حذف سانسورآمارهای تورم بانک مرکزی با کدام اهداف؟

در حالی که در سالهای تازه سپری شده به دلیل اجتناب از سردرگمی تحلیلگران ونیز برای اینکه مرجعیت آماری مرکز امارایران حفظ شود بانک مرکزی از ارایه آمارتورم خودداری می کرد یا مجبور به سانسور شده بود اما امسال شاید به دلیل اینکه نرخ تورم ارایه شده از سوی این نهاد کمتر از نرخ تورم سالانه مرکز اماراست اجازه یافته آنرا انتشاردهد. شاید دولت بخواهد از این نرخ برای احتساب مزد سالانه استفاده کند.

داده‌های به روز شده بانک مرکزی اطلاعات تورمی کشور از سال ۹۷ تا پایان بهمن‌ماه امسال را شامل می‌شود. آن‌طور که گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد، روند نرخ تورم از سال ۹۷ تا پایان سال ۹۹ افزایشی بوده اما این روند از سال گذشته با کاهش همراه بوده است. بر این اساس، تورم ۲/۳۱ درصدی سال ۹۷ به ۱/۴۷ درصد در سال ۹۹ رسیده و پس از آن نیز با اندکی کاهش به ۲/۴۶ درصد در سال ۱۴۰۰ رسیده است. بانک مرکزی همچنین تورم سالانه بهمن‌ماه سال جاری را ۶/۴۳ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه این ماه را نیز ۶/۵۴ درصد اعلام کرده است. تورم ماهانه بهمن نیز طبق اعلام این نهاد ۴/۴ درصد بوده است.

در خصوص نرخ تورم بهمن‌ماه نیز اختلاف آماری بین مرکز آمار و بانک مرکزی همچنان پابرجاست. نهاد پولی کشور در گزارش خود نرخ تورم بهمن‌ماه را ۶/۴۳ درصد اعلام کرده این در حالی است که مرکز آمار پیش از این داده تورمی این ماه را ۷/۴۷ درصد اعلام کرده بود. به این ترتیب تفاوت تورم بهمن‌ماه امسال در داده‌های این دو مرکز ۱/۴ درصد است. نکته قابل توجه اینکه تورم سالانه اعلامی توسط بانک مرکزی از تورم مرکز آمار پایین‌تر است. تورم نقطه‌به‌نقطه نیز طبق اعلام بانک مرکزی ۶/۵۴ درصد و طبق اعلام مرکز آمار ۴/۵۳ درصد بوده است که این دو نیز اختلاف ۲/۱ درصدی دارند. تورم ماهانه بهمن نیز طبق اعلام بانک مرکزی و مرکز آمار به ترتیب ۴/۴ و ۵/۳ درصد بوده است. به این ترتیب داده تورمی این دو مرکز نیز اختلاف ۹/۰ درصدی دارد. شاید یکی از نکات قابل توجه در خصوص داده‌های تورمی اعلامی را پایین‌تر بودن نرخ تورم بانک مرکزی از نرخ تورم مرکز آمار در سال جاری بدانیم.

اختلاف اعداد تورمی مرکز آمار و بانک مرکزی در سال جاری در حالی است که اعداد تورمی سال گذشته تصویری نگران‌کننده از شرایط تورمی کشور ارائه می‌کنند. آن‌طور که بانک مرکزی اعلام کرده، جز در ماه‌های فروردین و اردیبهشت ماه سال گذشته که تورم برابر با ۲/۴۶ و ۳/۴۹ درصد بوده، تمام اعداد تورمی ماه‌های بعد از آن بالای ۵۰ درصد رسیده است. دولتمردان پیش از این نیز اعلام کرده بودند که داده‌های تورمی سال گذشته اعداد نزدیک به ۶۰ درصد را نشان می‌دهد. جداول منتشره از سوی بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد که تورم شهریورماه سال گذشته ۳/۵۹ درصد بوده است. مقامات دولتی بارها اعلام کرده بودند که تورم نزدیک به ۶۰ درصدی شهریورماه ۱۴۰۰ را به ۴۰ درصد کنونی رسانده‌اند. به نظر می‌رسد بانک مرکزی با انتشار این داده‌ها در تلاش است به انتقادات گسترده‌ای که نسبت به اعداد تورمی اعلامی از سوی دولت وارد می‌شد، پایان دهد. اما آنچه جای ابهام دارد پایین‌تر بودن اعداد تورم امسال نسبت به سال گذشته است آن هم در شرایطی که دولت دست به جراحی اقتصادی زد و با حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی و صدور مجوز افزایش قیمت اقلام مصرفی نرخ تورم را به سطوح بسیار بالایی رساند. آنچه بر ابهامات می‌افزاید این است که از ابتدای سال ۹۷ تا قبل از حذف دلار ترجیحی در سال جاری که با افزایش گسترده قیمت کالاها همراه شد، تورم سالانه بانک مرکزی همواره از تورم سالانه مرکز آمار بیشتر بوده است. شاید بارزترین اختلاف آماری نیز در این بین مربوط به شهریور ماه سال گذشته است، به طوری که بانک مرکزی تورم این ماه را ۳/۵۹ درصد اعلام کرد. حال آنکه مرکز آمار تورم ماه یادشده را ۸/۴۵ درصد اعلام کرده بود. در این مورد دو سوال به میان می‌آید؛ نخست آنکه دلایل اختلاف شدید بین آمارهای تورمی سال گذشته این دو مرکز در چیست و دوم اینکه آیا بانک مرکزی در داده‌های تورمی امسال خود آثار حذف دلار ترجیحی را نیز لحاظ کرده است؟

ساعت 24