کنترل این مواد سخت است.

افرادی که به دلیل مصرف شیشه در مراکز ترک اعتیاد تحت درمان قرار می‌گیرند، کار سخت‌تری در پيش خواهند داشت. براي اين دست معتادان، برنامه‌های روانشناسی و روان درمانی نیز در نظر گرفته می‌شود با این وجود مدت زیادی طول می‌کشد تا فرد وابستگی روانی خود به مواد را از دست بدهد.

نکته‌ای که باید به آن توجه شود برخورد جامعه با فردی است که مصرف مواد را ترک کرده‌ است. بسیاری از معتادان پروسه درمانی را با همه سختی طی می‌کنند، ولی وقتی وارد خانواده یا جامعه می‌شوند، برخورد درستی با آنها نمی‌شود. این افراد حساس هستند و باید به آنها توجه شود و در صورتی که برخورد خوبی نبینند دوباره به سمت مواد کشیده می‌شوند و این بار سخت‌تر از بار نخست ترک خواهند کرد.

مهم‌ترین کاری که می‌توان در حوزه مواد مخدر انجام داد، آموزش کودکان و نوجوانان در این زمینه است. این گروه سنی هدف اصلی این مواد هستند. این گروه باید با عوارض مصرف این مواد آشنا شوند. ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز با کمک رسانه‌ها به امر آموزش پرداخته است و مقالات دانشجویی را نیز به شیوه اطلاع‌رسانی به جوانان اختصاص داده‌ایم."

شاید بیش از چند سال نباشد که شیشه وارد ایران شده است ولی سوالی که ذهن را درگیر خود می‌کند، این است که چرا مصرف این مواد آن هم در مدت کم چنین گستردگی پیدا کرده است؟

بهرام نیک‌بخش، جامعه شناس، دراین باره می‌گوید: "عوامل زیادی در گرایش جوانان به سمت شیشه وجود دارد که مهم‌ترین آنها نظام خانواده، روابط با همسالان، مشكلات روحي و رواني، نقص در مهارت‌هاي ارتباطي و زندگي، محدوديت‌ برنامه‌هاي آموزشي و عوامل فرهنگي است.

جوانان جهت رسيدن به بهشت ساختگي و مجازي و رهايي از افكار آزاردهنده و آسيب‌زا به دنبال راه‌هاي متعددي هستند، یکی از این راه‌ها نیز استفاده از مواد مخدر جديد است. برخی از جوانان نیز مواد مخدر را براي تعادل رواني استفاده مي‌كنند و مواد جديد بسيار از لحاظ رواني تاثيرگذارتر از مواد سنتی است.

مصرف شیشه بيشتر از سنین نوجوانی آغاز شده و هم در آقایان و هم در خانم‌ها دیده می‌شود. خانم‌ها براي لاغر شدن و آقایان برای رسیدن به هیجان بالا، لذت بردن، افزايش‌ حالت هوشياري و دوری از اضطراب این کار را می‌کنند. كساني كه حالت هيجان‌خواهي بالايي داشته باشند بیشتر به سمت این مواد می‌روند، چرا که مصرف آن نیز آسان‌تر است. دلیل بیشتر دیده شدن معتادان مرد این است که زنان به خاطر نگاه اجتماع سعی می‌کنند از مصرف مواد در ملاعام پرهیز کنند.

خانواده نخستین واحد اجتماعي است و از لحاظ عاطفي و شخصيتي افراد در آن رشد مي‌كنند آداب و رسوم، ايده‌آل‌ها، نگرش‌ها و آرزوها از طريق والدين به فرزندان آموخته مي‌شود. فرد راه زندگي و اخلاق را در خانه ياد مي‌گيرد و عواملي مثل اعتياد و خانواده‌هاي گسسته مستقيم برروي فرد تاثير مي‌گذارد. در خانواده‌هاي از هم گسيخته، ‌بسته و سخت‌گير و حتي خانواده سهل‌انگار امكان اعتياد بيشتر باشد.

مصرف مواد در حال حاضر بين دانشجويان رشد چشمگيري داشته است به دليل اين‌كه از اضطراب‌هاي دوران جواني و مشكلات روحي رهايي پيدا كنند چون حمايت‌كننده خوبي ندارند و اگر از لحاظ خانوادگي دچار مشكل باشند به مواد مخدر بيشتر روي مي‌آورند، به ويژه دانشجويان غيربومي و ساكن خوابگاه‌هاي دانشجويي كه به دليل دوري و جدايي از والدين و قرار گرفتن در مكاني آزاد در معرض بسياري از مشكلات قرار مي‌گيرند، بيشتر در معرض خطر استفاده از مواد مخدر هستند.

مصرف شيشه با ايجاد بدبيني و توهم و هيجان، مي‌تواند خانواده‌ها و روابط بين افراد را دچار مشكل كند كه اين مساله موجب ايجاد يك سري مشكلات در سطح جامعه شود و ناامني و آسيب‌هاي اجتماعي از جمله قتل و دزدي و فشار رواني را افزايش دهد.

جامعه نیز باید شبكه‌اي حمايتي ايجاد كند تا از جوانان حمایت شود. ايجاد مراكز خاص درماني مانند انجمن‌هاي محلي و آژانس‌هاي اجتماعي مثل موسسه‌هاي خيريه و بهداشت رواني مي‌تواند دسترسی به جوانان را آسان كند."

شیشه ماده محرکی است که روی سیستم اعصاب و روان فرد تاثير دارد

دکتر اشرف تشکری، فوق تخصص روان‌پزشکی کودکان، می‌گوید: "شیشه ماده‌اي است که بر قسمت‌های مختلف مغز تاثیر می‌گذارد. این ماده بيشتر روی مواد شیمیایی نظیر دوپامین و سروتونین که از مغز ترشح شده اثر کرده و موجب افزایش آنها می‌شود. افزایش دوپامین موجب افزایش احساس لذت شده و روی حافظه و قضاوت تاثیر می‌گذارد.سروتونین نیز در خواب، اشتها، رفتار جنسی و خشونت تاثیرگذار است. مصرف طولانی شیشه سلول‌های عصبی را نیز تخریب می‌کند.

پس از چندین بار مصرف مواد، قسمت‌هایی از مغز مقاوم شده و هر بار نیاز بیشتری به مصرف مواد دارند. قسمت‌هایی نیز حساس شده و در صورت مصرف بيشتر مواد، عوارض بیشتری از خود نشان می‌دهند.

مصرف موادی مانند شیشه می‌تواند رفتاری نظیر هذیان، پرخاشگری، اضطراب، افسردگی، بدبینی یا پارانویا از حد خفیف تا شدید و توهم‌های شنوایی در پی داشته باشد و گاه حتی رفتار به اسکیزوفرنی شباهت مي‌يابد. مواد مخدر صنعتي می‌توانند موجب بی‌خوابی و تحریک‌پذیری شوند و این حالت نیز موجب بر هم خوردن روابط و سوءرفتار با خانواده و کودک‌آزاری یا سایر خشونت‌ها شود.

این حالت‌ها ممكن است حتی پس از مصرف حاد یا یک‌بار مصرف هم ایجاد شود. در صورت مصرف طولانی‌مدت حتی ممکن است فرد دست به خودکشی بزند. پس از قطع دارو نیز ممكن است احساس بی‌لذتی و خوشحال نشدن از هر چیز در فرد ایجاد شود به همین دلیل نیز بسیاری از این افراد دوباره به سمت مصرف مواد می‌روند.

مصرف مواد موجب می‌شود احساسات بد فرد رفع شده و دفعه بعد نیز از آن استفاده ‌کند. افرادی که به روش تدخینی از مواد استفاده می‌کنند در آنها افزایش فشار خون، ادم ریه، بیماری انسدادی راه‌های هوایی، افزایش دمای بدن، نارسایی کلیه، سکته مغزی و قلبی و بی‌نظمی قلبی ایجاد می‌کند. گاهی نیز فرد احساس خزیدن حشرات روی پوست خود را دارد."

با توجه به این‌که شیشه از یک ماده دارویی ساخته می‌شود، چگونه می‌تواند در هر جایی از کشور و بدون هیچ مشکلی ساخته شود؟

دکتر اردشیر ارضی، متخصص فارماکولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، می‌گوید: "شیشه یا گلاس با دستکاری آمفتامین ساخته می‌شود. آمفتامین دارویی است که برای تحریک تنفسی، برای درمان پارکینسون،‌ براي کودکانی که بیش‌فعال هستند و یا براي درمان افسردگی استفاده می‌شود. وقتی یک گروه متیل به آمفتامین اضافه شود به مت‌آمفتامین تبدیل شده و شیشه ساخته می‌شود. این ماده، احساس سرخوشی به فرد داده و موجب تحریک مغز می‌شود. مصرف این ماده موجب می‌شود حرارت بدن افزایش یافته و مصرف آب زیاد شود. عروق مغزی نیز ممکن است دچار نشت شده و حتی پاره شوند.

گاه حتی افرادي بی‌سواد در نقاط مختلف دنیا به راحتی با اضافه کردن یک گروه متیل به آمفتامین یا با استفاده از ترکیبات افدرین این ماده را استخراج کرده و شیشه را می‌سازند. البته از همین راه مواد دیگری از جمله اکستازی نیز ساخته می‌شود. این کار به دستگاه یا تجهیزات خاصی نیاز ندارد به همین دلیل نیز به آساني ساخته می‌شود.

برای ساخت داروها حتی در آزمایشگاه‌های بسیار مجهز نیز ممکن است اشتباهی رخ داده و دارو درست ساخته نشود. حال این‌که شیشه به دست افرادی بی‌سواد ساخته می‌شود که هیچ اطلاعاتی در زمینه دارو ندارند. می‌توان با اطمینان گفت که این مواد خالص نیستند و علاوه بر مشکلاتی که خود شیشه می‌تواند ایجاد کند، موادی نیز در آن هست که می‌تواند سلامت بدن را تحت تاثیر قرار دهد."

سابقه توليد و مصرف آمفتامين به قبل از جنگ جهاني دوم مي‌رسد و در زمان جنگ جهاني دوم به عنوان يك داروي مؤثر در رفع افسردگي سربازاني كه مشغول جنگ بودند و يا نيروهايي كه قرار بود چندين شبانه‌روز را به صورت پيوسته به نبرد مشغول باشند و فرصت استراحت نداشتند براي بالا بردن سطح انرژي آنان استفاده مي‌شد. با گذشت زمان و مشخص شدن عوارض خطرناك اين ماده و اعتياد به آن، كاربرد اين ماده به عنوان دارو به تدريج كنار گذاشته شد اما سوداگران و توليدكنندگان موادمخدر، استفاده از اين ماده را در تهيه مواد مخدر جدید در دستور كار خود قرار دادند.

مصرف‌کنندگان شیشه افرادی که تریاک، هروئین و مواد مخدر سنتی مصرف می‌کنند را معتاد خطاب کرده و یک معضل برای جامعه مي‌كنند ولي حاضر نیستند خود را معتاد بنامند و به همین دلیل نیز حاضر نیستند تحت درمان قرار گیرند. شاید به خاطر همین باشد که در بسیاری موارد از شیشه به عنوان یک درد بی‌درمان نام برده می‌شود. معضل دیگر این است که شیشه، پدیده نوظهوری است و هنوز نتایج و آثار بلندمدت آن به دست نیامده است. در نتیجه نمی‌توان جوانان را از این آثار آگاه کرد. شاید تا زمانی هم که این آثار به دست بیاید برای درمان خیلی دیر شده باشد و بسیاری از جوانان حتی جان‌شان را از دست داده باشند. کسانی که دست‌شان می‌رسد باید وارد عمل شوند وگرنه کسی از آینده شیشه چه می‌داند، شاید...