طلا و ارز، شرکت تولید مواد اولیه داروپخش با نماد دتماد، روز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ (۱۹ اوت ۲۰۲۶ (۲۸ مرداد ۱۴۰۵)) در سامانه کدال اطلاعیهای منتشر کرد. بر اساس این اطلاعیه، سازمان غذا و دارو طی نامهای رسمی از حذف ارز ترجیحی برای گروهی از مواد اولیه دارویی خبر داده است. این تغییر مستقیماً بر هزینه تمامشده تولید دارو در کشور اثر میگذارد.
ارز ترجیحی سالها به تولیدکنندگان دارو اجازه میداد مواد اولیه را با نرخی پایینتر از نرخ آزاد بازار وارد کنند. حذف این نرخ یعنی شرکتهای دارویی باید ارز مورد نیاز خود را با قیمتی بالاتر تأمین کنند. این هزینه اضافه در نهایت یا از سود شرکتها کسر میشود یا به قیمت داروها در داروخانهها منتقل میشود؛ نتیجهای که مستقیم به بودجه خانوارها مربوط است.
چرا حذف ارز ترجیحی حالا اهمیت دارد؟
دولت از سالهای گذشته با تخصیص ارز ترجیحی، قیمت دستهای از داروهای ضروری را پایین نگه داشته است. کارشناسان بارها هشدار داده بودند ادامه این سیاست بدون اصلاح، فشار مالی سنگینی به بودجه دولت وارد میکند. نامه سازمان غذا و دارو نشانهای از تغییر تدریجی در این سیاست است، هرچند دامنه دقیق محصولات مشمول هنوز بهطور کامل روشن نشده است.
واکنش بازار سهام
اعلامیه دتماد در کدال، توجه سهامداران گروه دارویی در بورس تهران را جلب کرد. نمادهای فعال در تولید مواد اولیه و داروهای وارداتی معمولاً نسبت به چنین اخباری حساس هستند، چون تغییر نرخ ارز مستقیماً روی حاشیه سود آنها اثر میگذارد. تحلیلگران بازار سرمایه میگویند در روزهای آینده باید منتظر ماند تا مشخص شود این تغییر تنها شامل دتماد است یا به سایر شرکتهای زنجیره دارو نیز تسری مییابد.
برای مصرفکننده عادی، نکته مهمتر مسیر بعدی این تصمیم است. اگر هزینه واردات مواد اولیه افزایش یابد و دولت مابهالتفاوت آن را از محل دیگری جبران نکند، احتمال افزایش قیمت رسمی داروها در فهرست وزارت بهداشت بالا میرود. با این حال، نهادهای مسئول تعیین تعرفه دارو باید هرگونه افزایش قیمت را تأیید کنند و تاکنون چنین ابلاغیهای صادر نشده است.
ارز ترجیحی که غالباً با نرخهای پایینتر از نرخ نیمایی یا آزاد تخصیص مییافت، مدتی است هدف اصلی سیاستگذاران برای اصلاح ساختار یارانهها بوده است. حذف تدریجی این ارز از کالاهای اساسی از جمله دارو، بخشی از یک روند بزرگتر اصلاح اقتصادی است که در ماههای اخیر دنبال میشود.
