معاملات اهرمی در ال بانک؛ اهرم چطور سود و ضرر را بزرگ می‌کند

معاملات اهرمی ال بانک به معامله‌گر اجازه می‌دهد با بخشی از سرمایه، موقعیتی چند برابر بزرگ‌تر باز کند. اما اهرم فقط اندازه معامله را بزرگ نمی‌کند؛ سرعت رسیدن به ضرر و نقطه لیکویید شدن را هم جلو می‌آورد. این گزارش با چند مثال عددی ساده نشان می‌دهد هر واحد اهرم دقیقاً چه چیزی را تغییر می‌دهد و پیش از انتخاب آن چه حسابی باید کرد.

اهرم در ال بانک دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

اهرم در بازار رمزارز فاصله میان سرمایه معامله‌گر و اندازه موقعیت او را باز می‌کند. معامله‌گر بخشی از سرمایه را به‌عنوان وثیقه یا مارجین کنار می‌گذارد و صرافی اجازه می‌دهد موقعیتی چند برابر آن باز شود. در اهرم ۱۰ برابر، وثیقه ۱۰۰ تتری موقعیتی ۱۰۰۰ تتری می‌سازد و از این لحظه سود و ضرر نه بر پایه ۱۰۰ تتر، بلکه بر پایه ۱۰۰۰ تتر حساب می‌شود.

در صرافی LBank معاملات اهرمی در بخش قراردادهای آتی دائمی انجام می‌شود. طبق راهنمای رسمی فیوچرز ال بانک، سقف اهرم تا ۱۲۵ برابر است و بسته به جفت‌ارز تغییر می‌کند. همین راهنما تصریح می‌کند که اهرم بالاتر از ۲۰ برابر عموماً برای کاربران حرفه‌ای مناسب‌تر است؛ جمله‌ای که نشان می‌دهد سقف اهرم یک امکان فنی است، نه پیشنهاد معاملاتی.

قرارداد آتی دائمی، برخلاف قرارداد آتی سنتی، تاریخ سررسید ندارد و تا وقتی وثیقه کافی باشد باز می‌ماند. معامله‌گر در فیوچرز ال بانک می‌تواند هم موقعیت خرید یا لانگ باز کند که از بالا رفتن قیمت سود می‌برد و هم موقعیت فروش یا شورت که از پایین آمدن قیمت سود می‌برد. اهرم در هر دو جهت یکسان عمل می‌کند؛ شورت با اهرم ۱۰ برابر همان‌قدر به حرکت خلاف جهت حساس است که لانگ با همان اهرم. همین دوطرفه بودن، فیوچرز را برای پوشش ریسک دارایی‌های اسپات هم کاربردی کرده است، به شرط آنکه اندازه موقعیت با دارایی پوشش‌داده‌شده هم‌خوان باشد.

ریاضی اهرم؛ یک حرکت قیمت، سه نتیجه متفاوت

ساده‌ترین راه فهم اهرم، ثابت نگه داشتن حرکت قیمت و تغییر دادن اهرم است. فرض کنید قیمت یک رمزارز ۲ درصد تغییر کند و وثیقه معامله‌گر ۱۰۰ تتر باشد. بدون اهرم، نتیجه ۲ تتر سود یا ضرر است. با اهرم ۱۰ برابر، همان ۲ درصد به ۲۰ تتر، یعنی ۲۰ درصد وثیقه، تبدیل می‌شود و با اهرم ۲۵ برابر به ۵۰ تتر، یعنی نیمی از وثیقه.

مثال فرضی و ساده‌شده: اثر یک حرکت ۲ درصدی قیمت روی وثیقه ۱۰۰ تتری در سه اهرم مختلف، بدون کارمزد.

رابطه تقریبی ساده است: درصد سود یا ضرر روی وثیقه تقریباً برابر است با درصد تغییر قیمت ضرب در اهرم، پیش از کسر کارمزد. نکته تحلیلی همین‌جاست؛ اهرم بازار را پرنوسان‌تر نمی‌کند، بلکه حساب معامله‌گر را نسبت به همان نوسان حساس‌تر می‌کند.

فاصله تا لیکویید شدن؛ چرا اهرم بالا جای خطا نمی‌گذارد

لیکویید شدن نقطه‌ای است که صرافی موقعیت را خودکار می‌بندد. راهنمای رسمی ال بانک این سازوکار را چنین توضیح می‌دهد: وقتی نسبت مارجین از نرخ وجه تضمین نگهداری پایین‌تر برود، موقعیت‌ها برای توقف ضرر به‌صورت خودکار بسته می‌شوند. وجه تضمین نگهداری حداقل وثیقه‌ای است که برای باز ماندن موقعیت لازم است.

در یک محاسبه ساده‌شده، حرکت خلاف جهتی که کل وثیقه را از بین می‌برد تقریباً برابر است با ۱۰۰ درصد تقسیم بر اهرم. در اهرم ۵ برابر این فاصله حدود ۲۰ درصد است، در ۲۰ برابر حدود ۵ درصد و در ۱۲۵ برابر کمتر از یک درصد. نقطه واقعی لیکویید به دلیل وجه تضمین نگهداری و کارمزد، کمی زودتر از این اعداد می‌رسد.

مثال فرضی و ساده‌شده: هرچه اهرم بالاتر، حرکت کوچک‌تری از قیمت برای از دست رفتن وثیقه کافی است.

اهمیت این اعداد وقتی روشن می‌شود که کنار نوسان عادی بازار قرار بگیرند. در بازار رمزارز، نوسان چنددرصدی در یک روز اتفاق کم‌یابی نیست؛ بنابراین در اهرم‌های بالا، موقعیت ممکن است پیش از آنکه تحلیل معامله‌گر فرصت درست درآمدن پیدا کند، بسته شود.

عدم تقارن ضرر و جبران؛ هزینه پنهان اهرم

اهرم سود و ضرر را با یک ضریب بزرگ می‌کند، اما جبران ضرر از قاعده دیگری پیروی می‌کند. حسابی که ۱۰ درصد ضرر کرده، برای بازگشت به نقطه اول به حدود ۱۱ درصد سود نیاز دارد. ضرر ۲۵ درصدی به ۳۳ درصد سود، ضرر ۵۰ درصدی به ۱۰۰ درصد سود و ضرر ۸۰ درصدی به ۴۰۰ درصد سود نیاز دارد.

هرچه ضرر عمیق‌تر شود، سود لازم برای جبران آن با شیب تندتری بالا می‌رود.

وقتی اهرم بالاست، رسیدن به ضرر ۵۰ درصدی روی وثیقه تنها به چند درصد حرکت قیمت نیاز دارد، اما جبران آن همان ۱۰۰ درصد سود را می‌طلبد. این عدم تقارن، هزینه پنهان اهرم است که در محاسبه‌های خوش‌بینانه معمولاً دیده نمی‌شود.

هزینه نگه داشتن موقعیت اهرمی

کارمزد معاملات فیوچرز بر اندازه کل موقعیت محاسبه می‌شود، نه بر وثیقه. طبق صفحه قوانین معاملات در مرکز راهنمای ال بانک (برداشت مهر ۱۴۰۵)، کارمزد فیوچرز بسته به سطح کاربری برای میکر بین صفر تا ۰٫۰۲ درصد و برای تیکر بین صفر تا ۰٫۱ درصد است. در مثال فرضی وثیقه ۱۰۰ تتری با اهرم ۱۰ برابر، اگر باز و بسته کردن موقعیت ۱۰۰۰ تتری هر دو با سقف کارمزد تیکر انجام شود، حدود ۲ تتر، یعنی ۲ درصد وثیقه، فقط صرف کارمزد می‌شود.

هزینه دوم، نرخ تامین مالی یا فاندینگ است؛ پرداختی دوره‌ای میان دارندگان موقعیت خرید و فروش در قراردادهای دائمی که نرخ آن متغیر است و بسته به وضعیت بازار ممکن است به سود یا زیان معامله‌گر تمام شود. هرچه موقعیت اهرمی طولانی‌تر باز بماند، اثر این پرداخت‌ها بیشتر می‌شود و بهتر است راهنمای کارمزدهای فیوچرز ال بانک پیش از نگه داشتن طولانی موقعیت مرور شود.

مارجین ایزوله یا کراس؛ ضرر تا کجا می‌تواند برسد؟

ال بانک دو حالت مارجین دارد. در حالت ایزوله، ریسک هر موقعیت به وثیقه همان موقعیت محدود است؛ در حالت کراس، وثیقه میان کل حساب مشترک است. حالت کراس ممکن است موقعیت را دیرتر به نقطه لیکویید برساند، اما در عوض ضرر یک موقعیت می‌تواند موجودی بقیه حساب را هم درگیر کند. برای کسی که تازه وارد معاملات اهرمی می‌شود، حالت ایزوله سقف ضرر را روشن‌تر می‌کند.

پیش از انتخاب اهرم، این حساب را انجام دهید

خطای رایج در معاملات اهرمی این است که اهرم پیش از هر چیز انتخاب می‌شود. ترتیب منطقی برعکس است و اهرم آخرین عدد این محاسبه است:

۱. سهم هر معامله از سرمایه را محدود کنید. راهنمای رسمی ال بانک توصیه می‌کند بیش از ۱ تا ۲ درصد کل سرمایه به یک معامله اختصاص داده نشود.

۲. محل حد ضرر را بر پایه تحلیل تعیین کنید، نه بر پایه اهرم.

۳. اندازه موقعیت را از سقف ضرر و فاصله تا حد ضرر به دست بیاورید.

۴. اهرمی انتخاب کنید که نقطه لیکویید آن به‌روشنی دورتر از حد ضرر باشد.

با این ترتیب، اهرم فقط مقدار وثیقه لازم را تعیین می‌کند و ریسک را حد ضرر و اندازه موقعیت کنترل می‌کنند. در یک مثال فرضی، موقعیت ۴۰۰ تتری با اهرم ۴ برابر ۱۰۰ تتر و با اهرم ۸ برابر ۵۰ تتر وثیقه لازم دارد؛ اگر حد ضرر ۳ درصد پایین‌تر از قیمت ورود باشد، ضرر در هر دو حالت حدود ۱۲ تتر است. خطر از جایی شروع می‌شود که اهرم بالاتر بهانه بزرگ‌تر کردن موقعیت شود.

ریسک‌ها و محدودیت‌هایی که باید در حساب بیاید

• از دست رفتن کامل وثیقه. لیکویید شدن کل وثیقه موقعیت را می‌برد و در حالت کراس، دامنه این ضرر می‌تواند از یک موقعیت فراتر برود.
• لغزش قیمت. در بازار پرنوسان، حد ضرر ممکن است با قیمتی بدتر از قیمت تعیین‌شده اجرا شود.
• نبود گزارش اثبات ذخایر. ال بانک گزارش اثبات ذخایر منتشر نمی‌کند و پشتوانه دارایی‌ها به‌طور مستقل قابل راستی‌آزمایی نیست؛ بنابراین نگه داشتن سرمایه بیش از نیاز معامله در حساب صرافی منطقی نیست.
• مسیر پول دوتکه. ال بانک درگاه ریالی ندارد؛ وثیقه ابتدا در یک صرافی داخلی به تتر تبدیل و سپس منتقل می‌شود و هر مرحله کارمزد و زمان خودش را دارد.
• نبود پشتیبانی فارسی. در صورت بروز مشکل یا اختلاف، مکاتبه با پشتیبانی به زبان انگلیسی انجام می‌شود.

سوالات متداول درباره معاملات اهرمی ال بانک

حداکثر اهرم در ال بانک چقدر است؟

طبق راهنمای رسمی فیوچرز، تا ۱۲۵ برابر و بسته به جفت‌ارز. سقف هر قرارداد را در صفحه معامله همان قرارداد ببینید و در نظر داشته باشید عددی که پنل اجازه می‌دهد حد مجاز است، نه اندازه مناسب.

آیا پس از باز کردن موقعیت می‌شود نوع مارجین را عوض کرد؟

طبق راهنمای رسمی ال بانک، حالت ایزوله یا کراس باید پیش از باز کردن موقعیت در صفحه معامله انتخاب شود و پس از آن تغییر نمی‌کند. پس این تصمیم را پیش از ثبت سفارش بگیرید، نه وسط معامله.

آیا اهرم پایین‌تر یعنی معامله کم‌خطرتر؟

نه لزوماً. موقعیت ۲۰۰۰ تتری با اهرم ۲ برابر به همان اندازه در معرض نوسان است که موقعیت ۲۰۰۰ تتری با اهرم ۲۰ برابر؛ تفاوت در فاصله تا لیکویید و مقدار وثیقه درگیر است. آنچه ریسک را تعیین می‌کند، نسبت اندازه موقعیت به کل سرمایه است.

این گزارش تحلیلی و آموزشی است و توصیه سرمایه‌گذاری نیست

رپورتاژ/

.