به گزارش ایران اکونومیست؛ اختلال در ناوگان حملونقل دریایی و افزایش هزینههای بیمه و امنیت در آبهای منطقه، جریان تجارت ایران را به سمت مرزهای زمینی هدایت کرده است. اما این تغییر مسیر، زیرساختهای محدود گذرگاههای مرزی را تحت فشار بیسابقهای قرار داده و منجر به تشکیل صفهای طولانی و نگرانکنندهای شده است.
بررسیهای میدانی نشان میدهد که «ازدحام» به گلوگاه اصلی تجارت تبدیل شده است. ثبت زمان انتظار ۲۴ روزه برای کامیونهایی که از مرز ترکیه برمیگردند و معطلی ۲۳ روزه در یکی از گذرگاههای مرزی افغانستان، عمق بحران در زنجیره تأمین را نشان میدهد. این وقفه طولانیمدت نه تنها هزینههای حملونقل را برای تجار بهشدت افزایش داده، بلکه منجر به رسوب کالا در مرزها، افزایش استهلاک ناوگان و حتی فسادپذیری برخی کالاهای اساسی شده است.
کارشناسان لجستیک هشدار میدهند که اگر سیاستگذاران فوراً به سمت افزایش ظرفیت پایانههای مرزی، الکترونیکی کردن کامل تشریفات گمرکی و مدیریت هوشمند جریان ورود و خروج کامیونها حرکت نکنند، این گلوگاهها میتوانند در ماههای آینده به سدی بزرگ در برابر صادرات و واردات کشور تبدیل شوند؛ سدی که حتی با بازگشت مسیرهای دریایی، همچنان آسیبهای خود را به بدنه تجارت خارجی ایران وارد خواهد کرد.