به گزارش ایران اکونومیست؛ طبق دادههای شرکت تحلیل دریایی «زنتا»، بحرانهای جاری باعث کاهش شدید تردد ناوگان کانتینری در خلیج فارس شده است، به طوری که تعداد کشتیهای عبوری نسبت به سال گذشته با سقوط خیرهکننده ۹۴ درصدی مواجه شده است.
۱. سقوط بیسابقه در آمارهای دریایی
گزارشهای تازه منتشر شده از سوی شرکت تحلیل دریایی زنتا (Xeneta)، نشاندهنده تغییرات بنیادین در وضعیت تردد دریایی منطقه است. طبق این دادهها، تعداد کشتیهای کانتینری که از اول مارس تا هفتم سپتامبر سال جاری از خلیج فارس عبور کرده یا وارد آن شدهاند، به تنها ۲۴۰ فروند رسیده است. این رقم در مقایسه با ۴,۱۹۸ فروند در مدت مشابه سال گذشته، نشاندهنده کاهش ۹۴ درصدی است که ابعاد بحران در این مسیر استراتژیک را نمایان میکند.
۲. انقباض شدید در خدمات کانتینری
تغییرات در آمارهای عبوری، با کوچک شدن شبکه سرویسهای کانتینری نیز همراه بوده است. پیش از بروز بحران، ۹۹ سرویس کانتینری در خلیج فارس فعال بودند که ۱۰ درصد از ناوگان کانتینری جهان را تحت پوشش قرار میدادند. اما اکنون با انقباض شدید ظرفیتها، تنها ۱۱ سرویس فعال باقی مانده است؛ از این میان، ۱۰ سرویس به فعالیت میان بنادر داخلی خلیج فارس اختصاص دارند و تنها یک سرویس بهطور اختصاصی در مسیر ترانزیت میان ایران و چین فعالیت میکند.
۳. بحران در زنجیره تأمین و صادرات
این کاهش شدید در تردد کشتیها، مستقیماً بر جریان صادرات کالاهای حیاتی تأثیر گذاشته است. اگرچه تا این لحظه منطقه با کمبودهای فیزیکی و جدی در ذخایر استراتژیک مواجه نشده، اما نشانههای اولیه اختلال در زنجیره تأمین کالاها در بازارهای مصرفی به وضوح قابل مشاهده است. کاهش سرعت ورود کالا، پایداریِ جریان صادرات و واردات را با چالشهای تازهای روبهرو کرده است.
۴. ناپدید شدن کالاها از قفسه فروشگاهها
اثرات این بحران دریایی، اکنون خود را در سطح خردهفروشی نشان داده است. گزارشها حاکی از آن است که برخی برندهای محبوب به دلیل اختلال در ورود، از قفسه فروشگاهها ناپدید شدهاند. برای نمونه، فروشگاههای لوازم ورزشی از اتمام موجودی کالاهای خاص مانند کلاه ایمنی دوچرخه کودکان خبر دادهاند. همچنین، واردکنندگان خودرو نیز در ورود مدلهای جدید با مشکل جدی مواجه شدهاند و برخی بخشها از جمله بازار نوشیدنیهای خاص، با کمبود شدید کالا دستوپنجه نرم میکنند.
۵. فشار اقتصادی بر تولیدکنندگان و مصرفکنندگان
در کنار کمبود کالا، پارامتر «هزینه» نیز به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شده است. کاهش تعداد کشتیها و محدود شدن سرویسهای کانتینری، به معنای افزایش هزینههای لجستیک و حملونقل است. این افزایش هزینهها در نهایت با یک واکنش زنجیرهای، هم بر سودآوری کسبوکارها و هم بر قدرت خرید مصرفکنندگان نهایی فشار وارد میکند و میتواند منجر به تورم در قیمت کالاهای وارداتی شود.