در روزهای اخیر ویدئویی در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده که یک پژو ۲۰۶ سفید را با پلاکی خاص نشان میدهد؛ و منتشرکننده ویدئو مدعی است ارزش همان پلاک از خود خودرو هم بیشتر است. همین ویدئو دوباره بحث قدیمی خرید و فروش پلاکهای رند را سر زبانها انداخته؛ بازاری که ظاهراً بیرون از مسیرهای رسمی و بیشتر در فضای مجازی میچرخد و با وجود محدودیتهای قانونی، پولهای قابلتوجهی در آن جابهجا میشود. ### بازار پنهانی پلاکهای خاص بهدلیل ممنوعیتهای قانونی، اینجور معاملهها معمولاً نه در چارچوب رسمی، بلکه بهصورت وکالتی و پشتپرده انجام میشود. نگاهی به آگهیها نشان میدهد تعداد خودروهایی که پلاک رند دارند خیلی زیاد نیست، اما همین تعداد کم، قیمت ماشین را گاهی چندصد میلیون و حتی چند میلیارد تومان بالا میبرد. یکی از فروشندگان که خودروی پلاکدارش را آگهی کرده، میگوید: «فقط پلاک ماشینم دستکم ۳ میلیارد تومان میارزد. خیلیها حاضرند صرفاً بهخاطر همین پلاک، دو برابر قیمت خودرو پول بدهند.» در بعضی صفحههای اینستاگرامی هم هرچند روی کاغذ نوشتهاند خرید و فروش پلاک انجام نمیشود، اما از لابهلای پیامها و دایرکتها پیداست که ماجرا چیز دیگری است. مثلاً پیامهایی از این دست به چشم میخورد: «پلاک تهران رند دارم، توی محضر وکالتی منتقل میکنم، قیمتش ۲ میلیارد است، هزینه محضر هم با شما.» ### قانون چه میگوید؟ بسیاری از نمایشگاهداران اصلاً حاضر نیستند وارد این ماجرا شوند. یکی از آنها توضیح میدهد که پلاکهای رند نه در قالب مزایده واگذار میشوند و نه امکان خرید و فروش رسمی دارند؛ برای همین هم معاملهشان از نظر قانونی دردسرساز است. او میگوید بعضیها خودروهای ارزانقیمتی را که پلاک خاص دارند، کمی بالاتر از قیمت واقعی میخرند و بعد همان پلاک را با رقمهای بسیار بالاتر، بهصورت وکالتی به خریداران خودروهای گرانقیمت میدهند. به گفته او، این کار تا چند سال قبل عادیتر بود، اما از حدود ۴ یا ۵ سال پیش و بعد از اعلام غیرقانونی بودن این معاملات، ماجرا شکل غیررسمیتری پیدا کرده است. ### همیشه هم خواهان ندارد با این حال، همه مشتریان دنبال پلاک رند نیستند. بعضیها اتفاقاً ترجیح میدهند پلاکشان خاص نباشد تا در خیابان بیشتر به چشم نیایند و حساسیت پلیس را هم برنینگیزند. به گفته یکی از فروشندگان، عدهای حتی میگویند پلاک رند یعنی «دردسر بیشتر» و جریمههای احتمالی. ### پلاک رند یعنی چه؟ پلاکهایی که رقمهای تکراری یا پشتسرهم دارند، مثل ۱۱۱۱۱ یا ۱۲۳۴۵، معمولاً در دسته پلاکهای محبوب قرار میگیرند. پلاکهای آینهای مثل ۲۳۳۲ یا ۳۴۴۳ هم طرفدار خودشان را دارند، هرچند قیمتشان معمولاً از نمونههای خیلی خاص پایینتر است. پلاکهای قدیمی و تاریخی هم بیشتر برای کلکسیونرها جذاباند و کمتر روی خودروهای در حال تردد دیده میشوند. ### نکته آخر بر اساس مقررات، صدور و شمارهگذاری خودروها در اختیار پلیس راهور است و مالکیت پلاک در نمایشگاه یا دفترخانه قابل انتقال رسمی نیست. به همین دلیل، خرید و فروش پلاک رند در قالب معامله رسمی جایگاهی ندارد. با این حال، چون در شمارهگذاری از اعداد تکراری هم استفاده میشود، هر شهر تعداد قابلتوجهی پلاک خاص دارد و همین موضوع بازار غیررسمی را زنده نگه داشته است.