انتقاد از تضعیف جایگاه اپتومتری/ضرورت دسترسی به خدمات بینایی سنجی

به گزارش ایران اکونومیست؛  علیرضا جعفری در ابتدا به تعریف رشته اپتومتری از منظر بین المللی اشاره کرد و افزود: بنا بر تعریف نظام جهانی اپتومتری (WCO) که تقریبا در ۶۰ کشور دنیا بیش از ۲۰۰ هزار اپتومتریست را نمایندگی می کند و تنها سازمان جهانی اپتومتری است که در ارتباط رسمی با سازمان جهانی بهداشت (WHO) است، اپتومتری را به عنوان یک حرفه مستقل و تحصیل کرده و نظام مند مراقبت سلامت و بهداشت تعریف می کند و اپتومتریست ها را مراقبین اولیه بهداشت و سلامتی چشم و سیستم بینایی می داند که معاینات جامع چشم و بینایی را انجام می دهند و شامل مواردی از جمله معاینه و تعیین عیوب انکساری و ساخت و ارائه عینک طبی و لنزهای تماسی و تجهیزات کم بینایی، تشخیص، مدیریت و مراقبت های خاص بیماری ها در چشم و توانبخشی سیستم بینایی است.  

این کارشناس ارشد اپتومتری افزود: در بورد جهانی آژانس بین المللی جلوگیری از نابینایی (IAPB) که نظام جهانی اپتومتری نیز عضو آن است، نقش اپتومتری را در جلوگیری از نابینایی و به عنوان بخش مهمی از نظام مراقبت بهداشتی کشورها به رسمیت می شناسند.

وی در پاسخ به این سئوال که هدف از تربیت دانشجویان اپتومتری در سطح بین الملل چیست، گفت: اپتومتری که یکی از رشته های مستقل علوم پزشکی در سراسر دنیاست و در اکثر کشورها دارای دانشکده و آکادمی مستقل است که با هدف دسترسی همه به خدمات تخصصی و ارزان قیمت معاینات چشمی - بینایی فعالیت می نماید. اهمیت این رشته در تشخیص زودهنگام برخی بیماری ها که در صورت تاخیر در تشخیص منجر به نابینایی می شود (نظیر گلوکوم و کاتاراکت) و ارجاع به موقع آنان به متخصصین و جراحان چشم، دوچندان می گردد.

جعفری در ارتباط با نقش اپتومتری در کشور ما، اظهارداشت: در ایران نیز دانش آموختگان رشته اپتومتری از معاینات بدو تولد و سپس معاینات کشوری و سالانه کودکان ۳ تا ۶ سال با محوریت سازمان بهزیستی و سپس معاینات سنجش حین ثبت نام دبستان، نقش خود را در پیشگیری از بیماری ها و درمان اختلالات بینایی از بدو تولد تا سنین بالاتر ایفا می نمایند. البته پتانسیل فارغ التحصیلان این رشته بسیار فراتر از این مصادیق است که در صورت همراهی مسئولین مربوطه و حمایت های نهادهای دلسوز، احاد مردم از خدمات ارزنده و تخصصی و در عین حال گسترده و مناسب این قشر تحصیل کرده علوم پزشکی در زمینه های تخصصی علوم بینایی و چشمی بیش از پیش بهره مند خواهند بود.

وی به ارزیابی وضعیت حال حاضر اپتومتری در ایران و منطقه پرداخت و گفت: با اینکه ایران با بیش از ۴۳ سال قدمت از زمان تاسیس این رشته پیشکسوت منطقه محسوب می گردد و در زمان خود یکی از پیشگامان این حرفه در سطح جهان بوده است اما متاسفانه با سوگیری های نا مناسب و نگرش های تنگ نظرانه برخی مسئولین وزارت بهداشت، در سال های اخیر تلاش برای کاهش سرعت پیشرفت این رشته محسوس بوده و این در حالی است که کشورهای بسیار عقب مانده منطقه با حمایت های روشنفکرانه مسئولین امر و سرمایه گذاری معقول در سیستم بهداشت و درمان خود توانستند با سرعت خیره کننده ای با تاسیس مقطع دکترای حرفه ای، سطح سلامت بینایی مردمان خود را به سرعت بهبود ببخشیده و در رنکینگ های جهانی جایگاه های بالاتری در نظام سلامت کسب نمایند. البته این در حالی است که هنوز در ایران و در سایه تلاش های دلسوزانه اساتید و مربیان رشته، سطح آموزشی اپتومتری تا حدی مطلوب هست که کارشناسان فارغ التحصیل این رشته در آزمون بورد دکتری حرفه ای اپتومتری در کانادا امکان شرکت داشته و نرخ قبولی آنان از سایر گروه ها بالاتر است.

جعفری افزود: شرایط مشابهی در کشورهای استرالیا، سوئد، نروژ، هلند، دانمارک و انگلستان وجود دارد و این امر به این مفهوم است که بایستی تلاش در ارتقاء سطح آموزشی این رشته داشته باشیم تا بتوانیم به موفقیت های بین المللی خود ادامه دهیم.

معاون علمی کمیته استاندارد سازی خدمات رشته اپتومتری، گفت: البته در صورت اهتمام مسئولین بر جامه عمل پوشاندن به فرمایشات مقام معظم رهبری که فرمودند تا افق ۱۴۰۴ بایستی سرامد سایر کشورها در منطقه باشیم، امیدواریم رشته اپتومتری نیز مرهون این روشنگری ها قرار گرفته و مردم ما نیز شاهد بالندگی بیشتر این قشر فرهیخته از فرزندان خود بوده و از ثمره تحصیل و تخصص این طیف علوم پزشکی بهره مند شوند.