به گزارش ایران اکونومیست؛ طلا، دلار، خودرو یا مسکن؛ در روزهای نااطمینانی مردم چگونه از سرمایه خود محافظت کنند؟
تشدید نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی، افزایش تورم و نوسان بازارها، بار دیگر این پرسش را در میان خانوارهای ایرانی پررنگ کرده است؛ در شرایطی که ارزش پول ملی بهسرعت کاهش مییابد، بهترین راه برای حفظ قدرت خرید چیست؟ آیا خرید طلا و سکه منطقیتر است یا خودرو، مسکن و حتی بورس میتوانند گزینههای مناسبتری باشند؟
طلا، دلار، خودرو یا مسکن؛ در روزهای نااطمینانی مردم چگونه از سرمایه خود محافظت کنند؟
به گزارش اخباربانک، در دورههای بحران، نخستین واکنش بسیاری از مردم تبدیل دارایی نقدی به کالاها یا داراییهایی است که تصور میشود از افت ارزش پول جلوگیری میکنند. این رفتار در اقتصاد ایران نیز سابقهای طولانی دارد و معمولاً با افزایش تقاضا در بازار طلا، ارز، سکه، خودرو و مسکن همراه میشود.
کارشناسان اقتصادی اما معتقدند نخستین اشتباه در چنین شرایطی، تصمیمگیری بر مبنای هیجان است. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که ورود گسترده سرمایههای خرد به یک بازار، گاه موجب شکلگیری حباب قیمتی شده و بسیاری از خریداران را با زیان مواجه کرده است.
طلا؛ پناهگاه سنتی سرمایه
در میان گزینههای موجود، طلا همچنان از نگاه بسیاری از اقتصاددانان، یکی از مناسبترین ابزارهای حفظ ارزش دارایی در دورههای تورمی محسوب میشود. نقدشوندگی بالا، امکان خرید با سرمایههای مختلف و وابستگی به قیمتهای جهانی، از مهمترین مزیتهای این بازار است.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که طلا نیز مصون از نوسان نیست. قیمت آن علاوه بر نرخ ارز، تحت تأثیر تحولات اقتصاد جهانی، نرخ بهره آمریکا و ریسکهای ژئوپلیتیکی قرار دارد و ممکن است حتی پس از جهشهای قیمتی، وارد دوره اصلاح شود. پژوهشهای بینالمللی نیز نشان میدهد در بحرانهای ژئوپلیتیکی، طلا اغلب نقش دارایی امن را ایفا میکند، اما این نقش همیشگی و بدون نوسان نیست.
خودرو؛ بازاری که همیشه سودآور نیست
بازار خودرو در سالهای اخیر از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایهای تبدیل شده است. رشد نرخ ارز، محدودیت تولید و شکاف میان عرضه و تقاضا موجب شده قیمت خودرو در برخی دورهها حتی بیش از نرخ تورم افزایش یابد.
اما فعالان بازار تأکید میکنند خودرو برخلاف طلا، هزینه نگهداری، استهلاک، بیمه، مالیات و ریسک تغییر سیاستهای دولتی را نیز به همراه دارد. بنابراین خرید خودرو صرفاً با هدف سرمایهگذاری، ریسک بیشتری نسبت به برخی داراییهای دیگر دارد.
مسکن؛ امن اما دور از دسترس
مسکن همچنان یکی از مطمئنترین داراییها برای حفظ ارزش سرمایه در بلندمدت محسوب میشود، اما افزایش شدید قیمتها، سرمایه اولیه بالایی را میطلبد و امکان ورود بسیاری از خانوارها به این بازار را محدود کرده است.
از سوی دیگر، نقدشوندگی پایین و هزینههای بالای خرید و فروش باعث شده مسکن گزینه مناسبی برای افرادی که احتمال نیاز به نقدینگی در کوتاهمدت دارند، نباشد.
بورس؛ فرصت برای سرمایهگذاران حرفهای
بازار سرمایه نیز اگرچه در بلندمدت میتواند بازدهی مناسبی ایجاد کند، اما در شرایط نااطمینانی سیاسی و اقتصادی معمولاً با نوسانات شدید همراه است. به همین دلیل کارشناسان توصیه میکنند افراد بدون دانش تخصصی یا مشاوره حرفهای، صرفاً بر اساس شایعات وارد این بازار نشوند.
آیا دلار گزینه مناسبی است؟
بازار ارز همواره یکی از نخستین مقاصد سرمایههای خرد در اقتصاد ایران بوده است، اما خرید ارز علاوه بر ریسک نوسانات شدید، تحت تأثیر سیاستهای بانک مرکزی و محدودیتهای معاملاتی نیز قرار دارد. از این رو بسیاری از اقتصاددانان معتقدند نگهداری تمام دارایی به شکل ارز، ریسک قابل توجهی به همراه دارد.
نسخه کارشناسان؛ همه تخممرغها را در یک سبد نگذارید
اقتصاددانان بر این باورند که در دورههای تورمی و پرریسک، بهترین راهبرد، «تنوعبخشی به سبد دارایی» است. به بیان دیگر، تقسیم سرمایه میان چند دارایی مختلف میتواند ریسک را کاهش دهد و احتمال حفظ ارزش سرمایه را افزایش دهد.
برخی تحلیلگران پیشنهاد میکنند خانوارها علاوه بر نگهداری بخشی از دارایی در قالب طلا یا سایر داراییهای نقدشونده، مقداری وجه نقد نیز برای هزینههای ضروری و شرایط اضطراری حفظ کنند.
اقتصاد نااطمینان، تصمیمهای دشوار
بررسی تجربه اقتصادهای مختلف نشان میدهد در دورههای جنگ یا تنشهای ژئوپلیتیکی، سرمایهگذاران معمولاً به سمت داراییهایی حرکت میکنند که از نگاه آنان امنیت بیشتری دارد، اما هیچ داراییای مصون از ریسک نیست و شرایط بازارها
میتواند به سرعت تغییر کند.
در نهایت، کارشناسان تأکید میکنند هدف اصلی سرمایهگذاری در چنین شرایطی، کسب سودهای نجومی نیست؛ بلکه حفظ قدرت خرید و جلوگیری از کاهش ارزش داراییهاست. تحقق این هدف نیز بیش از هر چیز به پرهیز از تصمیمهای هیجانی، تنوعبخشی به سرمایهگذاری و توجه به افق زمانی سرمایهگذاری بستگی دارد.