آغاز طرح سنجش سلامت روان؛ ۲۰ درصد جامعه در معرض اختلال اضطرابی

به نقل از سازمان بهزیستی کشور، طرح سنجش ملی برای سلامت روان به منظور شناسایی افراد در معرض خطرات روانی ناشی از جنگ و بحران‌ها آغاز شده است. این طرح به هدف ارائه خدمات تخصصی با رویکرد غربالگری سریع و طبقه‌بندی دقیق خطرات برای افرادی که بالای ۱۸ سال دارند، راه‌اندازی شد. اصلی‌ترین هدف این طرح شناسایی سریع و مداخله به‌موقع در خصوص آسیب‌های روانی پس از جنگ است. سازمان بهزیستی به دنبال شناسایی کسانی است که در اثر جنگ اخیر ممکن است دچار اختلالات استرس پس از سانحه شده باشند. پیامدهای روانی ناشی از بحران‌های مانند جنگ محدود به زمان وقوع آن‌ها نیست و می‌تواند منجر به انواع واکنش‌های استرسی، اختلال استرس حاد، افسردگی و سایر اختلالات اضطرابی در کوتاه‌مدت و بلندمدت شود. از این‌رو، شناسایی به‌موقع افراد در معرض خطر و ارائه مداخلات موثر در این زمینه بسیار حیاتی است. لذا ایجاد نظام‌های یکپارچه برای پایش و مداخله روان‌شناختی در سطح ملی امری ضروری به شمار می‌رود. این برنامه ملی فرصت‌هایی را برای پایش و غربالگری کلی سلامت روان از طریق بسترهای آنلاین فراهم می‌آورد. با همکاری نهادهای مختلف در حوزه سلامت روان، این طرح درصدد استفاده از زیرساخت‌های گسترده برای ارائه خدمات به تمامی افراد آسیب‌دیده است. این مجمع به ایجاد سیر ارجاع و مداخلات موثر کمک کرده و امکان دسترسی به خدمات واقعی را نیز فراهم می‌کند. ساختار اجرایی این طرح بر پایه یک مدل سه‌مرحله‌ای برای شناسایی و طبقه‌بندی افراد بنا شده است. مرحله اول شامل غربالگری اولیه جمعیتی است که در آن افراد با تکمیل یک پرسشنامه چند سوالی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. خروجی این مرحله طبقه‌بندی افراد به سطوح کم‌خطر، متوسط و پرخطر است. در مرحله دوم، افرادی که در گروه‌های پرخطر قرار دارند، مورد ارزیابی دقیق‌تر قرار می‌گیرند تا شدت اختلالات و نیازهای مداخله‌ای آن‌ها مشخص شود. بالاخره در مرحله سوم، این افراد بر اساس سطح خطر به مسیرهای مداخله‌ای مناسب ارجاع می‌شوند. پیگیری مستمر و ارزیابی مجدد علائم در فواصل زمانی مشخص به جلوگیری از بروز مشکلات بیشتری کمک می‌کند و خدمات مورد نیاز به صورت رایگان در اختیار افراد قرار خواهد گرفت. مدیرکل دفتر امور مشاوره و روانشناختی سازمان بهزیستی برآورد کرده است که احتمال دارد بیش از ۲۰ درصد افراد دچار اختلال اضطراب پس از جنگ شوند و پیش‌بینی می‌شود نیمی از این افراد به خدمات این سازمان مراجعه کنند.