جنگ نفتکش‌ها؛ وقتی نفت ایران روی آب می‌ماند

به گزارش ایران اکونومیست؛ در چهار روز گذشته دست‌کم ۸ نفتکش ایرانی هدف حمله آمریکا قرار گرفته‌اند؛ سه فروند در ۵ سپتامبر و پنج فروند دیگر در ۸ سپتامبر.

 با درنظر گرفتن ناوگان حدود ۵۳ فروندی شرکت ملی نفتکش ایران، حدود ۴۵ فروند دیگر باقی می‌ماند؛ اما مسئله فقط تعداد کشتی‌های باقی‌مانده نیست، بلکه امکان استفاده از آنهاست.

Financial Times +2

هر نفتکش بزرگ ایرانی، بسته به اندازه و ارزش بازار، می‌تواند ده‌ها تا بیش از صد میلیون دلار ارزش داشته باشد. 

برای یک ناوگان ۵۳ فروندی، ارزش دارایی کشتیرانی را می‌توان در مقیاس چند میلیارد دلار ارزیابی کرد.

 یک برآورد قدیمی صنعت، ارزش ناوگان ۵۴ فروندی NITC را حدود ۲.۷ میلیارد دلار اعلام کرده بود. 

Riviera Maritime Media

اما خسارت واقعی بسیار بزرگ‌تر از قیمت خود کشتی‌هاست.

ایران در حال حاضر با مشکل هم‌زمانِ تحریم، محاصره دریایی و توقف صادرات از خارک روبه‌روست. 

جزیره خارک پیش از جنگ مسیر حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران بود و جریان صادرات آن در پی محاصره آمریکا مختل شده است.

 رویترز نیز گزارش داده که صادرات نفت خام ایران برای هفته‌های متوالی متوقف شده است. 

در چنین شرایطی، حذف تدریجی نفتکش‌های ایرانی یک پیامد مهم دارد:

ایران حتی اگر نفت در چاه تولید کند، برای تبدیل آن به ارز با مشکل جدی مواجه خواهد شد.

البته از نظر فنی، ایران می‌تواند از نفتکش‌های خارجی استفاده کند.

 اما در شرایط تحریم و محاصره، پیدا کردن مالکانی که حاضر باشند نفت ایران را بارگیری و حمل کنند، بسیار دشوار است. 

حتی نفتکش‌های موجود در منطقه نیز با توجه به خطر حمله و محدودیت‌های بیمه و مالی، نمی‌توانند به‌سادگی جای ناوگان ایران را بگیرند.

مسئله اصلی برای تصمیم‌گیران

هر نفتکش نابودشده فقط یک کشتی نیست؛ یک حلقه از زنجیره تبدیل نفت به درآمد ارزی است.

اگر روند حمله به نفتکش‌ها ادامه پیدا کند، ایران با سه خسارت هم‌زمان روبه‌رو خواهد شد:

از دست رفتن دارایی‌های چند ده میلیون تا بیش از صد میلیون دلاری؛

کاهش ظرفیت حمل نفت و دشوارتر شدن دور زدن تحریم‌ها؛

و مهم‌تر از همه، ناتوانی در صادرات نفت حتی در صورت باقی ماندن ذخایر زیرزمینی.

این همان نقطه‌ای است که باید هزینه و فایده ادامه جنگ دوباره محاسبه شود.

 نفتی که نتوان از خارک یا مسیرهای جایگزین به بازار رساند، درآمد نیست؛ و نفتکش نابودشده هم فقط یک خسارت دریایی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت درآمد ارزی کشور است.

مسئله اکنون این نیست که ایران چند نفتکش دیگر دارد؛ سؤال خطرناک‌تر این است که چند نفتکش دیگر باید از بین برود تا صادرات نفت ایران عملاً از نظر اقتصادی و لجستیکی غیرممکن شود؟

منبع: کانال انجمن journalists