به گزارش ایران اکونومیست؛ گرانی چگونه سبد خرید خانوارهای ایرانی را کوچکتر میکند؟
افزایش هزینههای زندگی، الگوی خرید خانوارهای ایرانی را تغییر داده است؛ بهطوریکه خرید کالاهای ضروری، انتخاب محصولات ارزانتر و بهتعویقانداختن برخی هزینهها به بخشی از تصمیمهای روزمره خانوادهها تبدیل شده است.
فشار هزینههای زندگی تنها به افزایش قیمت کالاها محدود نمیشود؛ بلکه بهتدریج بر کیفیت مصرف، پسانداز و حتی برنامهریزی بلندمدت خانوارها اثر میگذارد. در چنین شرایطی، خانوادهها ناچار میشوند میان نیازهای ضروری و هزینههایی که امکان بهتعویقانداختن آنها وجود دارد، اولویتبندی کنند.
گزارشهای منتشرشده در روزهای اخیر نیز از تغییر الگوی مصرف در ایران حکایت دارند؛ از جمله گرایش بیشتر به خرید کالاهای دستدوم، استفاده از روشهای خرید اقساطی و محدودکردن برخی مخارج غیرضروری. <Entity category="organization" value="ایرانوایر" disambig="رسانه خبری فارسیزبان"/> در گزارشی در اول اکتبر ۲۰۲۶ نیز از تداوم فشار تورمی بر خانوارها خبر داده است.
پیامد این وضعیت برای اقتصاد فراتر از کاهش قدرت خرید است. هنگامی که خانوارها بخش بیشتری از درآمد خود را صرف نیازهای پایه میکنند، تقاضا برای کالاها و خدمات دیگر کاهش مییابد. این موضوع میتواند فروش کسبوکارها را تحت فشار قرار دهد و بر تصمیم آنها برای توسعه فعالیت یا استخدام نیروی جدید اثر بگذارد.
از سوی دیگر، استمرار نااطمینانی اقتصادی برنامهریزی مالی خانوادهها را دشوارتر میکند. در چنین فضایی، ثبات در سیاستهای اقتصادی، حمایت هدفمند از خانوارهای آسیبپذیر و تقویت فرصتهای شغلی میتواند در کاهش فشار معیشتی نقش داشته باشد.
پرسش پایانی برای مخاطبان:
به نظر شما، مهمترین تغییری که گرانی در زندگی روزمره خانوادهها ایجاد کرده، کاهش خرید کالاهای ضروری است یا حذف هزینههای تفریحی و فرهنگی؟
منبع: گزارشهای اقتصادی ایرانوایر درباره تورم و تغییر الگوی مصرف خانوارها، اکتبر ۲۰۲۶.