به گزارش ایران اکونومیست؛ با فرا رسیدن زمستان، شبکه گاز کشور با چالشهای جدیتری نسبت به سالهای گذشته روبروست. ناترازی مزمن در تأمین گاز که سابقهای طولانی دارد، در کنار خسارات وارده به تأسیسات پارس جنوبی و کاهش ظرفیت تولید، وضعیت تأمین این حامل انرژی حیاتی را پیچیدهتر کرده است. اگرچه تلاشها برای ترمیم تأسیسات و بازیابی ظرفیت تولید ادامه دارد، اما مدیریت مصرف در بخشهای خانگی و تجاری نقشی کلیدی در گذر از روزهای سرد پیش رو ایفا خواهد کرد. بر اساس اعلام شرکت ملی گاز ایران، حمله به تأسیسات گازی در ۲۷ اسفند ماه منجر به از دست رفتن حدود ۲۳۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت تولید روزانه گاز شد. با وجود تلاشهای شبانهروزی و اتکا به توان داخلی، حدود ۱۰۰ میلیون متر مکعب از این ظرفیت در کمتر از هفت ماه احیا شده است، اما همچنان حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت تولیدی باقی مانده است. این وضعیت، در کنار ناترازی روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون متر مکعبی گاز در اوج مصرف، پیشبینی کسری گاز در زمستان را به حدود ۴۰۰ تا ۴۳۰ میلیون متر مکعب در روز افزایش میدهد. این رقم، ضرورت مدیریت مصرف و جلوگیری از اتلاف انرژی را بیش از هر زمان دیگری آشکار میسازد. همزمان با تلاش برای بازسازی پالایشگاههای آسیبدیده پارس جنوبی، مسئولیت احیای پالایشگاههای چهارم و ششم به شرکت ملی گاز ایران سپرده شده است. این عملیات با بهرهگیری از توان سازندگان داخلی و تجهیزات موجود در سایر پالایشگاهها و تسریع در تأمین اقلام مورد نیاز دنبال میشود. طبق برنامه، بازسازی کامل این تأسیسات ۱۸ ماه زمان خواهد برد، اما واحدهای آماده بهصورت مرحلهای وارد مدار بهرهبرداری خواهند شد. با این حال، بازسازی تأسیسات بهتنهایی کافی نیست، بهویژه با توجه به افزایش مصرف خانگی و تجاری در فصل زمستان. شرکت ملی گاز، کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی مصرف در این بخشها را بهعنوان یکی از اهداف اصلی خود در مدیریت مصرف تعیین کرده است. **کنتورهای هوشمند؛ راهکار نوین کنترل مصرف** یکی از برنامههای کلیدی شرکت ملی گاز برای کنترل مصرف، توسعه کنتورهای هوشمند است. طرح آزمایشی این پروژه با همکاری سه شرکت دانشبنیان آغاز شده و انتظار میرود با استفاده از این فناوری، مصرف گاز تا ۲۵ درصد کاهش یابد. این طرح علاوه بر کنتورهای خانگی، شامل هوشمندسازی تجهیزات اندازهگیری بزرگتر و توسعه سامانههای پایش و دریافت دادههای قابل اتکا از شبکه نیز میشود. هدف از این پروژه، ایجاد سامانهای یکپارچه برای پایش و مدیریت مصرف و استفاده از اطلاعات دقیقتر در شبکه گاز کشور است. با توجه به وجود حدود ۲۹ میلیون مشترک، توسعه این تجهیزات میتواند به شناسایی الگوهای مصرف و کنترل بهتر تقاضا در بلندمدت کمک کند. **برخورد با ادارات پرمصرف** در راستای مدیریت مصرف، دستگاههای دولتی و اماکن عمومی در اولویت نظارت قرار گرفتهاند. در مواردی که الگوی مصرف رعایت نشده، اخطارهایی صادر و حتی گاز برخی نهادها قطع شده است. در استان تهران، گشتهای ویژهای برای نظارت بر دمای محیط، نحوه استفاده از سیستمهای گرمایشی و عملکرد موتورخانهها فعال شدهاند. طبق دستورالعملها، دمای محیط ادارات باید حداکثر ۱۸ درجه سانتیگراد تنظیم شود و سیستمهای گرمایشی باید یک ساعت پیش از آغاز و یک ساعت پیش از پایان ساعت کاری خاموش شوند. استفاده از تجهیزات گرماتابشی در فضاهای باز نیز ممنوع است. **نقش مردم در عبور از زمستان** با وجود تمام اقدامات فنی و نظارتی، بخش قابل توجهی از مدیریت شرایط زمستان به رفتار مصرفکنندگان خانگی و تجاری وابسته است. کاهش مصرف در این بخشها میتواند به حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز مورد نیاز سایر بخشها کمک کند. شرکت ملی گاز از مشترکان خواسته است با کاهش دمای وسایل گرمایشی و پرهیز از گرم کردن فضاهای غیرضروری، در مدیریت مصرف مشارکت کنند. رعایت دمای رفاه حداکثر ۲۰ درجه سانتیگراد در منازل، استفاده از لباس مناسب، جلوگیری از هدررفت گرما و سرویس منظم وسایل گرمایشی از جمله توصیههای مهم است. همچنین، مدیریت مصرف برق نیز میتواند با کاهش نیاز نیروگاهها به سوخت، به حفظ منابع گازی کمک کند. اصلاح رفتار مصرفی و کاهش مصارف غیرضروری، اقدامی حیاتی است که میتواند از همین امروز به کاهش فشار بر شبکه گاز کمک کند. هدفگذاری برای کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی مصرف در بخش خانگی و تجاری نشان میدهد که همراهی مشترکان و رعایت الگوی مصرف، نقشی اساسی در تأمین پایدار گاز در زمستان پیش رو خواهد داشت.