حذف آرسنیک از آب ۲۰ روستا با سامانه نانوساختار ایرانی

به گزارش ایران اکونومیست؛  یکی از شرکت‌های دانش بنیان فعال در زمینه کاربردهای نانو در محیط زیست، با سامانه‌های تصفیه آب مبتنی بر نانوجاذب‌های آهنی پا به میدان گذاشته است. هسته اصلی این فناوری، نانوذرات آهن است که توانایی استثنایی در جذب و حذف آرسنیک و دیگر فلزات سنگین از آب آشامیدنی دارد.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که در بسیاری از مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، به ویژه استان‌هایی مانند کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و اصفهان، غلظت آرسنیک در آبخوان‌های زیرزمینی فراتر از حد مجاز سازمان جهانی بهداشت است. این عنصر سمی که به‌طور طبیعی از بسترهای زمین‌شناسی وارد آب می‌شود، در بلندمدت باعث بروز انواع سرطان‌ها، ضایعات پوستی و اختلالات عصبی می‌شود. روش‌های متداول حذف آرسنیک یا هزینه‌بر هستند یا کارایی لازم را ندارند، اما فناوری جدید ابداع شده توسط متخصصان ایرانی، این چالش بزرگ را هدف گرفته است.

جاذب‌های نانوساختار تولید شده در این طرح، بدون نیاز به افزودن مواد شیمیایی خطرناک یا مصرف انرژی بالا، به سادگی با عبور آب از میان بستر گرانولی، آلاینده را جذب می‌کنند. آزمایش‌های دقیق نشان داده که هر گرم از این گرانول‌های نانویی قادر است تا ۱۵ میلی‌گرم آرسنیک را به خود جذب کند، رقمی که از نمونه‌های مشابه خارجی نیز فراتر رفته و بیانگر برتری فناوری بومی است. علاوه بر این، جاذب هر دو گونه اصلی آرسنیک موجود در آب (سه ظرفیتی و پنج ظرفیتی) را به طور مؤثر حذف می‌کند و واکنش آن در شرایط دمایی و اسیدی مختلف پایدار باقی می‌ماند.

سامانه‌های حذف آرسنیک شرکت PNF در مقیاس صنعتی و روستایی طراحی شده‌اند و هم‌اکنون در بیش از ۲۰ روستای کشور مشغول به کار هستند. در این روستاها، هر سامانه روزانه حدود ۲۰ مترمکعب (معادل ۲۰ هزار لیتر) آب آشامیدنی سالم و عاری از آرسنیک تولید می‌کند. 

"الکترودیالیز معکوس (EDR) برای نمک‌زدایی آب‌های شور و لب شور با بازدهی بالا"، "یون‌زدایی الکتریکی (EDI) برای تولید آب فوق‌خالص مورد نیاز صنایع دارویی و الکترونیک"، "نانوحباب‌ها برای غنی‌سازی آب از اکسیژن و افزایش کارایی فرآیندهای تصفیه بیولوژیک"، "سیستم کاویتاسیون هیدرودینامیکی برای گندزدایی و تجزیه آلاینده‌های آلی بدون استفاده از مواد شیمیایی"، "یون‌زدایی خازنی (CDI) یک روش نوین و کم‌مصرف برای حذف یون‌های محلول" و "فناوری ترکیبی CaviZone که تلفیقی از کاویتاسیون و ازوناسیون است و برای تصفیه پیشرفته فاضلاب‌های صنعتی کاربرد دارد" از دیگر دستاوردهای فناورانه این شرکت به شمار می‌رود.

این سامانه‌ها در صنایع غذایی، دارویی، نفت، پلیمر و رنگ مورد استفاده قرار گرفته‌اند و نشان داده‌اند که فناوری ایرانی توان رقابت با بهترین نمونه‌های جهانی را دارد.