تشعشعات هسته‌ای چه خطری برای انسان دارد؟ ۷ راهکار برای کاهش آسیب‌های پرتوزایی

به گزارش ایران اکونومیست؛ تشعشعات هسته‌ای چه خطری برای انسان دارد؟ ۷ راهکار برای کاهش آسیب‌های پرتوزایی

آلودگی رادیواکتیو پس از یک حادثه یا انفجار هسته‌ای می‌تواند از طریق هوا، آب، مواد غذایی و تماس با ذرات آلوده وارد محیط زندگی انسان شود. آگاهی از روش‌های پناه‌گیری، پاک‌سازی بدن و پیشگیری از ورود مواد پرتوزا به بدن، نقش مهمی در کاهش خطرات دارد.

تشعشعات هسته‌ای و مواد رادیواکتیو از جمله خطراتی هستند که در صورت وقوع انفجار هسته‌ای، آسیب به تأسیسات اتمی یا انتشار مواد پرتوزا در محیط، می‌توانند سلامت انسان و محیط زیست را تهدید کنند.

میزان آسیب ناشی از تشعشعات به عواملی مانند نوع پرتو، شدت و مدت مواجهه و فاصله فرد از منبع آلودگی بستگی دارد.

قرار گرفتن در معرض دوزهای بالای پرتوهای یون‌ساز می‌تواند به سلول‌ها و بافت‌های بدن آسیب برساند و در موارد شدید، موجب بیماری حاد پرتوی، سوختگی پوستی و افزایش خطر ابتلا به سرطان در سال‌های آینده شود.

در صورت انتشار مواد رادیواکتیو، ذرات آلوده ممکن است روی لباس، پوست، سطوح ساختمان‌ها و مواد غذایی بنشینند یا از طریق تنفس و مصرف آب و غذای آلوده وارد بدن شوند.

۷ راهکار برای کاهش خطر تشعشعات هسته‌ای

۱. ورود سریع به فضای بسته: در صورت اعلام هشدار پرتوزایی، نخستین اقدام ورود به نزدیک‌ترین ساختمان است. ساختمان‌های بتنی و آجری و به‌ویژه زیرزمین‌ها، محافظت بیشتری ایجاد می‌کنند.

۲. ماندن در پناهگاه: در زیرزمین یا بخش مرکزی ساختمان، دور از پنجره‌ها، دیوارهای خارجی و پشت‌بام مستقر شوید. درها و پنجره‌ها را ببندید و سامانه‌های تهویه‌ای را که هوای بیرون را وارد می‌کنند، خاموش کنید.

۳. خارج کردن لباس‌های آلوده: لباس رویی را با احتیاط خارج کنید. این کار می‌تواند تا حدود ۹۰ درصد آلودگی رادیواکتیو سطحی را حذف کند. لباس‌ها را در کیسه دربسته قرار دهید.

۴. شست‌وشوی بدن: پوست و مو را با آب ولرم و صابون به‌آرامی بشویید و از ساییدن شدید پوست خودداری کنید.

۵. استفاده از آب و غذای مطمئن: از آب بسته‌بندی‌شده و مواد غذایی سالم استفاده کنید و محصولات مشکوک به آلودگی را مصرف نکنید.

۶. مصرف نکردن خودسرانه قرص ید: یدید پتاسیم فقط در شرایط مشخص از تیروئید در برابر ید رادیواکتیو محافظت می‌کند و پادزهر تشعشعات نیست. مصرف آن باید با دستور مقام‌های بهداشتی باشد.

۷. پیگیری هشدارهای رسمی: اخبار و دستورالعمل‌های نهادهای مسئول را دنبال کنید و بدون اعلام ایمنی از پناهگاه خارج نشوید.

کارشناسان ایمنی پرتوی تأکید می‌کنند که در شرایط انتشار مواد رادیواکتیو، تصمیم‌های اولیه مردم می‌تواند در کاهش میزان مواجهه با آلودگی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. پناه‌گیری صحیح، کاهش تماس با مواد آلوده و رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی، مهم‌ترین اقدامات اولیه برای محافظت از سلامت افراد هستند.