چراغ سبز بورس برای تعادل؛ نقدینگی و اعتماد گمشده بازار سهام

بازارهای مالی روز پرنوسانی را پشت سر گذاشتند و فاطمه اکبری، کارشناس بازار سرمایه، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، اعلام کرد که معاملات بورس تهران با هجوم عرضه‌ها کلید خورد؛ به طوری که شاخص کل در دقایق نخستین بیش از ۶۵ هزار واحد سقوط کرد و تا کانال ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد عقب‌نشینی کرد. البته با تقویت تقاضا در ادامه روز، افت شاخص تا حد زیادی جبران شد و در پایان، شاخص کل با افتی ناچیز معادل ۵ هزار و ۲۲۸ واحد (حدود ۰.۰۷ درصد) در رقم ۷ میلیون و ۶۴۹ هزار واحد متوقف شد. این کارشناس با اشاره به واگرایی شکل‌گرفته میان شاخص کل و هم‌وزن توضیح داد: در حالی که شاخص کل به دلیل روند منفی نمادهای شاخص‌ساز و بزرگ نزولی ماند، شاخص هم‌وزن با افزایشی معادل ۹ هزار و ۶۳۳ واحدی (حدود ۰.۴۴ درصد) به رقم ۲ میلیون و ۱۷۵ هزار واحد رسید. این پدیده گویای آن است که فشار فروش بیشتر روی سهام بزرگ متمرکز بوده، در حالی که تقاضا در نمادهای متوسط و کوچک عملکرد بهتری از خود نشان داده است. افزون بر این، رشد ۰.۵۲ درصدی شاخص کل فرابورس نیز مؤید این تفاوت عملکرد در بخش‌های گوناگون بازار است. اکبری درباره پهنای بازار افزود که در پایان معاملات امروز، ۶۴۶ نماد در سوی مثبت و ۳۰۲ نماد در سوی منفی تابلو ایستادند. صف‌های خرید نیز به ۲۶۷ نماد رسید و در مقابل، ۸۹ نماد در صف فروش ماندند. ارزش سفارش‌های خرید با رقم ۶ هزار و ۶۷۵ میلیارد تومان، حدود ۲ هزار میلیارد تومان فراتر از سفارش‌های فروش بود که این ارقام از بهبود نسبی تعادل میان عرضه و تقاضا حکایت دارد. با این حال، بررسی جریان نقدینگی از نگاه این کارشناس، تصویری محافظه‌کارانه‌تر از بازار ترسیم می‌کند؛ چرا که حدود یک‌هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، صندوق‌های سهامی و حق‌تقدم خارج شد. سرانه فروش سرمایه‌گذاران حقیقی نزدیک به ۹۷ میلیون تومان در برابر سرانه خرید ۶۷ میلیون تومانی ثبت شد و قدرت خرید منفی ۱.۴۶ به دست آمد. به گفته او، این آمارها نشان می‌دهد که با وجود بیشتر شدن تعداد نمادهای سبزپوش، فروشندگان از نظر حجم سرانه معاملات همچنان دست برتر را داشتند. از سوی دیگر، ارزش کل معاملات سهام به حدود ۳۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان رسید که گویای این امر است که رشد قیمت‌ها هنوز با بازگشت قدرتمند نقدینگی همراه نشده است. اکبری در بخش دیگری از صحبت‌های خود به وضعیت صنایع اشاره کرد و گفت: گروه‌های فرآورده‌های نفتی، فلزات اساسی و محصولات شیمیایی بیشترین ارزش معاملات را ثبت کردند و در سمت مقابل، صنایع حمل‌ونقل، سیمان و لاستیک و پلاستیک شاهد ورود نقدینگی بودند. همچنین صندوق‌های طلا توانستند توجه گروهی از سرمایه‌گذاران را به خود جلب کنند، اما صندوق‌های درآمد ثابت و برخی گروه‌های بزرگ کالامحور با خروج سرمایه مواجه شدند. این کارشناس بازار سرمایه شرایط کنونی را نشانه‌ای از فروکش کردن فشار فروش و تلاش بازار برای دستیابی به تعادل دانست، هرچند تأکید کرد که این وضعیت لزوماً به معنای آغاز موج صعودی جدیدی نیست. ترمیم افت شاخص کل، صعود شاخص هم‌وزن، افزایش نمادهای مثبت و فزونی سفارش‌های خرید، همگی نشانه‌های مثبتی برای بهبود مقطعی معاملات محسوب می‌شوند. با وجود این، خروج مداوم پول حقیقی، منفی بودن قدرت خرید و نبود رونق چشمگیر در ارزش معاملات نشان می‌دهد که اعتماد معامله‌گران و سرمایه‌ها هنوز به شکلی پایدار به بورس بازنگشته‌اند. از همین رو، برای تحلیل دقیق‌تر اوضاع بازار، علاوه بر حرکت شاخص‌ها باید به مسیر ورود و خروج نقدینگی و کیفیت تقاضا نیز دقت کرد. اکبری در پایان به سطوح کلیدی شاخص کل اشاره کرد و یادآور شد: محدوده ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد نقش حمایتی مهمی دارد و تثبیت شاخص بالاتر از مرز ۷ میلیون و ۶۵۰ هزار واحد می‌تواند نخستین سیگنال جدی برای بهبود روند بازار باشد. او تأکید کرد که معیار اصلی بازگشت بازار فقط سبز بودن شاخص‌ها نیست، بلکه کاهش خروج پول حقیقی، رشد ارزش معاملات و بازگشت تقاضا به سهم‌های بزرگ اولویت دارد؛ بنابراین بورس تهران گرچه از ریزش‌های تند فاصله گرفته، اما برای دستیابی به یک روند صعودی پایدار و عبور از شرایط شکننده کنونی، همچنان نیازمند محرک‌های بنیادی و بازسازی اعتماد سرمایه‌گذاران است. منبع: باشگاه خبرنگاران جوان