صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت؛ بنزین ایران با کمبود عرضه روبه‌رو شد

به گزارش ایران اکونومیست؛ هم‌زمان با افزایش محدودیت در توزیع بنزین و جمع‌آوری کارت‌های سوخت جایگاه‌ها در تعدادی از استان‌ها، صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌های ایران شکل گرفته است. مقام‌های دولتی نیز از مشکل واقعی در تأمین بنزین خبر می‌دهند؛ وضعیتی که بار دیگر موضوع قیمت‌گذاری و آینده یارانه سوخت را به صدر مباحث اقتصادی بازگردانده است.

بازار سوخت ایران در روزهای اخیر با نشانه‌های تازه‌ای از محدودیت عرضه مواجه شده است. گزارش‌های منتشرشده در ۲۳ و ۲۴ آبان ۱۴۰۵ از تشکیل صف‌های طولانی در جایگاه‌های سوخت، به‌ویژه در مناطق جنوبی و برخی استان‌های مرزی حکایت دارد.

اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، با تأیید مشکلات تأمین بنزین اعلام کرده است که دولت دیگر نمی‌تواند مانند گذشته تمام نیاز مصرف‌کنندگان را از طریق جایگاه‌ها تأمین کند.

یکی از تغییرات مهم در نظام توزیع سوخت، جمع‌آوری کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در دست‌کم ۱۱ استان است. بر این اساس، رانندگان برای سوخت‌گیری بیشتر از سهمیه شخصی باید از سهمیه سوم کارت خود استفاده کنند و امکان اتکای همیشگی به کارت جایگاه‌ها محدود شده است.

قیمت بنزین در ایران:

سهمیه اول، ۶۰ لیتر: ۱٬۵۰۰ تومان

سهمیه دوم، ۵۰ لیتر: ۳٬۰۰۰ تومان

سهمیه سوم، ۵۰ لیتر: ۱۰٬۰۰۰ تومان

در حال حاضر برنامه‌ای برای تعیین نرخ چهارم بنزین اعلام نشده است. با این حال، نرخ سوم قرار است به‌صورت فصلی و با توجه به قیمت خرید بنزین از پالایشگاه‌ها بازنگری شود.

یکی از عوامل اصلی فشار بر شبکه سوخت، فاصله میان تولید و مصرف داخلی است. طبق آمار منتشرشده، متوسط تولید بنزین ایران در پنج ماه نخست سال حدود ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده، درحالی‌که مصرف در برخی دوره‌ها از ۱۳۰ میلیون لیتر در روز فراتر رفته است.

قاچاق سوخت، فرسودگی خودروها، مصرف بالای ناوگان حمل‌ونقل و محدودیت ظرفیت تولید نیز از عوامل تشدیدکننده این وضعیت محسوب می‌شوند.

کارشناسان معتقدند افزایش قیمت به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل ساختاری بازار سوخت را حل کند و اصلاح شبکه توزیع، کنترل قاچاق و کاهش مصرف خودروهای پرمصرف نیز ضروری است.

در چنین شرایطی، دولت با دو چالش هم‌زمان روبه‌روست: تأمین پایدار بنزین و جلوگیری از افزایش فشار اقتصادی بر خانوارها.