رکود بازار مسکن تشدید شد/ علت افزایش قیمت‌ها چیست؟

در گفت‌وگوهای اخیر با خبرنگاران، رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران، کیانوش گودرزی، به تشریح روند بازار مسکن در سال‌های گذشته پرداخت. وی اشاره کرد که به‌نگاهی کوتاه می‌شود به ماه‌های دی و بهمن ۱۴۰۴، در حالی که بازار باوجود فراز و فرودهای شدید، همچنان نشانه‌هایی از حرکت را نشان می‌داد. به گفته‌ او، حتی در صفح‌های مهر و آبان، جریان معاملات خرید و فروش، اگرچه محدود‌تر بود، سعی در برآورد شرایط و یافتن مسیر بازگشت داشت. در گسترش این به‌نما، گودرزی بر این نکته تأکید کرد که بازار مسکن، در مقابل خلل‌گرایی‌های دیگر، برای بازگرداندن اعتماد عمومی زمان جانی‌دار بیشتری می‌طلبد؛ در نهایت جامعه می‌تواند با تصور ثبات قیمت‌ها، برنامه‌ریزی بهتری داشته باشد. یعنی ولی در همان روزهای پاییز و زمستان، گزارش‌های میدانی که از مشاوران املاک و محل‌های مرتبط جمع‌آوری شده بود، تاکید بر دغدغه‌ی اصلی مردم نه نقره‌کشی یا اجاره، بلکه خریداران و فروشندگان بود. انتظار می‌رفت که در این فصول، مستأجران بیشتر، کودکانشان در مدارس ثبت‌نام کرده و وضعیت سکونت‌شان تضمین شود؛ به همین دلیل چشم‌انداز خرید و فروش جوهره‌دارتر شد. گودرزی، وصف کرده بود که در زمان جنگ‌های اول و دوم، راه‌اندازی برنامه‌های اقتصادی باعث تأثیر در قیمت‌ها شد؛ به این معنا که انتظار می‌رفت قیمت‌ها ثابت یا کم‌آید، ولی در واقع شاهد بالا­روی می‌شد. گوینده‌ی واضحی بود: نمی‌توان گفت که این افزایشی بصورت یکتا ناشی از بازارهای موازی مثل طلا و ارز بود. بلکه مجموعه عوامل شامل سیاستگذاری، چشم‌انداز دولت درباره تأمین مسکن و حتی بازسازی واحدهای آسیب‌دیده در جنگ، نقش داشت. قیمت تمام‌شده ساخت مسکن نیز حداقل چندین‌باره بالا رفته بود؛ سایز زمین نوشتن به‌صورت ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان، در حالی که قبل از این به پایان دلیل ۲۵ تا ۳۰ میلیون بود. او توضیح داد که این تغییر در هزینه‌های ساختمانی، زمینه را برای شجاعت‌گرایی در بازار مسکن فراهم کرده است. در لحظه‌ای کل کشور، نه‌تنها معاملات کم‌رنگ شد، بلکه قیمت‌ها صعود کرده و منجر به حذف بخش قابل‌سایتی از خریداران واقعی شد. به همین جهت، برای میانه‌روان و طبقات پایین‌تر، کسب یک خانه کرامت‌گرایی به‌صورت شبه‌یابانه شد. گودرزی گفت روشی که برای خرید مسکن لازم است؛ درآمد کافی، ثابت‌بودن آن و توان پس‌انداز و برنامه‌ریزی؛ اما در زمان‌های حاکم، این سه عنصر برای اکثر خانواده‌ها کاهش پیدا کرده‌اند. در کنار این، او تاکید کرد که کشور در وضعیت خاص و حتی جدری قرار دارد؛ بنابراین تلاش همه برای همراه بودن با دولت و جامعه ضروری است. گودرزی این نکته را مطرح کرد که مردم، علی‌رغم این مشکلات، خیلی نادرستند و در حامیسی از کشور در کنار دولت، عملکرد مسئولانه‌ای نشان داده‌اند، اگرچه این همراهی به معنی نادیده گرفتن واقعیات بازار مسکن نیست. درباره‌ی دسترسی به داده‌ها، گودرزی گفت که این اطلاعات در دو سامانه اصلی کاتب و سامانه دیگر مربوط به ثبت و معاملات، وجود دارند اما در حال حاضر، مقالاتی که در اختیار حاکمیت است، برای تحلیل دقیق بازار به‌طور کامل در دسترس نیستند. او خواستار ارائه‌ی حداقل سطحی از دسترسی برای سازمان‌های صنفی است تا بتوانند روند فروش و خرید را به‌طور واضح‌تر درک کنند. او در این میان اشاره کرد که در برخی مناطق تهران، به‌ویژه در مناطق اصلی شهر جنوبی و بخش‌های بالای شهر، افزایشی در قیمت‌ها مشاهده شد؛ اما ریزه‌چند بازار متفاوت است و ممکن است در دو کوچه مجاورت فرق قیمتی داشته باشد. نهایتا به‌مبارکه، گودرزی درباره‌ی سطوح اجاره‌بها گفت که در سال‌های گذشته، سطوح اجاره‌بها به‌صورت شاخص مرکزی تعیین می‌شد، اما حالا، سطوح اجاره‌بها به‌انگار منطقه‌ای است و هر استان بر اساس شرایط خود، قیمت سفارشی را تعیین می‌کند. وی گفت این راهکار می‌تواند به‌بود هدایت بخش باشد، چرا که با واقعیت‌های متفاوت مناطق مختلف سازگارتر است. سفارشی که امسال برای کاهش سطوح اجاره‌بها تعداد با ۲۵ درصد در سال گذشته اعلام شد، بر بروز تاثیر روانی و پیام‌رسانی عمومی تأثیرگذار است، هران هنوز به‌دقت در دسترسی به داده‌های دقیق می‌بودن، درک معیاری از این موضوع دشوار بود. در نهایت، او تقدیر پروسختانه‌ای از مردم و مالکان کرد که در این دوره حساس، حضور ظاهری دارند و همراهی اخلاقی نشان دادند، و این همکاری را برای بهتر شدن وضعیت اقتصادی کشور گرامی می‌نهاد.