۲۰ سال پس از فاجعه تروریستی لندن؛ سایه تهدیدهای امنیتی همچنان بر انگلیس سنگینی می‌کند

به گزارش ایران اکونومیست، در بیستمین سالگرد این حملات که طی آن چهار بمب‌گذار انتحاری به‌طور هماهنگ سه قطار مترو و یک اتوبوس شهری را در لندن منفجر کرده و ۵۲ کشته و بیش از ۷۰۰ زخمی برجا گذاشتند، دولت انگلیس ضمن ادای احترام به قربانیان، بار دیگر بر ضرورت هوشیاری عمومی و تقویت همه‌جانبه تدابیر امنیتی تأکید کرد.

با گذشت دو دهه از آن حملات خونبار، تحلیلگران و نهادهای امنیتی انگلیس بر این باورند که هرچند تهدید ناشی از آنچه اسلام‌گرایی افراطی نامیده می‌شود، همچنان در اولویت قرار دارد، اما گسترش دامنه خطر از سوی گروه‌های راست افراطی، جریانات ایدئولوژیک جدید و نیز ظهور حملات انفرادی و خودجوش موجب شده تا شناسایی و مقابله با این تهدیدات دشوارتر و پیچیده‌تر از گذشته باشد.

«ایوت کوپر» وزیر کشور انگلیس، تهدید ناشی از افراط‌گرایی را «در بالاترین سطح هشدار» توصیف کرد و خواستار بازنگری فوری در سیاست‌های ضدتروریسم این کشور شده است.

«نِیل باسو»، رئیس سابق اداره ضدتروریسم پلیس لندن، نیز در گفت‌وگو با روزنامه گاردین هشدار داده است که تهدید امروز «کمتر از گذشته نیست، بلکه نوع و الگوی آن عمیقاً تغییر کرده است.» او افزود: «پیشتر با تهدیدهایی سازمان‌یافته مواجه بودیم اما اکنون خطر از سوی افرادی است که به‌شکل پراکنده و خودجوش دست به اقدامات خشونت‌بار می‌زنند و این امر، شناسایی به‌موقع آن‌ها را دشوار کرده است.»

به اعتقاد کارشناسان، تأثیرات اجتماعی و روانی حملات هفتم ژوئیه همچنان به‌ویژه در جوامع مسلمان انگلیس احساس می‌شود. گاردین در گزارشی با اشاره به این موضوع نوشت که فضای امنیتی و قانونی پس از حملات لندن به‌گونه‌ای تغییر یافت که بسیاری از مسلمانان این کشور را با تبعیض، سوءظن و فشار اجتماعی مستمر مواجه ساخت.

طرح ضدتروریستی «پرونت» (Prevent) نیز که برای پیشگیری از افراط‌گرایی ایجاد شده، به‌دلیل ایجاد شکاف اجتماعی، کاهش اعتماد عمومی و تمرکز بیش از حد بر جوامع مسلمان، همواره هدف انتقادات جدی قرار داشته است. منتقدان می‌گویند این طرح به‌جای حل ریشه‌ای مشکل افراط‌گرایی، در مواردی به افزایش تنش‌ها و تولید زمینه‌های جدید برای خشونت کمک کرده است.

رئیس سابق اداره ضدتروریسم لندن در همین زمینه تصریح کرده است که بخشی از افزایش افراط‌گرایی در انگلیس، ناشی از سیاست‌های غلط خارجی این کشور به‌ویژه مشارکت در جنگ عراق بوده است که «به‌جای مهار خطر، به تشدید خشونت دامن زده است.»

دولت انگلیس اعلام کرده است که به منظور مقابله با تهدیدات پیچیده‌تر فعلی، در حال بازنگری در راهبرد جامع ضدتروریسم موسوم به «کانتست» (CONTEST) است. این راهبرد چهار محور اصلی پیشگیری، تعقیب، محافظت و آمادگی را در بر می‌گیرد و دولت مدعی است که از سال ۲۰۱۷ تاکنون بیش از ۴۰ حمله تروریستی احتمالی را خنثی کرده است.

با این حال، تحلیلگران امنیتی هشدار داده‌اند که بدون اتخاذ رویکردی چندبعدی و توجه جدی‌تر به تعامل با جوامع و اقلیت‌های قومی، سیاست‌های صرفاً امنیتی و سخت‌گیرانه نمی‌تواند به‌طور کامل جلوی بازتولید خشونت و افراط‌گرایی را بگیرد. فعالان مدنی انگلیس تأکید دارند که امنیت پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که در کنار اقدامات امنیتی، عدالت اجتماعی و کرامت انسانی به عنوان اولویت در دستور کار قرار گیرد.

در مجموع، با گذشت دو دهه از حملات هفتم ژوئیه، انگلیس از نظر زیرساختی و امنیتی آماده‌تر است، اما تهدیدات پیش رو عمیق‌تر، چندلایه و نامحسوس‌تر شده‌اند؛ تهدیداتی که به گفته کارشناسان، مقابله مؤثر با آن‌ها نیازمند بازنگری جدی در سیاست‌های داخلی و خارجی این کشور خواهد بود.