قاچاق سوخت در ایران بیشتر شد / روزانه ۲۵ میلیون لیتر سوخت قاچاق می‌شود

اولین روز از مهر ماه ۱۴۰۵، نشست میز اقتصاد شبکه خبر به بررسی مسئله قاچاق سوخت اختصاص یافت. در این برنامه، محمد محبی، مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق فرآورده‌های نفتی، و محمدمهدی سیدی، مشاور مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، حضور داشتند. مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق فرآورده‌های نفتی در این نشست اعلام کرد که بیش از نیمی از پرونده‌های مربوط به قاچاق، مربوط به حوزه فرآورده‌های نفتی است. وی افزود که در ماه‌های اخیر، به دلیل افزایش قیمت سوخت در کشورهای همسایه، حجم قاچاق افزایش یافته و به روزانه ۲۵ میلیون لیتر رسیده است. محبی همچنین بیان کرد که ۸۰ درصد از قاچاق فرآورده‌های نفتی به گازوئیل اختصاص دارد و بر اساس اطلاعات به دست آمده، ۵۰ درصد این گازوئیل قاچاق شده، مربوط به بخش حمل و نقل است. برای مقابله با این موضوع، سامانه جامع پیمایش طراحی شده است. وی با اشاره به تغییر جغرافیای قاچاق سوخت در کشور، گفت که برخلاف تصور رایج، بیشتر تخلفات در حال حاضر در استان‌های مرکزی رخ می‌دهد. محبی همچنین تاکید کرد که موثرترین راه برای کاهش قاچاق، برخورد با سرچشمه‌های آن است و تا زمانی که تخصیص سوخت بر اساس نیاز واقعی صورت نگیرد، حذف کامل قاچاق امکان‌پذیر نخواهد بود. او یادآور شد که دولت در حال حاضر بر اجرای سیاست‌های غیرقیمتی تمرکز دارد و با استفاده از ابزارها و راهکارهای مختلف، حتی می‌توان حرکات بعدی شبکه قاچاق را پیش‌بینی کرد. محمدمهدی سیدی، مشاور مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، در این نشست به تعیین نحوه تخصیص سوخت به بخش‌های مختلف اشاره کرد و گفت که یکی از راه‌های جلوگیری از قاچاق، اصلاح تخصیص‌ها و افزایش پاسخگویی دستگاه‌ها در قبال سوخت دریافتی است. او به عنوان مثال، مواردی را ذکر کرد که سهمیه سوخت برای بخش‌هایی گرفته شده بود که فعالیت نداشتند. سیدی همچنین بر لزوم پاسخگویی دستگاه‌ها در خصوص سهمیه سوختی که دریافت می‌کنند، تاکید کرد. وی در مورد سامانه جامع مدیریت هوشمند سوخت که توسط وزارت نفت در حال تشکیل است، توضیح داد که طرح پایش لحظه‌ای زنجیره تولید تا توزیع فرآورده‌های نفتی در این وزارتخانه طراحی شده و حتی در دستورالعمل ۲۴ ماده‌ای رئیس جمهور نیز گنجانده شده است. این طرح که مجوز شورای اقتصاد را دریافت کرده، در مرحله مناقصه قرار دارد و بخش‌هایی از آن از طریق منابع داخلی در حال اجراست. سیدی اعلام کرد که تعدادی از پالایشگاه‌ها به ابزارهای اندازه‌گیری مجهز شده‌اند و حدود نیمی از ناوگان حمل و نقل کشور نیز به ردیاب مجهز شده‌اند. او اطمینان داد که با عملیاتی شدن این طرح‌ها، شفافیت از مبدا تولید تا نقطه عرضه سوخت حاصل خواهد شد. سردار جلال امینی، رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا، نیز به صورت تلفنی در این برنامه شرکت کرد. وی ضعف نظارت در دستگاه‌های متولی را مورد انتقاد قرار داد و گفت که قاچاق سوخت در چهار حوزه حمل و نقل، صنعت، کشاورزی و نیروگاه‌ها اتفاق می‌افتد. سردار امینی تاکید کرد که با توجه به سازمان‌یافته بودن قاچاق سوخت، برخورد سنتی کارآمد نیست و باید به سمت رصد و پایش سیستمی و لحظه‌ای حرکت کرد، اما این قانون هنوز به طور کامل توسط دستگاه‌ها اجرا نشده است. وی اعلام کرد که در سال گذشته بیش از یک میلیارد لیتر سوخت به عنوان مال از دست رفته کشف شده و پلیس توانسته با ریشه‌یابی این کشفیات، قاچاق سوخت را ۵ میلیون لیتر کاهش دهد، اما حجم قاچاق همچنان زیاد است و همکاری دستگاه‌های متولی می‌تواند به کاهش چشمگیر آن کمک کند. رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا در ادامه با اشاره به آمار پرونده‌های قاچاق، بیان کرد که ۳۲ درصد از حدود ۵۵ هزار پرونده تشکیل شده در حوزه مبارزه با قاچاق کالا و ارز، مربوط به قاچاق سوخت است. همچنین ۳۴ درصد از متهمان دستگیر شده در این زمینه، در پرونده‌های قاچاق سوخت نقش داشته‌اند. در حوزه وسایل نقلیه توقیف شده نیز، بیش از ۱۵ هزار وسیله نقلیه، معادل حدود ۴۶ درصد، مربوط به قاچاق سوخت بوده‌اند. وی افزود که حدود ۵۵ درصد خودروهای شوتی نیز با حمل سوخت قاچاق در ارتباط هستند. سردار امینی با تاکید بر اینکه حجم بالای قاچاق سوخت نمی‌تواند صرفاً ناشی از تخلف در سطح خودروها باشد، آمار روزانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون لیتر قاچاق را مطرح کرد و بخش قابل توجهی از آن را سازمان‌یافته دانست. وی به بارنامه‌های صوری که برای قاچاق سوخت صادر می‌شود، اشاره کرد و گفت که پلیس موارد متعددی از این تخلفات را کشف کرده است. او تاکید کرد که اگر نظارت و کنترل دستگاه‌های مسئول به درستی انجام می‌شد، با این حجم از قاچاق روبرو نبودیم. رئیس پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز و امنیت اقتصادی فراجا در پایان، برخورد فیزیکی و سنتی را ناکافی دانست و بر ضرورت تغییر رویکرد به سمت سامانه‌ها و پایش لحظه‌ای تاکید کرد. وی بیان کرد که اگر سامانه‌های موجود به یکدیگر متصل شوند و پلیس دسترسی لازم را داشته باشد، می‌توان بیش از ۹۵ درصد قاچاق سوخت را از بین برد. او افزود که بیش از ۳۰ درصد پرونده‌های قاچاق تشکیل شده توسط پلیس، مربوط به قاچاق سوخت است و برای مقابله مؤثر، همکاری دستگاه‌های متولی و اجرای کامل نظام پایش هوشمند زنجیره توزیع ضروری است. منبع: آفتاب نیوز