بهرام حسنزاده؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که ایالات متحده یک «نیروی هوش مصنوعی» تشکیل خواهد داد و بهزودی فردی را با عنوان «تزار هوش مصنوعی» برای هدایت این برنامه منصوب میکند.
ترامپ این خبر را روز جمعه ۲۹ شهریور در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد و گفت این ساختار را شبیه «نیروی فضایی» میداند؛ نیرویی که در نخستین دوره ریاستجمهوری او ایجاد شد.
اما هنوز مشخص نیست «نیروی هوش مصنوعی» دقیقاً چه خواهد بود. برخلاف نیروی فضایی که یک شاخه رسمی از نیروهای مسلح آمریکا است، ترامپ تاکنون توضیح نداده که ساختار جدید نیز ماهیت نظامی خواهد داشت یا یک سازمان دولتی برای هماهنگی، نظارت و توسعه هوش مصنوعی خواهد بود.
ترامپ گفته است دولت آمریکا قصد ندارد جلوی رشد صنعت هوش مصنوعی را بگیرد، بلکه میخواهد به توسعه آن کمک کند و در عین حال با استفادههای غیرقانونی و خطرناک از این فناوری برخورد کند. او تأکید کرده است که قوانین کیفری و مدنی موجود برای برخورد با سوءاستفادهها کافی است و فعلاً نیازی به مقررات جدید و سختگیرانهتر نمیبیند.
چرا این خبر مهم است؟
هوش مصنوعی دیگر فقط یک فناوری برای ساختن عکس، ترجمه یا پاسخ دادن به سؤالهای اینترنتی نیست. آمریکا و چین آن را یکی از ابزارهای مهم قدرت اقتصادی و نظامی آینده میدانند. هوش مصنوعی میتواند در صنایع، اقتصاد، ارتش، امنیت سایبری، اطلاعات و حتی تصمیمگیریهای نظامی استفاده شود.
به همین دلیل، اعلام تشکیل «نیروی هوش مصنوعی» را میتوان نشانهای از افزایش اهمیت این فناوری در سیاست و امنیت ملی آمریکا دانست. این خبر همچنین در آستانه دیدار برنامهریزیشده ترامپ و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، منتشر شده است؛ رقابتی که بخش مهمی از آن به برتری فناوری و هوش مصنوعی مربوط میشود.
در حال حاضر، جزئیات مربوط به بودجه، تشکیلات، اختیارات و محل استقرار این «نیرو» اعلام نشده است. بنابراین، فعلاً نمیتوان گفت آمریکا واقعاً در حال ایجاد یک شاخه جدید از ارتش است؛ آنچه قطعی است، تصمیم اعلامشده ترامپ برای ایجاد یک ساختار ویژه در حوزه هوش مصنوعی و انتصاب یک مسئول ارشد برای آن است.
«نیروی هوش مصنوعی» آمریکا در جنگ چه میکند؟
تصور ساده این است که چنین نیرویی قرار نیست سربازانی داشته باشد که با رباتها به میدان جنگ بروند. نقش اصلی آن احتمالاً تبدیل هوش مصنوعی به یک ابزار دائمی برای فرماندهی، جاسوسی، دفاع و عملیات نظامی خواهد بود.
۱. شناسایی دشمن
هوش مصنوعی میتواند حجم عظیمی از تصاویر ماهوارهای، تصاویر پهپادها، ارتباطات و اطلاعات راداری را در زمان بسیار کوتاه بررسی کند و موارد مشکوک را پیدا کند. مثلاً اگر صدها خودرو در منطقهای حرکت کنند، سامانه میتواند تشخیص دهد کدام خودروها احتمالاً نظامی هستند.
۲. هدایت پهپادها و سامانههای خودکار
یکی از مهمترین کاربردها، پهپادها و تجهیزات خودکار است. هوش مصنوعی میتواند به پهپادها کمک کند مسیر پرواز را انتخاب کنند، اهداف را شناسایی کنند و اطلاعات میدان نبرد را به فرماندهی منتقل کنند. دولت آمریکا در سند رسمی ژوئن ۲۰۲۶ نیز بر توسعه فناوریهای خودکار و بازنگری سیاستهای مربوط به «سلاحهای خودمختار» تأکید کرده است.
۳. جنگ سایبری
این بخش شاید از مهمترین مأموریتها باشد. هوش مصنوعی میتواند برای شناسایی حملات سایبری، کشف نقاط ضعف شبکههای دشمن و دفاع سریعتر از شبکههای نظامی و زیرساختهای آمریکا استفاده شود. در مقابل، همین فناوری میتواند در عملیات تهاجمی سایبری نیز کاربرد داشته باشد.
۴. تصمیمگیری سریع در میدان جنگ
فرض کنید یک فرمانده آمریکایی همزمان اطلاعات دهها ماهواره، پهپاد، هواپیما، رادار و واحد زمینی را دریافت میکند. انسان نمیتواند همه این اطلاعات را در چند ثانیه بررسی کند. یک سامانه هوش مصنوعی میتواند آنها را ترکیب کرده و چند گزینه عملیاتی را در اختیار فرمانده قرار دهد.
۵. پیشبینی حرکت دشمن
AI میتواند اطلاعات مربوط به رفتار گذشته یک ارتش را بررسی کند و الگوهایی پیدا کند که برای انسان دشوار است. برای مثال، ممکن است احتمال جابهجایی یک واحد موشکی یا تغییر مسیر یک ناوگان را بر اساس دادههای قبلی شناسایی کند.
۶. جنگ الکترونیک و اطلاعات
هوش مصنوعی میتواند در شناسایی سیگنالها، تحلیل ارتباطات دشمن و مقابله با سامانههای ارتباطی یا راداری نیز مورد استفاده قرار گیرد. این حوزه میتواند به یکی از بخشهای مهم رقابت آمریکا و چین تبدیل شود.
نکته مهمتر
این موضوع کاملاً فرضی نیست. کاخ سفید در ژوئن ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرده که آمریکا میخواهد پیشرفتهترین مدلهای AI را وارد فعالیتهای اطلاعاتی و نظامی کند، مراکز محاسباتی فوقامن ایجاد کند، از فناوری شرکتهای خصوصی استفاده کند و حتی یک «میدان آزمایش هوش مصنوعی» برای کاربردهای امنیت ملی ایجاد کند
zohrerezvani: .
بنابراین اگر «AI Force» واقعاً به یک ساختار نظامی تبدیل شود، احتمالاً مأموریت اصلی آن جنگیدن به جای سربازان نیست؛ بلکه هوشمندتر، سریعتر و خودکارتر کردن ارتش آمریکا است.
و شاید مهمترین بخش ماجرا همین باشد: در جنگ آینده، برتری فقط به تعداد موشک و هواپیما بستگی ندارد؛ کشوری که بتواند سریعتر اطلاعات را جمعآوری، تحلیل و به تصمیم نظامی تبدیل کند، میتواند مزیت بزرگی پیدا کند. این همان رقابتی است که واشنگتن آشکارا آن را بخشی از رقابت راهبردی با چین میداند.
گردآوری: ب حسن زاده