۱۱ آبان ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۰
گسترش کشت گیاهان دارویی شقایق و شاهدانه برای خودکفایی صنایع داروسازی
به گزارش خبرگزاری مهر، سید علیرضا سلامی، رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی، با اشاره به تغییر رویکرد ستاد مبارزه با مواد مخدر در خصوص کشت کنترل‌شده گیاهان خاص، بیان کرد که اجرای این طرح با همکاری مراکز علمی و سازمان‌های ذی‌ربط می‌تواند مواد اولیه مورد نیاز کارخانجات داروسازی را به صورت پایدار تأمین کند. این اقدام علاوه بر کاهش وابستگی به مواد مخدر کشف‌شده، بستر را برای ورود ایران به بازارهای بین‌المللی و منطقه‌ای هموار می‌سازد. وی با یادآوری تلاش‌های پژوهشی دانشگاه تهران و دیگر نهادهای تحقیقاتی در حوزه تولید مواد اولیه طبیعی و بیوتکنولوژی، یادآور شد که گیاهانی نظیر انواعی از پاپاور، شاهدانه دارویی و صنعتی و قارچ‌های دارویی، پتانسیل بالایی برای ساخت ترکیبات دارویی و طبیعی دارند. سلامی همچنین خاطرنشان کرد که در گذشته بخشی از مواد اولیه جهت استخراج ترکیباتی چون کدئین، مورفین و تبائین از طریق مواد توقیف‌شده تأمین می‌شد؛ اما با افت این منابع، روی آوردن به راهکارهای پایدارتر نظیر کشت مدیریت‌شده این گونه گیاهی، تحولی بزرگ در حوزه تأمین ملزومات دارویی به شمار می‌رود. شقایق الیفرا؛ فرصتی برای برداشت مکانیزه مواد اولیه دارویی رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی درباره ویژگی‌های گیاه شقایق الیفرا توضیح داد که این گونه بر خلاف خشخاش‌های معمولی، قابلیت برداشت مکانیزه بدون نیاز به تیغ‌زنی و جمع‌آوری شیرابه را داراست و محصول آن توسط کمباین برداشت شده و مستقیماً برای صنایع دارویی آمادهسازی می‌شود. وی با استناد به تبصره ماده ۴۱ قانون مبارزه با مواد مخدر افزود که با پیاده‌سازی ضوابط دقیق برای کشت کنترل‌شده، می‌توان از این پتانسیل قانونی به نفع تأمین هدفمند مواد دارویی بهره برد. با این وجود، توسعه این صنعت نیازمند تبعیت از استانداردهای بین‌المللی و الگوهای موفق جهانی است تا از رشد هزینه‌ها و افزایش قیمت نهایی دارو جلوگیری به عمل آید. شقایق ایرانی؛ پتانسیلی کلیدی جهت استخراج تبائین سلامی شقایق ایرانی را از دیگر گیاهان با ارزش دارویی معرفی کرد و گفت که این گیاه منبع ساخت تبائین، ماده مؤثر در تولید داروهایی همچون بوپرنورفین است. سابقه پژوهش روی این گیاه در دانشگاه تهران به دهه ۶۰ میلادی بازمی‌گردد، هرچند بعدها برخی ارقام آن با عناوین «آریا یک» و «آریا دو» توسط کشورهای دیگر معرفی شدند. او افزود که در حال حاضر با همکاری بخش خصوصی، اقداماتی نظیر غربالگری، بومی‌سازی و توسعه کشت این گیاه در جریان است و به دلیل ماهیت علمی طرح، حصول نتایج قطعی ممکن است سال‌ها به طول بینجامد. این تحقیقات علاوه بر صیانت از گونه‌های گیاهی، تأمین نیاز کشور به مواد اولیه مشتق از تبائین را تسهیل می‌کند. کاربردهای صنعتی و دارویی شاهدانه رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی با اشاره به قابلیت‌های ارقام دارویی و صنعتی شاهدانه گفت که ترکیباتی مانند کانابیدیول و سایر کانابینوئیدهای غیرروان‌گردان در مصارف پزشکی کاربرد دارند. همچنین ارقام صنعتی که میزان ماده THC در آن‌ها بسیار ناچیز است، در تولید روغن، الیاف، بذر، صنایع آرایشی، غذایی و برخی حوزه‌های پیشرفته صنعتی به کار می‌روند. سلامی تدوین آیین‌نامه‌های کشت کنترل‌شده شاهدانه را با مشارکت نهادهایی چون وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و ستاد مبارزه با مواد مخدر امری ضروری خواند و تصریح کرد که آگاهی‌بخشی عمومی، شناخت ارقام مجاز، آشنایی با اصول استخراج و تسلط بر قوانین از پیش‌شرط‌های دستیابی به موفقیت در این حوزه است. وی تأکید کرد که منظور از کشت کنترل‌شده، آزادسازی کشت هرگونه شاهدانه یا خشخاش نبوده، بلکه این کار باید با استفاده از ارقام مشخص، در اراضی قانونی و با نظارت مستمر انجام شود تا از هرگونه انحراف و سوءاستفاده جلوگیری شود. ضرورت هم‌افزایی میان دانشگاه‌ها و نهادهای اجرایی سلامی در پایان با تأکید بر جایگاه دانشگاه‌ها در پیشبرد این پروژه‌های کلان بیان کرد که تلفیق توان علمی مراکز پژوهشی با سیاست‌گذاری‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر و همکاری سایر ارگان‌ها، زنجیره تأمین مواد اولیه دارو را تقویت کرده و آسیب‌پذیری کشور را در برابر چالش‌های تأمین این اقلام کاهش می‌دهد. وی متذکر شد که با انتخاب درست گونه‌ها، برنامه‌ریزی مبتنی بر علم و نظارت دقیق، علاوه بر خودکفایی نسبی در تأمین نیازهای داخلی، زمینه تولید محصولات با ارزش افزوده بالا و ورود به بازارهای جهانی و منطقه‌ای ایجاد خواهد شد. همچنین در این مسیر باید مرز میان کشت مجاز گیاهان دارویی و کشت غیرمجاز مواد مخدر به روشنی برای عموم تبیین شود. منبع: خبرگزاری مهر
گزارش خطا
آخرین اخبار