برای مدیریت بهتر فضای انبار و جلوگیری از هزینههای اضافی، لازم است قبل از هرگونه اقدامی مانند اجاره انبار بزرگتر، وضعیت فعلی را با دقت بررسی کرد. گاهی اوقات، مشکل از خود فضا نیست، بلکه نحوه نگهداری و جابجایی کالاها باعث ناکارآمدی فضای موجود میشود. هزینههای انبار فقط شامل اجاره نمیشود؛ بلکه زمان صرف شده برای حملونقل، دوبارهکاریها، آسیب دیدن کالاها و توقف احتمالی عملیات نیز هزینههای قابل توجهی به همراه دارند. در برخی موارد، تنها با اصلاح چیدمان قفسهها، در موارد دیگر با استفاده از تجهیزات مناسب، و گاهی هم با جابجایی به انبار دیگر میتوان مشکلات را برطرف کرد. پیش از اتخاذ هر تصمیمی، لازم است هفت هزینه پنهان زیر را به دقت مورد بررسی قرار دهید: ۱. هزینه فضاهای بلااستفاده داشتن فضایی مانند زیرزمین یا طبقه بالای فروشگاه به معنای انبار کارآمد نیست. اگر جابجایی کالا به این بخشها دشوار باشد، کالاها در نزدیکی ورودی انباشته شده و بخشهای دیگر انبار بلااستفاده باقی میمانند. با ترسیم نقشهای که محل دریافت، نگهداری، بستهبندی و خروج کالا را مشخص میکند، میتوان نواحیای که به دلیل دسترسی سخت، بلااستفاده ماندهاند را شناسایی کرد. همچنین، استفاده از ارتفاع انبار برای افزایش ظرفیت، نیازمند بررسی دقیق استحکام سازه توسط مهندس ناظر است. ایمنی کارکنان و دسترسی آسان به مسیرهای خروج اضطراری نیز باید در اولویت باشد. هدف، ایجاد فضای کاربردی است، نه صرفاً پر کردن تمام فضاها. ۲. هزینه رفت و آمدهای اضافی کارکنان ممکن است برای تکمیل هر سفارش، چندین بار بین قفسهها و محل بستهبندی تردد کنند. هرچند هر رفت و آمد کوتاه به نظر میرسد، اما مجموع این زمانها میتواند قابل توجه باشد. با ثبت تعداد دفعات رفت و آمد، زمان هر مسیر و تعداد افراد درگیر در روزهای عادی و شلوغ، میتوان میزان این اتلاف وقت را سنجید. به عنوان مثال، اگر یک کارمند ۳۰ بار در روز مسیری را طی کند و هر بار ۴ دقیقه زمان ببرد، در مجموع ۱۲۰ دقیقه صرف این کار میشود. با کاهش زمان هر مسیر به ۲ دقیقه، روزانه یک ساعت صرفهجویی خواهد شد که در طول یک ماه به ۲۶ ساعت میرسد. این زمان آزاد شده میتواند صرف افزایش تولید یا کاهش ساعات اضافه کاری شود. ۳. هزینه جابجاییهای تکراری کالا گاهی کالاها چندین بار جابجا میشوند؛ از محل تخلیه به انتهای سالن و سپس به طبقه دیگر. هر جابجایی باید دلیل مشخصی داشته باشد، مانند کنترل کیفیت یا شمارش. اگر دلیل جابجایی صرفاً کمبود فضا باشد، چیدمان انبار باید بازنگری شود. کالاهای پرفروش بهتر است نزدیک به محل آمادهسازی سفارش قرار گیرند و محل نگهداری اقلام سنگین نیز باید با توجه به نحوه حمل و نقل تعیین شود. در صورتی که مشکل اصلی، انتقال منظم کالا بین طبقات باشد، باید تجهیزات حمل عمودی را بررسی کرد. پیش از خرید بالابرهای هیدرولیکی، لازم است وزن بار، ابعاد محموله، ارتفاع حرکت، تعداد توقفها و میزان استفاده از دستگاه مشخص شود. صرف خرید دستگاه بدون در نظر گرفتن نحوه تخلیه بار در مقصد، مشکل را حل نخواهد کرد. ۴. هزینه آسیب دیدگی کالا و بستهبندی مجدد کارتنهای پاره یا کالاهای آسیبدیده، علاوه بر هزینه جایگزینی، هزینههای دیگری مانند زمان بررسی، بستهبندی مجدد و پاسخگویی به مشتری را نیز به همراه دارند. خسارتها باید بر اساس محل وقوع (تخلیه، حمل داخلی، نگهداری یا ارسال) دستهبندی شوند. اگر آسیب در حین حمل داخلی رخ میدهد، باید عرض مسیرها، پیچها، اختلاف سطح و تناسب وسیله حمل با بستهبندی بررسی شود. ظرفیت وزنی بالا به تنهایی نشاندهنده مناسب بودن دستگاه برای بارهای حجیم نیست. اندازه بزرگترین بسته و فضای مانور وسیله حمل در مبدا و مقصد باید در نظر گرفته شود. ۵. هزینه فشار فیزیکی ناشی از حمل دستی حمل دستی کالا نباید تنها با وزن بسته ارزیابی شود؛ تعداد تکرار، فاصله حمل، نحوه خم شدن بدن و وضعیت کلی کارگر نیز اهمیت دارد. یک کار به ظاهر ساده، ممکن است به دلیل تکرار در طول شیفت کاری، فشار زیادی به کارکنان وارد کند. ابتدا باید امکان حذف حملهای غیرضروری بررسی شود. سپس، تغییر ارتفاع محل برداشت کالا، کوتاهسازی مسیر حمل یا استفاده از ابزارهای کمکی مناسب باید سنجیده شود. آموزش کارکنان باید همراه با بهبود شرایط کاری باشد. استفاده از تجهیزات نامناسب نیز خطراتی را به همراه دارد؛ نحوه استفاده، ظرفیت مجاز و کاربری دستگاه باید مشخص باشد. ۶. هزینه توقفهای پیشبینی نشده اگر تعمیر یک دستگاه طولانی شود یا قطعه مورد نیاز آن در دسترس نباشد، ممکن است روند جابجایی کالا متوقف گردد. در زمان خرید تجهیزات، لازم است در مورد برنامه نگهداری، شرایط گارانتی، دسترسی به قطعات یدکی و نحوه درخواست خدمات، سوالات دقیقی پرسیده شود. شرایط محیطی مانند رطوبت، گردوغبار و میزان استفاده از دستگاه نیز باید به طور دقیق اعلام شود، زیرا دستگاهی که برای یک انبار کم تردد مناسب است، لزوماً برای یک انبار پرتردد کارایی نخواهد داشت. همچنین، باید برای مواقع توقف دستگاه، برنامهریزی جایگزین صورت گیرد. ۷. هزینه مقایسه ناقص پیشفاکتورها گاهی یک پیشنهاد شامل حمل، نصب و آموزش است، در حالی که پیشنهاد دیگر فقط شامل دستگاه میشود. اختلاف قیمت بدون در نظر گرفتن دامنه خدمات، معیار دقیقی برای انتخاب نیست. در مقایسه پیشفاکتورها، علاوه بر مشخصات فنی دستگاه، باید هزینههای آمادهسازی محل، تغییرات احتمالی در سیستم برق، حمل موجودی فعلی، تجهیز محل و تغییر مسیرهای حمل را نیز لحاظ کرد. در مورد اجاره انبار جدید، مدت قرارداد و موافقت مالک با ایجاد تغییرات نیز از نکات مهم است. اگر ساختمان فعلی محدودیتهای جدی دارد، ممکن است خرید تجهیزات راهحل مناسبی نباشد و انتقال به فضای جدید، انتخاب بهتری باشد. برای تصمیمگیری بهتر، لازم است سه گزینه اصلی - اصلاح چیدمان، استفاده از تجهیزات همراه با اصلاح چیدمان، و انتقال به انبار دیگر - را با هم مقایسه کنید. برای هر گزینه، هزینههای اولیه، هزینههای ماهانه و محدودیتهای اجرایی را به دقت ثبت نمایید. با مقایسه زمان آمادهسازی سفارش، دفعات حمل و تعداد بستههای آسیبدیده قبل و بعد از اعمال تغییرات، میتوان راه حلی را انتخاب کرد که مشکل واقعی را برطرف کند و صرفاً ظاهر انبار را بهبود نبخشد. منبع: آفتاب نیوز