جمعآوری مدارک، بررسی درآمد و هزینهها، تطبیق اطلاعات حسابهای بانکی و در نهایت ارسال اظهارنامه مالیاتی، فرایندی نیست که به آخرین روز موکول شود؛ بنابراین بهتر است اقدامات لازم برای تنظیم و ارسال اظهارنامه به روزهای پایانی مهلت اظهارنامه مالیاتی موکول نشود.
برای بسیاری از صاحبان کسبوکار، روزهای نزدیک به پایان مهلت اظهارنامه مالیاتی با بررسی حجم زیادی از اسناد، اطلاعات مالی و اخذ تصمیمهای مهم همراه است. از طرف دیگر، تفاوت میان اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی و اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی باعث میشود یک نسخه واحد برای همه مودیان وجود نداشته باشد. بنابراین اگرچه دانستن آخرین مهلت اظهارنامه مالیاتی اهمیت دارد اما برنامهریزی برای تکمیل اطلاعات و کنترل اظهارنامه پیش از آن، اهمیت بیشتری دارد.
تاریخ تسلیم اظهارنامه مالیاتی با توجه به نوع مودی و سال مالی او تعیین میشود. به طور معمول، صاحبان مشاغل و اشخاص حقیقی برای تسلیم اظهارنامه عملکرد خود تا 31 خرداد ماه فرصت دارند و اشخاص حقوقی هم مطابق ماده 110 قانون مالیاتهای مستقیم، حداکثر چهار ماه پس از پایان سال مالی برای ارائه اظهارنامه فرصت دارند.
این در حالی است که در سال 1405 موضوع تمدید مهلت اظهارنامه مالیاتی اهمیت پیدا کرده است و مودیان نباید صرفا بر اساس مهلتهای معمول سالهای گذشته برنامهریزی کنند. به طور مثال، مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی امسال (برای سال 1405) تا 30 آبان ماه و مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی تا 31 شهریور ماه 1405 تمدید شده است.
به همین دلیل، قبل از اقدام، بهتر است آخرین اطلاعیه سازمان امور مالیاتی و وضعیت پرونده خود را بررسی کنید. در واقع، «موعد تسلیم اظهارنامه» فقط یک تاریخ روی تقویم نیست؛ بلکه مهلتی است که باید پیش از رسیدن آن، تمام اطلاعات مالی و مدارک مورد نیاز آماده شده باشند.
فرض کنید تنها چند روز تا پایان زمان ارسال اظهارنامه مالیاتی باقی مانده است اما هنوز بخشی از فاکتورها، گردش حسابها، اسناد خرید و فروش یا اطلاعات هزینهها بررسی نشدهاند. در این شرایط، حتی اگر سامانه اظهارنامه بدون مشکل در دسترس باشد، مودی ممکن است برای تکمیل اطلاعات با عجله تصمیم بگیرد.
این عجله میتواند احتمال بروز اشتباه را افزایش دهد، برای مثال:
در واقع، هدف تنها این نیست که اظهارنامه «در موعد مقرر ارسال شود»، بلکه باید اطلاعات آن هم با دقت و مستندات کافی ثبت شده باشد.
بهترین روش این است که فرآیند تهیه اظهارنامه را مدتی زودتر از موعد قانونی آغاز کنید. یک برنامه ساده میتواند از فشار روزهای پایانی جلوگیری کند.

ابتدا وارد درگاه خدمات مالیاتی شوید و اطلاعات پرونده را بررسی کنید. مشخصات مودی، اطلاعات فعالیت، حسابهای بانکی و سایر اطلاعات ثبتشده باید کنترل شوند.
در صورت وجود مغایرت، بهتر است اصلاحات لازم پیش از شروع فرایند ثبت اظهارنامه مالیاتی انجام شود.
برای تهیه اظهارنامه، اطلاعات مالی باید مستند باشد. بسته به نوع فعالیت، مدارکی مانند گزارش درآمد و فروش، اسناد خرید، هزینهها، اطلاعات بانکی، دفاتر قانونی، قراردادها، اطلاعات بیمه و مالیاتهای پرداختشده میتوانند مورد نیاز باشند.
برای شرکتها، مدارکی مانند ترازنامه، صورت سود و زیان، اطلاعات سهامداران و آخرین تغییرات شرکت هم اهمیت ویژهای دارند.
یکی از مهمترین مراحل پیش از تسلیم اظهارنامه الکترونیکی، بررسی مغایرتها است. اطلاعات اظهارنامه باید تا حد امکان با دفاتر، اسناد حسابداری، گردش حساب و سایر اطلاعات مالی مرتبط هماهنگ باشد.
این مرحله برای شرکتهایی که حجم بالایی از معاملات را دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند چرا که یک اشتباه کوچک در جمعآوری یا انتقال اطلاعات میتواند در ادامه فرایند رسیدگی مالیاتی، مشکل ایجاد کند.
پس از ورود اطلاعات در سامانه اظهارنامه مالیاتی، بهتر است قبل از ثبت نهایی اطلاعات، تمام بخشها را یک بار دیگر بررسی کنید.
بعد از نهایی شدن ارسال اظهارنامه مالیاتی، کد رهگیری صادر شده را ذخیره کنید. نسخه نهایی اظهارنامه و مدارک مرتبط هم باید بایگانی شوند تا در صورت نیاز به رسیدگی یا پیگیریهای بعدی، دسترسی به آنها آسان باشد.
یکی از اشتباهات رایج این است که مودی تصور میکند تهیه اظهارنامه صرفا به معنی وارد کردن چند عدد در فرم مالیاتی است؛ در حالی که اظهارنامه، خلاصهای از عملکرد مالی یک دوره است و اطلاعات آن میتواند در فرآیند رسیدگی مالیاتی مورد استفاده قرار بگیرد.
برای نمونه، در اظهارنامه اشخاص حقوقی اطلاعاتی مانند درآمد، هزینه، سود و زیان، داراییها، بدهیها و سایر اطلاعات مالی شرکت درج میشود. بنابراین پیش از ثبت اظهارنامه عملکرد 1405 باید مشخص باشد که اعداد و اطلاعات واردشده بر چه اسناد و محاسباتی استوار هستند.
اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی عمدتا مربوط به صاحبان مشاغل و فعالان اقتصادی است؛ در مقابل، شرکتها و موسسات ثبتشده در گروه اشخاص حقوقی قرار میگیرند.
فرایند تهیه اظهارنامه حقوقی معمولا پیچیدهتر است چرا که علاوه بر اطلاعات درآمد و هزینه، اطلاعات صورتهای مالی، سهامداران، دفاتر و سایر دادههای مالی شرکت هم باید بررسی شود. به همین دلیل، مدیر یک شرکت نباید برنامه مالیاتی خود را صرفا بر اساس تجربه سال قبل تنظیم کند. تغییر مقررات، تغییر سامانهها یا تمدید مهلت اظهارنامه مالیاتی میتواند برنامه زمانی را تغییر دهد.
خیر، تمدید مهلت اظهارنامه را بهتر است «فرصت اضافه برای کنترل اطلاعات» بدانیم و نه مجوزی برای به تعویق انداختن کار. گاهی مودی مالیاتی با شنیدن خبر تمدید، تهیه مدارک و تنظیم اظهارنامه را متوقف میکند و در نهایت دوباره در روزهای پایانی با حجم زیادی از کار مواجه میشود. بهترین استفاده از تمدید مهلت اظهارنامه این است که اگر اظهارنامه آماده است، یک مرحله کنترل دقیقتر انجام شود تا اگر اطلاعات ناقص است، مدارک تکمیل شوند و اگر مغایرتی وجود دارد، پیش از موعد تسلیم اظهارنامه، برای رفع آن اقدام شود.
بله، مودیانی که حجم بالایی از اسناد را دارند، با مسائل پیچیده مالیاتی مواجه هستند یا نیروی متخصص برای بررسی اظهارنامه را در اختیار ندارند، میتوانند از خدمات تخصصی استفاده کنند.
موسسه مالیاتی ارقام پویش پیشداد خدمات تنظیم، بررسی و ارسال اظهارنامه برای اشخاص حقیقی و حقوقی را ارائه میکند. این خدمات میتواند شامل بررسی مدارک مالی، کنترل اطلاعات، بررسی گردش حساب، شفافسازی اظهارنامه، تنظیم و ارسال و… باشد.
مزیت این رویکرد آن است که قبل از ثبت اظهارنامه مالیاتی، اطلاعات مالی توسط متخصصان بررسی میشود و احتمال خطاهای ناشی از عجله یا نقص اطلاعات کاهش پیدا میکند.
رعایت مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی 1405 یکی از مهمترین تکالیف مالیاتی مودیان است اما مدیریت صحیح این مهلت از خود تاریخ هم مهمتر است. جمعآوری اسناد، بررسی پرونده مالیاتی، تطبیق اطلاعات، تکمیل اظهارنامه و کنترل نهایی باید پیش از رسیدن به آخرین روز انجام شود.
همچنین بهتر است برای اطلاع از تغییرات زمان ارسال اظهارنامه مالیاتی، اطلاعیههای رسمی سازمان امور مالیاتی را دنبال کنید و صرفا به اطلاعات سالهای گذشته اتکا نکنید.
اگر تهیه اظهارنامه برای شما زمانبر یا پیچیده است، سپردن این فرآیند به یک مجموعه تخصصی میتواند ریسک خطا و اتلاف زمان را کاهش دهد. کارشناسان پیشداد میتوانند در فرآیند بررسی، تنظیم و ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی در کنار مودیان باشند تا این تکلیف مالیاتی با دقت بیشتری انجام شود.