
پاسخ کوتاه: اگر در سال ۱۳۶۸ یک گرم طلای ۱۸ عیار را حدود ۱,۱۳۴ تومان خریده بودید، امروز (۴ آبان ۱۴۰۵) همان یک گرم حدود ۲۶ میلیون تومان میارزد؛ یعنی داراییتان نزدیک به ۲۳ هزار برابر شده است.
به زبان سادهتر، کسی که در سال ۶۸ فقط ۱۰۰ هزار تومان طلا خریده و آن را کنار گذاشته، امروز صاحب حدود ۲.۳ میلیارد تومان است. همین عدد نشان میدهد چرا طلا در ذهن ایرانیها «پسانداز امن» شناخته میشود.
در این مطلب قدمبهقدم حساب میکنیم که سود خرید طلا و سکه از سال ۶۸ تا امروز دقیقاً چقدر بوده، آن را با دلار و سپرده بانکی مقایسه میکنیم و میبینیم چه درسی برای خرید طلا در امروز دارد.
برای حساب سود، اول باید بدانیم نقطه شروع کجاست. قیمت طلا در سال 68 بهطور میانگین برای هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۱,۱۳۴ تومان بود و هر مثقال طلا حدود ۴,۹۱۱ تومان معامله میشد.
|
دارایی |
قیمت میانگین سال ۱۳۶۸ |
|
هر گرم طلای ۱۸ عیار |
حدود ۱,۱۳۴ تومان |
|
هر مثقال طلا |
حدود ۴,۹۱۱ تومان |
|
سکه تمام بهار آزادی |
حدود ۱۱,۱۰۰ تومان |
|
دلار بازار آزاد |
حدود ۱۲۵ تومان |
|
اونس جهانی طلا |
حدود ۳۸۴ دلار |
سال ۶۸ سال پایان جنگ و آغاز دوران بازسازی بود. نکته جالب اینکه در همین سال، با وجود کمی گرانی دلار و سکه نسبت به سال ۶۷، قیمت هر گرم طلا کمی ارزانتر شد؛ دلیلش افت اونس جهانی طلا در آن سالها بود.
امروز هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار تهران بین ۲۵.۸ تا ۲۶.۵ میلیون تومان معامله شده است؛ در این مطلب برای سادگی، عدد گرد ۲۶ میلیون تومان را مبنا گرفتهایم.
|
دارایی |
قیمت امروز (۴ آبان ۱۴۰۵) |
|
هر گرم طلای ۱۸ عیار |
حدود ۲۶,۰۰۰,۰۰۰ تومان |
|
هر مثقال طلا |
حدود ۱۱۲ تا ۱۱۴ میلیون تومان |
|
سکه بهار آزادی (طرح قدیم) |
حدود ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان |
|
سکه امامی (طرح جدید) |
حدود ۲۶۵ تا ۲۷۰ میلیون تومان |
|
دلار بازار آزاد |
حدود ۲۷۰,۰۰۰ تومان |
|
اونس جهانی طلا |
حدود ۴,۰۱۷ دلار |
طلای ۱۸ عیار در این ۳۷ سال حدود ۲۲,۹۰۰ برابر شده و سکه بهار آزادی حدود ۲۳,۴۰۰ برابر؛ یعنی سودی بیش از ۲ میلیون و ۲۹۰ هزار درصد.
فرمول ساده است: قیمت امروز را بر قیمت سال ۶۸ تقسیم میکنیم.
۲۶,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۱,۱۳۴ ≈ ۲۲,۹۲۸
یعنی هر ۱ تومانی که سال ۶۸ صرف خرید طلا شده، امروز حدود ۲۲,۹۰۰ تومان ارزش دارد. این رشد بهطور میانگین برابر با حدود ۳۱ درصد سود مرکب در هر سال است.
|
اگر سال ۶۸ این را خریده بودید |
هزینه در سال ۶۸ |
ارزش امروز (تقریبی) |
|
۱ گرم طلای ۱۸ عیار |
۱,۱۳۴ تومان |
۲۶ میلیون تومان |
|
۱۰ گرم طلای ۱۸ عیار |
۱۱,۳۴۰ تومان |
۲۶۰ میلیون تومان |
|
۱ سکه بهار آزادی |
۱۱,۱۰۰ تومان |
۲۶۰ میلیون تومان |
|
۱۰۰ هزار تومان طلا (حدود ۸۸ گرم) |
۱۰۰,۰۰۰ تومان |
حدود ۲.۲۹ میلیارد تومان |
|
۱۰۰ هزار تومان سکه (حدود ۹ سکه) |
۱۰۰,۰۰۰ تومان |
حدود ۲.۳۴ میلیارد تومان |
جالب است بدانید: در سال ۶۸ با قیمت حدود ۱۰ گرم طلا میشد یک سکه تمام خرید و امروز هم ارزش ۱۰ گرم طلای ۱۸ عیار تقریباً با یک سکه بهار آزادی برابر است. پس در بلندمدت، طلای آبشده و سکه نتیجهای بسیار نزدیک به هم داشتهاند.
اگر طلا را بهصورت زیورآلات خریده باشید، هنگام فروش اجرت ساخت و سود فروشنده را پس نمیگیرید. برای همین عدد واقعی سود شما کمی کمتر از جدول بالا خواهد بود؛ اما در مقیاس ۲۳ هزار برابری، این تفاوت ناچیز است.

از سال ۶۸ تا امروز، طلا حدود ۱۰ برابر بیشتر از دلار سود داده و فاصلهاش با سپرده بانکی حتی بیشتر است.
|
۱۰۰ هزار تومان در سال ۶۸ |
چند برابر شد |
ارزش امروز (تقریبی) |
سود مرکب سالانه |
|
سکه بهار آزادی |
حدود ۲۳,۴۰۰ برابر |
۲.۳۴ میلیارد تومان |
حدود ۳۱٪ |
|
طلای ۱۸ عیار |
حدود ۲۲,۹۰۰ برابر |
۲.۲۹ میلیارد تومان |
حدود ۳۱٪ |
|
دلار (۸۰۰ دلار) |
حدود ۲,۱۶۰ برابر |
۲۱۶ میلیون تومان |
حدود ۲۳٪ |
|
سپرده بانکی (فرضی، سود مرکب ۲۰٪) |
حدود ۸۵۰ برابر |
حدود ۸۵ میلیون تومان |
۲۰٪ |
ردیف سپرده بانکی یک فرض سادهسازیشده است: نرخ سود بانکی در این سالها ثابت نبوده و بیشتر سپردهگذاران سود را ماهانه برداشت کردهاند، پس عدد واقعی معمولاً از این هم کمتر است.
چون طلا در ایران دو موتور رشد دارد: گرانی دلار و گرانی اونس جهانی. دلار از ۱۲۵ به ۲۷۰ هزار تومان رسید (حدود ۲,۱۶۰ برابر) و اونس جهانی هم از ۳۸۴ به حدود ۴,۰۱۷ دلار (حدود ۱۰.۵ برابر). حاصلضرب این دو، تقریباً همان ۲۲,۶۰۰ برابری است که در قیمت طلای ایران میبینیم.
۲,۱۶۰ × ۱۰.۵ ≈ ۲۲,۷۰۰
به همین دلیل کسی که دلار نگه داشته، فقط از کاهش ارزش ریال محافظت شده؛ اما دارنده طلا علاوه بر آن، از رشد جهانی طلا هم سود برده است.
مهمترین عامل، کاهش مداوم ارزش ریال بوده است؛ طلا در واقع ارزش خود را حفظ کرده و این پول ملی است که کوچک شده.
• تورم مزمن: تورم بالای چند دهه، قدرت خرید ریال را کاهش داد و مردم برای حفظ ارزش پسانداز به طلا پناه بردند.
• جهشهای نرخ ارز: قیمت طلا در ایران مستقیماً به دلار گره خورده است؛ هر جهش ارزی، یک پله قیمت طلا را بالا برده.
• رشد اونس جهانی: اونس طلا از حدود ۳۸۴ دلار در سال ۶۸ به بیش از ۴ هزار دلار رسیده است.
• تحریمها و بیثباتی اقتصادی: در دورههای تحریم و نااطمینانی، تقاضا برای داراییهای امن مثل سکه و طلا بالا رفته است.
• فرهنگ پسانداز ایرانی: خرید طلا برای جهیزیه، هدیه و پسانداز، تقاضای پایداری ساخته که همیشه پشت این بازار بوده.
این رشد یکنواخت هم نبوده. قیمت تومانی یک اونس طلا در ایران از حدود ۴۶ هزار تومان در سال ۶۸ به حدود ۱۵۱ هزار تومان در سال ۷۶، حدود ۴۳۸ هزار تومان در سال ۸۴ و حدود ۴.۲ میلیون تومان در سال ۹۲ رسید؛ یعنی بزرگترین جهشها در دهههای اخیر رخ دادهاند.
درس اصلی سال ۶۸ این است: طلا در بلندمدت حافظ ارزش پول بوده، اما سود بزرگ نصیب کسی شده که صبر کرده است.
1. افق بلندمدت داشته باشید. طلا در کوتاهمدت میتواند ماهها یا حتی سالها ثابت بماند یا افت کند؛ همانطور که در خود سال ۶۸ ارزانتر شد.
2. پلهای خرید کنید. بهجای خرید یکجا، با مبالغ کوچک و در زمانهای مختلف خرید کنید تا ریسک خرید در سقف قیمت کمتر شود.
3. هزینههای پنهان را بشناسید. اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات در طلای زینتی، و حباب در سکه، بخشی از سود شما را میخورند. برای سرمایهگذاری، طلای آبشده یا طلای دیجیتال معمولاً هزینه کمتری دارد.
4. با مبالغ کم هم میشود شروع کرد. همانطور که دیدیم، حتی ۱۰ گرم طلا در سال ۶۸ امروز به ۲۶۰ میلیون تومان تبدیل شده؛ مهم شروع کردن و نگه داشتن است.
5. همه سرمایه را طلا نکنید. گذشته تضمین آینده نیست؛ بخشی از دارایی را در طلا نگه دارید و بقیه را متنوع کنید.
این مطلب صرفاً جنبه آموزشی و تحلیلی دارد و توصیه سرمایهگذاری نیست؛ پیش از هر تصمیم مالی، شرایط خود را بسنجید.
میانگین قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در سال ۱۳۶۸ حدود ۱,۱۳۴ تومان بود.
هر سکه تمام بهار آزادی در سال ۶۸ بهطور میانگین حدود ۱۱ هزار تومان قیمت داشت.
طلای ۱۸ عیار حدود ۲۲,۹۰۰ برابر و سکه بهار آزادی حدود ۲۳,۴۰۰ برابر شده است.
بهطور میانگین حدود ۳۱ درصد در سال بهصورت مرکب؛ در مقابل، دلار حدود ۲۳ درصد در سال رشد کرده است.
هیچکس نمیتواند تضمین کند. طلا در گذشته حافظ ارزش پول بوده، اما سود آینده به نرخ ارز، اونس جهانی و شرایط اقتصادی بستگی دارد.
اگر سال ۶۸ طلا خریده بودیم، امروز هر ۱ تومان آن به حدود ۲۳ هزار تومان تبدیل شده بود؛ بیش از ۱۰ برابر بهتر از نگهداشتن دلار. راز این سود، نه زمانسنجی دقیق، بلکه نگهداری طولانیمدت بود. همین منطق امروز هم کار میکند: پلهای بخرید، هزینهها را کم نگه دارید و صبور باشید.
رپورتاژ/