همشهری سرنخ: عجیب ترین اسکناس های دنیا هر کدام برای خود داستانی دارند. آنها با طرح های جالب و منحصر به فرد که ممکن است روی کمتر اسکناسی دیده شوند چاپ شدند. سیاری از آنها دیگر ارزش خود را از دست داده اند و تنها به عنوان عضوی از کلکسیون های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند.
۱۰ ین، هنگ کنگ
در سال ۱۹۳۵ هنگ کنگ اسکناس های خود را با نام «دلار هنگ کنگ» به چاپ رساند. در جریان جنگ جهانی دوم و در روز هشتم دسامبر ۱۹۴۱، هنگ کنگ توسط ژاپن اشغال شد. این کشور به مدت سه سال و هشت ماه از آن تاریخ، تحت سلطه ژاپن قرار داشت تا اینکه بالاخره با پایان جنگ، دولت ژاپن از این کشور خارج شد. در زمان سلطه ژاپن بر هنگ کنگ، دلار این کشور بی ارزش محسوب شده و ین ژاپن جایگزین آن شد.
این ین ها تصویری عجیب از دو سر اژدها را داشت که نشان دهنده اشغال هنگ کنگ توسط ژاپن بود. با پایان جنگ، ین ژاپن دوباره به فراموشی سپرده شده و دلار هنگ کنگ جایگاه خود را به دست آورد اما اسکناس های ۱۰ ینی تنها اسکناس از زمان اشغال ژاپن بودند که هنوز هم ارزش دارند.
۵ پوندی، ایرلند شمالی
اسکناس ۵ پوندی ایرلفند به دو دلیل عجیب به نظر می رسد. اول اینکه طرح روی این اسکناس، ستاره فوتبال منچستریونایتد و ایرلند شمالی یعنی جورج بست» بود.
دوم اینکه تمام کشورهای ایرلند، انگلیس، ولز و اسکاتلند باید از یک نوع اسکناس استفاده می کردند. ایرلندشمالی برای خود اسکناس هایی با این طرح به چاپ رسانده بود. این اسکناس ها در هر بانکی از ایرلند به چاپ می رسید و همین مسئله باعث شده بود تا ارزش چندانی نداشته و در هیچ کدام از کشورهای همسایه که اسکناس های واحد داشتند مورد قبول نباشد. همچنین این اسکناس ها به غیر از ایرلند شمالی در هیچ بانکی با ارز کشورهای دیگر تعویض نمی شدند.
۵ پوندی ها تنها برای خرید روزانه نبودند و باید در همه جا و برای هر منظوری مورد استفاده قرار می گرفتند اما چنین ارزشی نداشتند. تنها هدف از چاپ این اسکناس ها بزرگداشت این قهرمان فوتبال بود. اسکناس ۵ پوندی ایرلندی هنوز هم در ایرلندشمالی مورد استفاده قرار می گیرد ولی خارج از آنها هیچ ارزشی ندارد.
۲۰ هزار روپیه، اندونزی
اسکناس ۲۰ هزار روپیه ای اندونزهی ترکیبی از رنگ ها و طرح های جالب است. تصویر روی اسکناس متعلق به «کی هاجار دیوانتارا» رئیس پیشین وزارت آموزش و فرهنگ این کشور است. در زمان تورم، پول های زیر ۱۰۰ روپیه به سختی و بسیار کم استفاده می شدند. همین موضوع باعث شد تا عده زیادی از مردم این اسکناس ها را ذخیره کنند.
با پایین آمدن تورم مردم از ذخیره پولی خود برداشته و دوباره این پول ها رایج شدند. به همین خاطر پول های کمتر از ۵۰ روپیه دوباره ارزش خود را به دست آوردند. هنوز هم حتی اسکناس یک روپیه ای در اندونزی وجود داشته و جالب اینجاست که ارزش هم دارد.
۱۰۰ پی فنینگ، آلمان
پول اضطراری آلمان برای اولین بار در اوایل جنگ جهانی دوم رایج شد. در آن زمان سکه به شدت کم شده و تورم تا حد بسیاری بالا رفته بود، به حدی که بازار مشاغل عادی کساد شد. برای پر کردن این فاصله، شرکت ها و موسسات دولتی تصمیم به چاپ چیزی شبیه به اسکناس با جنس های مختلفی مانندس رامیک، چوب، چرم و در نمونه های پیشرفته کاغذ کردند که ۱۰۰ پی فنیگ ارزش داشت.
این اجناس توسط هنرمندان با تصاویری از آداب و رسوم قدیمی گرفته تا طنز اجتماعی و فرهنگ آلمان تزئین شدند. این اسکناس ها در واقع ارزشی نداشته و تنها یک شیء تزئینی بودند و به همین خاطر پول اضطراری نام گرفتند. در سال ۱۹۲۳ این تورم به شدت و با سرعتی بسیار زیاد پایین آمد. همین مسئله باعث شد تا دولت بار دیگر اسکناس هایی را چاپ کرده و اسکناس های شخصی و شرکتی بی ارزش شوند.
صد تریلیون دلار، زیمبابوه
در اواسط ژانویه ۲۰۰۹، زیمبابوه شروع به چاپ اسکناس های ۱۰۰ تریلیونی کرد. در آن زبمان میزان تورم در این کشور بسیار بالا بود.
ارزش این اسکناس برابر با ۳۰۰ دلار آمریکا بود. در جولای ۲۰۰۸ نرخ تورم به ۲۳۱ میلیون درصد رسید. به طوری که یک نان در حدود ۳۰۰ میلیارد دلار زیمبابوه بود. به همین خاطر تعداد زیادی از پزشکان، پرستاران و معلمان برای اعتراض به خیابان ها آمده و تظاهرات کردند. آنها می خواستند حقوقشان با ارزهای خارجی پرداخت شود. همین مسئله عامل چاپ اسکناس های ۱۰۰ تریلیونی شد که معادل با ۳۰۰ دلار بود.
در اوایل آوریل ۲۰۰۹، واحد دلار زیمبابوه برای همیشه از بین رفت اما این اسکناس همچنان بر جای مانده است.
۱۰ دلاری، استرالیا
در سپتامبر ۲۰۱۲ دولت استرالیا تصمیم گرفت تا اسکناس های این کشور را به شکل جدیدی طراحی کند. البته برای جایگزینی و طراحی اسکناس جدید دو سال وقت صرف شده بود. این اسکناس ۳.۹ میلیون دلار استرالیا ارزش دارد. دلیل این تعویض این بود که طرح روی اسکناس های قدیمی برای بسیاری از مردم قابل تشخیص نبود.
عکس روی اسکناس های جدید متعلق به ماری گیلمور شاعر و نویسنده استرالیایی است ولی جالب اینجاست که شهرت او آنقدر هم زیاد نیست. به طوری که بسیاری از مردم حتی نام او را هم نشنیده اند، همین موضوع باعث شد تا عده زیادی از این کار دولت خشمگین شده و اعتراض کنند چرا که آنها معتقد بودند که پول خیلی زیادی صرف شده تا اسکناس های جدید طراحی و چاپ شوند اما اسکناس های جدید و قدیم تفاوتی ندارند. تصویر قبلی قابل تشخیص نبود و تصویر جدید فردی ناشناس است.
۵۰ کانیکی، بلاروس
اسکناس ۵۰ کانیکی بلاروس که در سال ۱۹۹۲ به چاپ رسید طرحی از یک سنجاب قرمز رنگ دارد. البته بقیه اسکناس های این کشور نیز با طرح هایی مانند سگ آبی، خرس و گرگ تزئین شده اند. شبیه یک باغ وحش واقعی. واحد پول واقعی بلاروس، رویل است و هر ۱۰۰ کانیک یک روبل می شود. تورم در اواخر سال های ۱۹۰۰ باعث شد تا این پول ها هر چه بیشتر ارزش خود را از دست بدهند.
به همین خاطر دولت بلاروس در سال ۲۰۰۰ ارزش هر روبل را آنقدر بالا برد که هر ۱۰۰۰ کانیک یک روبل می شد. به تازگی این اسکناس ها تنها در کلکسیون های اسکناس استفاده می شوند. حالا هر ۲۰۰ هزار روبل برابر با ۵۰.۲۴ دلار آمریکاست.