طلا و ارز، یک نماینده مجلس شورای اسلامی با ارائه آماری از تخصیص ارز به صنایع مختلف کشور، فاصله بزرگ میان سهم خودروسازی و سهم دارو را به چالش کشید. بر پایه این آمار، در ۵ سال اخیر ۳۰ میلیارد دلار ارز به صنعت خودرو اختصاص یافته است؛ رقمی که تأمین دارو در همین بازه تنها به ۴ میلیارد دلار نیاز داشته است.
به بیان ساده، در برابر هر ۱ دلار ارزی که صرف دارو شده، نزدیک به ۸ دلار ارز به خودروسازی رسیده است. برای مخاطبی که با آمارهای ارزی سروکار ندارد، این شکاف یعنی منابع ارزی محدود کشور، عمدتاً به سمت صنعتی هدایت شده که کالای اساسی و ضروری تولید نمیکند.
بیشاظهاری؛ ترفند پشت شکاف ارزی
این نماینده مجلس، دریافت ارز یارانهای توسط خودروسازان را عامل اصلی این نابرابری دانست. او همچنین از بیشاظهاری شرکتهای مونتاژکار انتقاد کرد؛ اصطلاحی که به معنای ثبت قیمت خرید خودرو یا قطعه در اسناد گمرکی، بالاتر از رقم واقعی آن است. نتیجه این کار، دریافت ارز بیشتر از منابع دولتی و بالا رفتن هزینه تمامشده ثبتشده برای هر دستگاه خودرو است.
رانتی که به مشتری منتقل میشود
به گفته این نماینده، خودروسازان با تکیه بر همین ساختار قیمتگذاری، هزینه تمامشده واقعی هر خودرو را نزدیک به ۲ برابر رقم واقعی به خریدار نهایی تحمیل کردهاند. شکاف میان قیمت واقعی تولید و مبلغی که مردم میپردازند، در عمل از جیب خریداران خودرو تأمین میشود. برای خانواری که در صف خرید یک خودرو داخلی است، این یعنی بخشی از مبلغ پرداختی، صرف جبران ارز ارزانقیمتی میشود که به گفته این نماینده بهدرستی مدیریت نشده است.
در طرف مقابل، صنعت دارو با تنها ۴ میلیارد دلار ارز در ۵ سال، بخش قابلتوجهی از نیاز دارویی کشور را پوشش داده است. این مقایسه نشان میدهد اولویت تخصیص منابع ارزی محدود کشور، لزوماً با نیازهای معیشتی و درمانی مردم همراستا نبوده است.
فاصله میان قیمت تمامشده اعلامی خودروسازان و قیمت واقعی بازار، سالهاست موضوع تکرارشونده انتقادهای نمایندگان مجلس و کارشناسان اقتصادی است. اصلاح نظام تخصیص ارز یارانهای به این صنعت، از خواستههای مکرر برای کاهش فشار قیمتی در بازار خودرو به شمار میرود.
