۱۴ آبان ۱۴۰۵ - ۱۶:۲۹
رانده‌شدن به حاشیه‌ها؛ نگاهی به ایده جنجالی اخراج خاموش از پایتخت
مسئله بالا رفتن هزینه‌های زندگی در پایتخت و راهکار پیشنهادی برای بیرون راندن شهروندان، این روزها به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز تبدیل شده است. اخیراً پیروز حناچی، شهردار سابق تهران، این پیشنهاد را مطرح کرده که برای کاهش جمعیت پایتخت، باید هزینه‌های زندگی در این کلانشهر را به قدری افزایش داد تا مردم ناچار به مهاجرت به دیگر شهرهای کشور شوند. با این حال، کارشناسان معتقدند این رویکرد تنها به معنای پاک کردن صورت‌مسئله است و بدون فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، مشکلات تازه‌ای را ایجاد خواهد کرد. تمرکز امکانات؛ ریشه اصلی پدیده حاشیه‌نشینی امان‌الله قرایی‌مقدم، جامعه‌شناس، در گفتگو با روزنامه «جهان‌صنعت» با اشاره به جذابیت‌های شهرهای بزرگ از جمله امکانات آموزشی، بهداشتی و دانشگاهی تصریح کرد که افزایش هزینه‌ها نمی‌تواند راهکار مناسبی برای هدایت جمعیت به خارج از تهران باشد. به گفته او، تجمع امکانات در کلانشهرها باعث شده که هم‌اکنون حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر حاشیه‌نشین در کشور وجود داشته باشد. گسترش مناطق حاشیه‌ای در اطراف تهران مانند پرند و رباط‌کریم، و نیز شهرهایی چون شیراز و اصفهان، پیوندی مستقیم با همین تمرکزگرایی دارد. این جامعه‌شناس با یادآوری اینکه موج مهاجرت به شهرهای بزرگ از سال‌ها پیش آغاز شده است، افزود که تمرکز امکانات، مردم را به ناچار به سمت شهرهای بزرگ کشانده و این معضل در کشورهایی مانند ایران به دلیل توزیع نامتوازن امکانات در شهرهایی نظیر تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز شدت بیشتری یافته است. هرچند مسأله تمرکززدایی اخیراً از سوی مقامات نیز مطرح شده، اما حل ریشه‌ای آن نیازمند اقدامات اساسی است. جای خالی آمایش سرزمین قرایی‌مقدم با انتقاد از عدم توزیع امکانات متناسب با ظرفیت‌های هر منطقه تأکید کرد که نظریه سازمان فضایی منطقه و اصول آمایش سرزمین در کشور نادیده گرفته شده است. استقرار صنایع آب‌بر در مناطقی مانند اصفهان که با بحران کم‌آبی روبه‌روست، نمونه‌ای از همین برنامه‌ریزی‌های نادرست است. به گفته وی، کارخانه‌ها و صنایع باید در جوار دریا و متناسب با منابع طبیعی و توانمندی‌های هر استان جانمایی شوند. فشار اقتصادی بر طبقه متوسط و انتقال آسیب‌ها این کارشناس مسائل اجتماعی درباره پیامدهای گرانی مسکن و خدمات برای طبقات متوسط و کم‌درآمد هشدار داد که نمی‌توان بدون ایجاد فرصت‌های شغلی و امکانات در شهرهای مقصد، انتظار داشت ساکنان تهران خانه و کاشانه خود را رها کنند. وی هشدار داد که مهاجرت اجباری بدون برنامه‌ریزی، نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه به معنای انتقال پدیده‌های منفی و آسیب‌های اجتماعی به سایر شهرها و تغییر بافت فرهنگی مناطق مهاجرپذیر خواهد بود. بازگشت امکانات به شهرهای کوچک؛ راهکار اصلی در نهایت، این جامعه‌شناس تنها راه نجات تهران از بحران جمعیت را بازگرداندن امکانات به روستاها و شهرهای کوچک دانست تا مانع از شکل‌گیری زنجیره مهاجرت از روستا به شهرهای کوچک و سپس کلانشهرها شود. پایتخت سال‌هاست با مشکلاتی نظیر آلودگی هوا و کمبود منابع دست‌وپنجه نرم می‌کند و بار سنگین سال‌ها تمرکزگرایی را به دوش می‌کشد، اما تحمیل هزینه‌های سنگین به شهروندان، پاسخی منطقی به این چالش به شمار نمی‌رود و بار مسئولیت را از دوش مدیران برنمی‌دارد. منبع: آفتاب نیوز، جهان صنعت
گزارش خطا
آخرین اخبار