گشایش مسیر تازه برای واحدهای صنعتی؛ واردات برق راهکار عبور از چالش‌های انرژی

چالش‌های مربوط به تأمین پایدار انرژی برای بخش صنعت کشور، واردات برق را به عنوان یکی از گزینه‌های مؤثر جهت کاهش آسیب‌پذیری واحدهای تولیدی در برابر محدودیت‌های انرژی مطرح کرده است. با وجود آماده بودن زیرساخت‌های انتقال، اجرایی شدن این راهکار همچنان به تصمیم‌گیری‌های داخلی صنایع، انعقاد قرارداد با تأمین‌کنندگان خارجی و طی شدن مراحل عملیاتی بستگی دارد. بر اساس قوانین موجود، صنایع انرژی‌بر از یک سو به ساخت نیروگاه‌های اختصاصی ملزم هستند و از سوی دیگر، این اجازه را دارند تا کمبود برق خود را از طریق کشورهای همسایه که با شبکه ایران پیوند الکتریکی دارند، جبران کنند. با این حال، کارایی این روش و الزامات اجرای آن از دغدغه‌های اصلی به شمار می‌رود. احسان ذبیح‌زاده، سخنگوی صنعت برق کشور، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرد که به دنبال رایزنی‌های وزارت نیرو با کشورهای همجوار، امکان واردات برق برای واحدهای صنعتی ایجاد شده است. او با اشاره به ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق توضیح داد که صنایع بزرگ مصرف‌کننده برق باید انرژی مورد نیاز خود را از طریق احداث نیروگاه‌های حرارتی پربازده یا واحدهای تجدیدپذیر تأمین کنند، اما در کنار این تکلیف، مسیر واردات نیز برایشان هموار شده است. ذبیح‌زاده افزود که واحدهای صنعتی قادرند با نیروگاه‌های کشورهای دارای ارتباط شبکه با ایران به توافق برسند. در حال حاضر خطوط انتقال و زیرساخت‌های لازم برای جابجایی برق خریداری‌شده تا مراکز مصرف صنعتی کاملاً آماده است و مشکلی در این زمینه وجود ندارد. وی با اشاره به برگزاری نشست‌های مختلف با صنایع متقاضی خاطرنشان کرد که تاکنون هیچ‌گونه درخواست رسمی مبنی بر امضای تفاهم‌نامه یا توافق قطعی با طرف‌های خارجی به وزارت نیرو تسلیم نشده است. سخنگوی صنعت برق ضمن ترغیب صنایع به بهره‌گیری از این پتانسیل تأکید کرد که واردات برق می‌تواند مانع از بروز خسارات جدی ناشی از محدودیت‌های سوخت شده و تداوم خطوط تولید را تضمین کند. وی همچنین آمادگی کامل وزارتخانه متبوع خود را برای تسهیل و همکاری در زمینه واردات و ترانزیت برق مصرفی صنایع ابراز داشت. از دیدگاه متخصصان حوزه انرژی، خرید برق از خارج می‌تواند در کنار ساخت نیروگاه‌های اختصاصی و گسترش انرژی‌های پاک، به‌عنوان ابزاری کارآمد برای مدیریت ریسک‌های انرژی به کار گرفته شود. این رویکرد به صنایع اجازه می‌دهد تا بدون وابستگی مطلق به یک منبع خاص، در زمان اعمال محدودیت‌های داخلی، جریان تولید خود را حفظ نمایند. با این وجود، آمادگی شبکه‌های انتقال تنها شرط اقتصادی و عملیاتی بودن این فرآیند نیست؛ بلکه مواردی همچون نرخ خرید برق، هزینه‌های ترانزیت، شرایط تفاهمنامه با فروشنده خارجی، پایداری شبکه‌های ارتباطی و هماهنگی‌های فنی و تجاری در آن دخیل هستند. به همین دلیل، هر واحد صنعتی باید بر اساس حجم مصرف، نوع بار الکتریکی، میزان حساسیت خطوط تولید به قطعی و هزینه‌های توقف کار، توجیه‌پذیری اقتصادی این طرح را بسنجد. افزون بر این، واردات برق نباید جایگزین طرح‌های خودتأمینی صنایع شود. ساخت نیروگاه‌های مدرن و تجدیدپذیر به کاهش اتکای بلندمدت صنایع به بیرون کمک می‌کند، در حالی که واردات، فرصتی برای بهره‌مندی از پتانسیل‌های منطقه‌ای در کنار سرمایه‌گذاری‌های داخلی است. در مجموع، واردات برق راهکاری مکمل برای رفع دغدغه‌های انرژی و ارتقای پایداری تولید محسوب می‌شود، مشروط بر اینکه از حرف و مذاکره عبور کرده، به قراردادهای اجرایی تبدیل شود و توجیه اقتصادی آن برای مصرف‌کنندگان محقق گردد. منبع: باشگاه خبرنگاران جوان