قالب بتن لبه خم بهتر است یا لبه جوشی؟

انواع قالب بتن از جنبه‌های مختلفی مثل جنس ورق فولاد، ضخامت، برند و نوع لبه تفاوت دارند. این محصولات از نظر نوع لبه به دو دسته کلی لبه خم و لبه جوشی تقسیم می‌شوند. در قالب لبه خم، لبه از خم‌کردن ورق رویه ساخته می‌شود. در قالب لبه جوشی، تسمه‌ای جداگانه به دور ورق رویه جوش می‌خورد.

اما قالب بتن لبه خم بهتر است یا لبه جوشی؟ برای اینکه بتوانید بین این دو مدل تصمیم بگیرید، باید آن‌ها را بر اساس شرایط کاری خودتان و قیمت محصول مقایسه کنید. بر این اساس، بیشتر مشتریان قالب فلزی بتن لبه جوشی را به چند دلیل ترجیح می‌دهند که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

تفاوت قالب لبه خم و لبه جوشی چیست؟

هر دو از خانواده قالب‌های فلزی مدولار هستند که در بتن ریزی استفاده می‌شوند. یعنی پنل‌هایی با اندازه‌های مشخص تولید می‌شوند و می‌توان آن‌ها را برای قالب‌بندی دیوار، ستون، فونداسیون و بخش‌های دیگر سازه کنار هم چید. تفاوت این دو محصول به روش ساخت لبه پنل برمی‌گردد.

در قالب لبه خم، بخشی از ورق رویه با دستگاه خم می‌شود و لبه طولی پنل را شکل می‌دهد. در قالب لبه جوشی که به آن قالب تسمه‌ای هم می‌گویند، لبه از یک تسمه فولادی جداگانه ساخته و به ورق رویه جوش داده می‌شود. اجزای تقویتی پشت پنل هم در هر دو نوع می‌توانند با جوش به رویه متصل شوند.

حالا در محصولات لبه جوشی یک مورد دیگر هم وجود دارد که می‌تواند روی قیمت قالب بتن و کیفیت محصول اثر بگذارد و آن نوع جوش است. معمولا دو حالت جوشکاری رایج وجود دارد؛ یکی جوش برق و دیگری جوش گازی. بین این دو حالت، جوشکاری گازی با گاز CO2 می‌تواند کیفیت، دوام و تمیزی ظاهری بالاتر و بهتری را ایجاد کند. به همین خاطر، استفاده از این جوش یعنی کیفیت قالب بتن نسبت به محصولات جوشی با جوش برق بالاتر است.

قالب بتن لبه خم چه ویژگی‌هایی دارد؟

لبه خم با خم‌کاری ورق رویه تولید می‌شود. در نمونه‌های رایج، ورق رویه حدود ۳ میلی‌متر ضخامت دارد و لبه هم از همان ورق شکل می‌گیرد. به همین خاطر، لبه و رویه در بخش خم‌شده یکپارچه‌اند و برای اتصال آن بخش، تسمه جداگانه‌ای مصرف نشده است. در بازار، مدل‌های خم بیشتر با لبه‌های ۵ و ۶ سانتی‌متری وجود دارند.

مزیت استفاده از این روش توسط تولیدکننده قالب بتن، وزن کمتر قالب نسبت به مدل‌های هم‌اندازه از قالب‌های جوشی است. این مسئله می‌تواند روی قیمت خرید قالب بتن برای مشتری اثرگذار باشد.

البته ساخت لبه خم به دستگاه و تنظیم دقیق نیاز دارد. اگر خم‌ها با دقت اجرا نشده باشند، قالب‌ها به خوبی در کنار هم چفت نمی‌شوند. همچنین اگر لبه در اثر ضربه شدید از شکل خارج شود، برگرداندن آن به راستای اولیه معمولا از تعمیر یک تسمه جوشی آسیب‌دیده در قالب بتن جوشی سخت‌تر است.

قالب لبه جوشی چه ویژگی‌هایی دارد؟

در قالب جوشی، ورق رویه برش می‌خورد و تسمه‌های فولادی در اطراف آن جوش داده می‌شوند. در بیشتر کارخانه‌های تولیدی، از ورق رویه ۳ میلی‌متری برای بدنه قالب استفاده می‌شود و عرض تسمه می‌تواند ۵ یا ۶ سانتی‌متر باشد.

مدل ساخت قالب بتن لبه جوشی باعث استحکام بیشتر محصول می‌شود و این نوع قالب را برای استفاده‌های متنوع ساختمانی به گزینه‌ای مناسب تبدیل می‌کند. به همین خاطر مشتریان بیشتر این نوع محصول را خریداری می‌کنند. از طرف دیگر، همین تسمه جداگانه وزن قالب را بالا می‌برد که روی قیمت نهایی محصول تاثیر می‌گذارد. البته برای اخت چنین محصولی، کیفیت جوش اهمیت زیادی دارد تا ارزش پرداخت قیمت بالاتر را داشته باشد.

نقطه قوت دیگر قالب جوشی، تعمیرپذیری آن است. اگر لبه یا بخشی از جوش صدمه ببیند، تعمیرکار می‌تواند وضعیت تسمه و اتصالش را بررسی و در صورت امکان اصلاح و تعمیر کند. این مزیت برای پیمانکاری که قالب‌ها را بارها بین پروژه‌ها جابه‌جا و استفاده می‌کند، کاربردی است.

مقایسه قالب بتن لبه جوشی و پرسی از نظر وزن

اگر اندازه پنل‌ها و ضخامت ورق رویه یکسان باشد، لبه خم معمولا سبک‌تر است؛ چون در بخش لبه از تسمه جداگانه‌ای استفاده نمی‌شود. برای مثال، وزن تقریبی هر مترمربع قالب لبه خم حدود ۳۷ کیلوگرم و قالب جوشی لبه ۵ را حدود ۴۰ کیلوگرم است. البته این عددها به طراحی و سازنده هم وابسته‌اند؛ اما جهت تفاوت را خوب نشان می‌دهند.

از آن‌جایی که قیمت قالب بتن به صورت کیلویی محاسبه می‌شود، این تفاوت وزن باعث کمترشدن قیمت قالب بتن لبه خم می‌شود. اما با این وجود، به دلیل ویژگی‌هایی مثل دوام بیشتر و تعمیرپذیری بهتر، باز هم مصرف‌کنندگان و مشتریانی مثل پیمان‌کاران به سراغ خرید قالب بتن جوشی می‌روند. یعنی این ویژگی‌ها باعث به‌صرفه‌ترشدن قیمت قالب فلزی بتن لبه جوشی در مقایسه با قالب لبه خم ارزان‌قیمت‌تر می‌شود.

مقایسه قالب بتن لبه جوشی و لبه خم از نظر مقاومت

ویژگی خاص قالب‌های لبه پرسی نسبت به محصولات جوشی این است که لبه قالب با استفاده از ورق سازنده بدنه قالب ساخته می‌شود. در واقع به خاطر حذف نیاز به جوشکاری، بدنه این قالب پرسی یا لبه خم یکپارچگی بهتری دارد. اما این ویژگی الزاما مزیت نیستو باعث افزایش مقاومت آن‌ها نمی‌شود.

اگر در فرایند ساخت قالب فلزی بتن به روش جوشی از مدل جوشکاری به‌روزی استفاده شود و این کار با دقت و کیفیت بالا صورت بگیرد، می‌تواند باعث بیشترشدن مقاومت لبه قالب جوشی نسبت به قالب لبه خم شود. بهترین مدل جوشکاری هم که می‌توان استفاده کرد تا به این هدف رسید، جوشکاری گازی با گاز CO2 است. اما در عوض، اگر قالبی با جوشکاری با برق یا گازهای دیگر ساخته شده باشد، معمولا کیفیت ظاهری و مقاومت پایین‌تری دارد و بهتر است سراغ بقیه فروشنده‌ها و تولیدکنندگان بروید.

مقایسه قالب بتن لبه جوشی و لبه خم از نظر طول عمر و تعمیرپذیری

قالب لبه خم محل جوش اتصال تسمه به رویه را ندارد؛ بنابراین مشکلاتی مثل شکستگی یا ترک‌خوردگی محل اتصال لبه به بدنه در این محصولات دیده نمی‌شود. ولی از طرفی، اگر لبه قالب آسیب ببیند، تعمیر آن بسیار سخت‌تر و پرهزینه‌تر تمام می‌شود و حتی ممکن است نیاز باشد کلا قالب را از چرخه استفاده خارج کنید. به همین دلیل، خیلی از خریدارانی که می‌خواهند از قالب بتن در چندین پروژه و برای چندبار استفاده کنند، کمتر سراغ این مدل قالب می‌روند.

در عوض، قالب بتن لبه جوشی ممکن است در محل جوش دچار شکست یا ترک شود. این مسئله حتی در محصولاتی با جوشکاری باکیفیت هم ممکن است رخ بدهد؛ چون قالب‌ها معمولا چندین و چند بار استفاده می‌شوند. اما اگر چنین اتفاقی بیوفتد، دوباره می‌توان با جوشکاری این مشکل را برطرف کرد. حتی اگر لبه قالب دچار تاب‌برداشتن و کج‌شدگی و... بشود، باز هم تعمیر آن نسبت به قالب بتن لبه خم راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر است.

پس اگر یک قالب لبه جوشی به دقت و باکیفیت بالا تولید شده باشد، از نظر عمر مفید چیزی از محصولات لبه خم کم ندارد. ولی در عو به دلیل تعمیرپذیری بهتر، صرفه اقتصادی بیشتری برای مصرف‌کنندگان حرفه‌ای مثل پیمانکاران ساختمانی دارد.

مقایسه قالب بتن لبه جوشی و لبه خم از نظر قیمت و ارزش خرید

معمولا تولید قالب لبه خم هزینه‌بری بیشتری دارد؛ اما به خاطر تولید محصول سبک‌تر، خیلی وقت‌ها قیمت خرید آن برای مشتری کمتر تمام می‌شود. در مقابله، قالب‌های لبه جوشی طیف قیمتی گسترده‌تری دارند؛ چون ممکن است از روش‌های مختلف جوشکاری استفاده شود که هر کدام، کیفیت و قیمت خاصی دارند. اما در نهایت، وزن بالاتری نسبت به محصولات لبه خم دارند که می‌تواند باعث بالارفتن قیمت قالب بتن لبه جوشی برای مشتری بشود.

با این مقایسه، نگاه منطقی این است که خریدار به سمت تهیه محصولات لبه خم برود. اما به دلایلی که قبل‌تر بررسی کردیم، از جمله تعمیرپذیری و قابلیت استفاده مکرر، خریداران معمولا به سراغ خرید قالب بتن لبه جوشی می‌روند.‌ اگر شما هم قصد تهیه این محصولات را دارید، بهتر است بسته به نیاز و دفعات استفاده خرید کنید تا پول اضافه بابت امکاناتی که نیاز ندارید، ندهید.

رپورتاژ/