ترکیه در سالهای اخیر به یکی از مقاصد پرطرفدار دانشجویان ایرانی برای ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تبدیل شده است. نزدیکی جغرافیایی، امکان تحصیل به زبان ترکی یا انگلیسی، تنوع دانشگاههای دولتی و خصوصی، هزینههای متفاوت تحصیل و زندگی و وجود رشتههای متنوع در حوزههای مهندسی، پزشکی، علوم انسانی، مدیریت و هنر، از مهمترین دلایل این استقبال هستند.
بااینحال، انتخاب دانشگاه مناسب فقط به دریافت پذیرش محدود نمیشود. متقاضیان باید مجموعهای از عوامل را در کنار یکدیگر بررسی کنند: اعتبار علمی دانشگاه، کیفیت رشته موردنظر، زبان آموزش، شرایط پذیرش دانشجویان بینالمللی، میزان شهریه، امکان پرداخت اقساطی، هزینه زندگی در شهر محل تحصیل و در نهایت، روش انتقال پول از ایران به ترکیه.
یکی از موضوعاتی که معمولاً در مراحل نهایی ثبتنام اهمیت پیدا میکند، پرداخت شهریه دانشگاههای ترکیه از ایران است. بسیاری از دانشگاهها برای تکمیل ثبتنام، صدور یا نهاییسازی مدارک پذیرش و انتخاب واحد، پرداخت مبلغ مشخصی را در مهلت تعیینشده الزامی میدانند. اگر دانشجو نتواند پرداخت اپلیکیشن فی را بهموقع و مطابق دستورالعمل دانشگاه پرداخت کند، ممکن است فرایند ثبتنام او با تأخیر مواجه شود یا حق ثبتنامش را از دست بدهد.
از طرف دیگر، تمام دانشگاههای ترکیه یک تقویم پذیرش مشترک ندارند. بعضی دانشگاهها پذیرش اصلی خود را در تابستان انجام میدهند، برخی برای نیمسال بهار نیز دانشجو میپذیرند و تعدادی هم برای رشتهها یا ظرفیتهای باقیمانده، فراخوان تکمیلی منتشر میکنند. بنابراین، حتی اگر مهلت پذیرش پاییز گذشته باشد، هنوز هم میتوان فرصتهای دیگری را بررسی کرد؛ البته باید میان پذیرش واقعی و فعال و صرفاً امکان احتمالی ثبتنام تفاوت قائل شد.
اولین نکتهای که متقاضیان باید بدانند این است که پایان مهلت پذیرش پاییز به معنای بسته شدن تمام مسیرهای ورود به دانشگاههای ترکیه نیست. دانشگاهها بر اساس سیاست پذیرش خود، ممکن است فراخوان تکمیلی منتشر کنند، ثبتنام پذیرفتهشدگان را تا ماههای بعد ادامه دهند یا برای نیمسال دوم سال تحصیلی، دانشجوی جدید بپذیرند.
بااینحال، باز بودن ثبتنام دانشگاه با باز بودن درخواست پذیرش یکسان نیست. ممکن است دانشگاهی در حال تکمیل ثبتنام دانشجویانی باشد که قبلاً پذیرفته شدهاند، اما دیگر درخواست جدید برای آنها نپذیرد. همچنین، بعضی از دانشگاهها برای کارشناسی و بعضی دیگر فقط برای کارشناسی ارشد و دکتری پذیرش بهاره دارند.
برای جلوگیری از تصمیمگیری بر اساس اطلاعات قدیمی، باید اطلاعیههای رسمی دانشگاهها را بررسی کرد.
دانشگاه ارجیس در اطلاعیه رسمی خود(ogrisl.erciyes.edu.tr)، مرحله دوم پذیرش دانشجویان بینالمللی برای مقاطع کاردانی و کارشناسی سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ را اعلام کرده است. طبق اطلاعیه، درخواستها از ۸ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ دریافت میشوند؛ بنابراین در تاریخ ۱۲ اکتبر، این فراخوان هنوز فعال است.
پذیرش تمام رشتهها یکسان نیست. برای پزشکی حداقل نمره ۴۰۰ و برای دندانپزشکی حداقل ۳۵۰ در TR-YÖS اعلام شده و در این دو رشته، درخواست بر مبنای معدل دیپلم پذیرفته نمیشود. برای مهندسی و حقوق نیز حداقل نمره و شرایط متفاوتی تعیین شده است.
دانشگاه فنی بورسا برای پذیرش دانشجویان بینالمللی در مقاطع کارشناسی و کاردانی سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، بازه درخواست تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ را اعلام کرده است. (intoffice.btu.edu.tr) این دانشگاه چند مرحله برای اعلام نتایج و ثبتنام تعیین کرده و مرحله بعدی ثبتنام در تقویم منتشرشده، از ۱۲ تا ۱۶ اکتبر است.
متقاضیان باید شرایط اختصاصی دانشگاه، مدارک معتبر و الزامات رشته را بررسی کنند. دانشگاه در اطلاعیه خود درباره هزینههای مربوط به فرایند پذیرش و صدور نامه پذیرش نیز توضیح داده است؛ بنابراین پیش از پرداخت هر مبلغ باید دستورالعمل رسمی و جزئیات هزینهها مطالعه شود.
نکته: این مورد یک فرصت برای درخواست کارشناسی است، اما بهخودیخود به معنی تضمین شروع کلاسها در ترم بهار نیست. زمان شروع تحصیل باید در نامه پذیرش و تأییدیه دانشگاه مشخص شود.
دانشگاه اوزیگین در تقویم رسمی خود اعلام کرده است که بازه ثبتنام آنلاین پذیرفتهشدگان بینالمللی از ۱ ژوئیه تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد. طبق همین تقویم، افرادی که فرایند ثبتنام خود را از ۳۰ سپتامبر تا ۳۰ نوامبر تکمیل کنند، برای شروع تحصیل در نیمسال بهار سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ در نظر گرفته میشوند.
این مورد از نظر متقاضیانی که پذیرش یا امکان ثبتنام در این دانشگاه را دارند، اهمیت دارد. بااینحال، تقویم مذکور مهلت ثبتنام پذیرفتهشدگان است و نباید آن را بدون بررسی سامانه پذیرش، بهعنوان مهلت قطعی درخواست جدید برای همه رشتهها معرفی کرد.
دانشگاههای ترکیه که برای نیمسال بهار دانشجو میپذیرند
ترم بهار یا نیمسال دوم معمولاً در ماههای ژانویه و فوریه آغاز میشود. در این دوره، بسیاری از دانشگاهها بهویژه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، فراخوان جداگانهای برای دانشجویان بینالمللی منتشر میکنند.
در ادامه، چند فرصت مشخص که در تقویمها و اطلاعیههای رسمی سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ دیده میشوند، معرفی شدهاند.
دانشگاه فنی گبزه برای نیمسال بهار سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، بازه درخواست دانشجویان بینالمللی در مقاطع تحصیلات تکمیلی را از ۵ اکتبر تا ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است. بازه ثبتنام نهایی نیز از ۱۸ ژانویه تا ۱۲ فوریه ۲۰۲۷ تعیین شده است.
در فهرست برنامههای اعلامشده، رشتههایی مانند مهندسی کامپیوتر، مهندسی الکترونیک، مهندسی صنایع، مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، فیزیک، شیمی، ریاضی، زیستشناسی مولکولی و ژنتیک، معماری و مدیریت دیده میشوند. بااینحال، ظرفیت و شرایط هر رشته باید جداگانه بررسی شود.
این دانشگاه برای متقاضیان تحصیلات تکمیلی، یکی از فرصتهای قابلپیگیری و دارای زمانبندی مشخص است؛ اما احتمالا شامل پذیرش مقطع کارشناسی نباشد.
دانشگاه بارتین در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ اطلاعیه پذیرش دانشجویان بینالمللی برای نیمسال بهار سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ را منتشر کرده است. طبق اطلاعیه رسمی، ثبت درخواست از ۱۲ اکتبر تا ۴ دسامبر ۲۰۲۶ انجام میشود.
این فراخوان به برنامههای تحصیلات تکمیلی مربوط است و متقاضیان میتوانند با توجه به ضوابط اعلامشده، برای حداکثر یک برنامه کارشناسی ارشد با پایاننامه، یک برنامه کارشناسی ارشد بدون پایاننامه و یک برنامه دکتری درخواست دهند.
بنابراین، بارتین در تاریخ تهیه این راهنما پذیرش بهار آن برای دانشجویان بینالمللی در مقاطع تحصیلات تکمیلی اعلام شده است.
این دانشگاه در وبسایت رسمی خود، برنامهها و ظرفیتهای پذیرش دانشجویان بینالمللی برای نیمسال بهار ۲۰۲۶–۲۰۲۷ را معرفی کرده است. تقویم منتشرشده برای پذیرش بهار، بازه درخواست ۱۵ اوت تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ را نشان میدهد و تاریخ اعلام نتایج ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ درج شده است.
در نتیجه، در تاریخ ۱۲ اکتبر، نباید این دانشگاه را در دسته پذیرش باز برای ارسال درخواست جدید قرار داد. بااینحال، پیگیری اطلاعیه نتایج و ظرفیتهای احتمالی بعدی آن میتواند برای متقاضیان مفید باشد. این دانشگاه همچنین اطلاعیههای جداگانهای برای پذیرش تحصیلات تکمیلی منتشر میکند؛ شرایط و مهلت آنها باید مستقل بررسی شود.
در تقویم رسمی تحصیلات تکمیلی این دانشگاه، بازه درخواست متقاضیان بینالمللی برای نیمسال بهار از ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ تا ۵ فوریه ۲۰۲۷ درج شده است.
این بازه مربوط به برنامههای کارشناسی ارشد و دکتری است و برای افرادی که قصد دارند در رشتههای تحصیلات تکمیلی در استانبول ادامه تحصیل دهند، ارزش پیگیری دارد. زمانبندی دقیق هر برنامه و شرایط نهایی پذیرش باید در صفحه همان رشته تأیید شود.
بله، اما اصطلاح «پذیرش با تأخیر» در دانشگاههای ترکیه یک مفهوم واحد و تضمینشده نیست. این عبارت ممکن است به چند وضعیت متفاوت اشاره کند:
برای متقاضیان کارشناسی که مهلت پذیرش پاییز را از دست دادهاند، پیشنهاد میشود ابتدا فراخوانهای تکمیلی فعال را بررسی کنند و سپس دانشگاههایی را در اولویت قرار دهند که ثبتنام برای شروع تحصیل در بهار را بهطور رسمی تأیید کردهاند.
در مقابل، متقاضیان کارشناسی ارشد و دکتری معمولاً فرصت بیشتری برای بررسی پذیرش بهاره دارند؛ زیرا بسیاری از دانشگاهها تقویم مستقل تحصیلات تکمیلی دارند.
توصیه مهم برای متقاضیان ایرانی: پیش از پرداخت هزینه درخواست، پیشپرداخت شهریه یا هرگونه مبلغ دیگر، باید چهار مورد از دانشگاه استعلام شود: آیا درخواست جدید در مقطع موردنظر پذیرفته میشود؟ آیا رشته موردنظر ظرفیت دارد؟ شروع تحصیل در کدام نیمسال خواهد بود؟ و آیا پرداخت انجامشده در صورت صادر نشدن پذیرش یا نهایی نشدن ثبتنام قابل استرداد است؟
این بررسی ساده میتواند از پرداختهای غیرضروری و از دست رفتن فرصت تحصیلی جلوگیری کند.
دانشگاههای دولتی ترکیه برای بسیاری از دانشجویان بینالمللی، بهخصوص در رشتههای غیرپزشکی، گزینهای اقتصادیتر از دانشگاههای خصوصی محسوب میشوند. بااینحال، این تصور که تمام دانشگاههای دولتی شهریه بسیار کمی دارند، دقیق نیست. شهریه به رشته، مقطع، زبان آموزش، سال ورود و مقررات دانشگاه بستگی دارد.
در سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، دانشگاهها جدولهای رسمی شهریه خود را منتشر کردهاند و تفاوت مبالغ در رشتههای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، مهندسی و علوم انسانی قابلتوجه است.
برای مثال، در جدول شهریه دانشجویان بینالمللی دانشگاه ارجیس، شهریه سالانه دانشجویان جدید در سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ برای پزشکی ۳۷۵ هزار لیر، دندانپزشکی ۱۷۵ هزار لیر، داروسازی ۱۴۵ هزار لیر و مهندسی ۸۲ هزار لیر درج شده است. این مبالغ نشان میدهند که حتی در یک دانشگاه دولتی نیز شهریه رشتههای مختلف میتواند فاصله زیادی داشته باشد.
آیا دانشگاه دولتی ترکیه نسبت به دانشگاه های خصوصی این کشور همیشه انتخاب اقتصادیتری است؟ سطح علمی این دو دانشگاه چه تفاوتی دارند؟
یکی از تصورات رایج میان متقاضیان ایرانی این است که دانشگاه خصوصی لزوماً سطح علمی پایینتری از دانشگاه دولتی دارد؛ یا برعکس، چون شهریه بیشتری دریافت میکند، حتماً کیفیت بالاتری ارائه میدهد. هر دو برداشت بیش از حد کلی هستند.
در ترکیه، مالکیت دانشگاه بهتنهایی معیار مناسبی برای قضاوت درباره کیفیت علمی نیست. دانشگاههای دولتی و خصوصی میتوانند از نظر کیفیت استادان، امکانات آموزشی، پژوهش، ارتباط با صنعت و اعتبار رشته تفاوتهای زیادی داشته باشند.
در بسیاری از رشتهها، دانشگاه دولتی میتواند هزینه تحصیل پایینتری داشته باشد؛ اما مقایسه باید بر اساس شهریه واقعی دانشجوی بینالمللی انجام شود، نه صرفاً عنوان دولتی یا خصوصی.
برای مثال، شهریه یک رشته مهندسی در دانشگاه دولتی خارج از استانبول ممکن است بهمراتب کمتر از همان رشته در دانشگاه خصوصی استانبول باشد. بااینحال، اگر دانشگاه دولتی موردنظر در شهری با فرصتهای کارآموزی محدودتر واقع شده باشد، دانشجو باید این عامل را نیز در تصمیم خود لحاظ کند.
همچنین شهریه دانشگاه دولتی ممکن است با توجه به زبان آموزش، رشته و سال ورود تغییر کند. بنابراین، بهترین روش مقایسه این است که مبلغ شهریه سالانه رشته موردنظر، هزینه زندگی شهر، کیفیت آموزشی و شرایط پذیرش را کنار یکدیگر قرار دهیم.
همچنین در این کشور، بعضی دانشگاههای دولتی سابقه علمی طولانی، ظرفیت پژوهشی بالا و دانشکدههای بسیار قدرتمندی دارند. در مقابل، بعضی دانشگاههای خصوصی نیز در رشتههای مشخص، امکانات تخصصی، آموزش انگلیسی، ارتباطات بینالمللی و خدمات دانشجویی قابلتوجهی ارائه میکنند.
برای مثال، مقایسه دانشگاه بیلکنت با یک دانشگاه دولتی کمهزینه در یک شهر کوچک، بدون در نظر گرفتن رشته، استادان، امکانات پژوهشی و اهداف شغلی دانشجو، نتیجه قابل اتکایی به دست نمیدهد. به همین ترتیب، صرف انتخاب یک دانشگاه خصوصی گرانقیمت به معنای تضمین کیفیت بالاتر از دانشگاههای دولتی مطرح نیست.
مقایسه نمونه شهریه دانشگاههای خصوصی
برای درک بهتر اختلاف هزینهها، میتوان از ارقام رسمی منتشرشده برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ استفاده کرد. این جدول یک مقایسه محدود از چند برنامه است و نباید آن را فهرست کامل شهریه همه دانشگاهها دانست.
|
دانشگاه و برنامه |
شهریه سالانه اعلامشده |
نحوه پرداخت اعلامشده |
|
بیلکنت؛ دانشجویان بینالمللی ورودی ۲۰۲۶ |
۱۸٬۴۰۰ دلار |
دو قسط |
|
اقتصاد ازمیر؛ کارشناسی |
۱۲٬۷۵۰ دلار |
دو قسط |
|
اقتصاد ازمیر؛ پزشکی |
۲۳٬۰۰۰ دلار |
دو قسط |
|
اقتصاد ازمیر؛ کاردانی |
۶٬۰۰۰ دلار |
دو قسط |
منبع ارقام: جدولهای رسمی شهریه دانشگاهها برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷.
توجه کنید که این ارقام به برنامهها و گروههای مشخص مربوطاند. برای دانشگاههایی مانند مدیپول، تجارت استانبول و باهچهشهیر نیز باید جدول شهریه رسمی همان رشته و سال ورود را جداگانه دریافت کرد. درج یک عدد عمومی برای همه رشتههای این دانشگاهها، بدون تعیین زبان و مقطع، میتواند گمراهکننده باشد.
پس از انتخاب دانشگاه و دریافت پذیرش، یکی از مهمترین مراحل، پرداخت شهریه در مهلت تعیینشده است. دانشجویان ایرانی ممکن است برای انتقال پول به ترکیه و حواله لیر با محدودیتهای بانکی بینالمللی، زمان بر بودن حواله لیر، کارمزد خرید لیر و تبدیل پول، واریز به حساب های بانکی ترکیه و ضرورت رعایت دقیق دستورالعمل دانشگاه روبهرو شوند.
در چنین شرایطی، استفاده از خدمات پرداخت ارزی آنلاین میتواند فرایند پرداخت را سادهتر کند؛ بهخصوص زمانی که دانشگاه مبلغ مشخصی را به لیر یا ارز دیگری اعلام کرده و پرداخت باید در زمان معینی انجام شود.
صرافی لیرسیتی به آدرس اینترنتی lir.city خدمات پرداخت آنلاین را برای متقاضیانی که قصد پرداخت هزینههای مرتبط با دانشگاههای ترکیه از ایران دارند، ارائه میکند. با استفاده از این خدمات، متقاضیان میتوانند شرایط پرداخت شهریه یا سایر مبالغ دانشگاهی خود را بررسی کنند و پیش از اقدام، اطلاعات لازم درباره مبلغ نهایی براساس قیمت لحظه ای لیر که در وب سایت لیرسیتی اعلام می شود، کارمزد و مراحل پرداخت را دریافت کنند. از آنجایی که لیرسیتی در آخرین آپدیت خود در مرداد 1405 کارمزد صفر برای خرید مبالغ بالاتر از 5000 لیر در نظر گرفته و واریز وجه به حساب های بانکی ترکیه کمتر از 20 دقیقه و تقریبا آنی انجام می دهد، بسیاری از خانواده ها و دانشجویان به این صرافی علاقمند شده اند.

لیرسیتی یک پلتفرم کامل و جامع در زمینه پرداخت لیر به حساب های بانکی ترکیه می باشد. که خرید آنلاین لیر با کارت های بانکی و به قیمت لیر در بازار بزرگ استانبول که پایین ترین قیمت لیر می باشد، را در ایران ممکن ساخته و در مقابل نیز بنا به درخواست دانشجویان و خانواده های آنان امکان ارسال لیر نقد به ترکیه، حواله لیر ، انتقال لیر به دیگر کاربران لیرسیتی، و واریز وجه به حساب های بانکی ترکیه را ممکن ساخته است. خدمات لیرسیتی بسته به شرایط دانشگاه و امکان انجام تراکنش، موارد زیر میتوانند باشند:
امکان پرداخت هر مورد باید پیش از انجام تراکنش تأیید شود. همه دانشگاهها روش پرداخت یکسانی ندارند و برخی ممکن است فقط از درگاه یا مسیر بانکی مشخصی استفاده کنند.

مراحل پیشنهادی پرداخت شهریه از ایران
نکته مهم این است که پرداخت وجه بهتنهایی به معنای نهایی شدن ثبتنام دانشگاه نیست. دانشجو باید تأییدیه دانشگاه را دریافت کند و سایر مراحل ثبتنام را نیز مطابق مقررات انجام دهد.
انتخاب دانشگاه در ترکیه نیازمند بررسی همزمان چند عامل است: شرایط پذیرش، اعتبار علمی، شهریه، زبان آموزش، هزینه زندگی و امکان پرداخت بهموقع هزینهها.
دانشگاههای دولتی در بسیاری از رشتهها میتوانند گزینهای اقتصادیتر باشند، اما کیفیت علمی و تناسب رشته باید جداگانه بررسی شود. دانشگاههای خصوصی نیز در برخی برنامهها امکانات، آموزش بینالمللی و فرصتهای تخصصی قابلتوجهی ارائه میکنند، ولی شهریه بالاتر آنها لزوماً به معنای کیفیت بهتر نیست.
برای متقاضیانی که مهلت پذیرش پاییز را از دست دادهاند، هنوز هم بررسی پذیرشهای تکمیلی و نیمسال بهار ارزشمند است. در سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، نمونههایی از فرصتهای مشخص در دانشگاه ارجیس و دانشگاه فنی بورسا برای کارشناسی و در دانشگاههای فنی گبزه و بارتین برای تحصیلات تکمیلی اعلام شدهاند. بااینحال، مهلتها، ظرفیتها و شرایط هر رشته باید از اطلاعیه رسمی همان دانشگاه تأیید شوند.
پس از انتخاب دانشگاه، برنامهریزی مالی اهمیت ویژهای پیدا میکند. شهریه، هزینه اقامت، خوراک، حملونقل و بیمه باید در کنار یکدیگر محاسبه شوند تا دانشجو بتواند با دیدی واقعبینانه درباره هزینه کل تحصیل تصمیم بگیرد.
در نهایت، اگر پذیرش گرفتهاید یا در حال آمادهسازی برای ثبتنام در یکی از دانشگاههای ترکیه هستید، لازم است پیش از موعد مقرر، روش پرداخت شهریه را نیز مشخص کنید. با خدمات پرداخت آنلاین صرافی لیرسیتی میتوانید شرایط پرداخت شهریه و هزینههای دانشگاهی از ایران را بررسی کنید و برای انجام پرداخت، اطلاعات لازم درباره مبلغ و مراحل کار را دریافت کنید. پیش از هر تراکنش، شرایط دانشگاه و امکان انجام پرداخت از مسیر موردنظر را تأیید کنید تا فرایند ثبتنام با اطمینان بیشتری پیش برود.
این نسخه بر اساس اطلاعیههای در دسترس در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ تنظیم شده است
رپورتاژ/