ابلاغ قوانین جدید اسقاط و واردات خودرو در ۱۴۰۵/ محدودیت تردد و سوخت‌رسانی به فرسوده‌ها

در اصلاحیه جدید این آیین‌نامه، تعریف خودروهای برقی، هیبریدی و بردافزا دقیق‌تر شده و در کنار آن، نحوه محاسبه و استفاده از گواهی‌های اسقاط، وظایف تولیدکنندگان و واردکنندگان و همچنین محدودیت‌های مربوط به تردد و دریافت برخی خدمات برای خودروهای فرسوده هم شفاف‌تر شده است. ### تعریف مشخص برای خودروهای EREV، هیبریدی و پلاگین یکی از بخش‌های مهم این اصلاحیه، روشن‌کردن وضعیت خودروهایی است که با فناوری‌های برقی یا سوخت‌های ترکیبی کار می‌کنند. بر اساس بند ۱۳ الحاقی به ماده ۱، خودروهای بردافزا یا EREV خودروهایی هستند که نیروی حرکت اصلی آن‌ها از موتور برقی تأمین می‌شود و موتور احتراقی فقط برای تولید برق و شارژ باتری به کار می‌رود. این تعریف می‌تواند جایگاه قانونی این خودروها را به خودروهای تمام‌برقی نزدیک‌تر کند و بر روند واردات آن‌ها اثر بگذارد. در همین بخش، خودروهای HEV نیز به‌عنوان خودروهایی با دو پیشرانه، یکی احتراقی و دیگری برقی، معرفی شده‌اند که هر دو در تأمین نیروی محرکه نقش دارند. همچنین خودروهای PHEV یا هیبریدی پلاگین، ساختاری مشابه دارند، با این تفاوت که می‌توان باتری آن‌ها را از طریق اتصال به برق بیرونی هم شارژ کرد. ### پنج دسته اصلی برای گواهی اسقاط تغییر مهم بعدی مربوط به دسته‌بندی خودروها برای صدور و مصرف گواهی اسقاط است. طبق بند ۱۴، خودروها در پنج گروه اصلی قرار گرفته‌اند: - موتورسیکلت - سواری - دیزل سبک - دیزل سنگین - کامیون کشنده در این تقسیم‌بندی، گروه سواری شامل خودروهای سواری، وانت، تاکسی، ون M1 و کامیونت‌های تا ۴ تن می‌شود. در گروه دیزل سبک هم کامیونت‌های ۴ تا ۶ تن، مینی‌بوس و ون M2 قرار دارند. هدف از این دسته‌بندی آن است که خودروسازان و واردکنندگان نتوانند با استفاده از گواهی اسقاط خودروهای ارزان‌تر و نامرتبط، تعهدات قانونی خود را پوشش دهند. با این حال، اگر در یکی از گروه‌های پایه کمبود گواهی وجود داشته باشد، وزارت صمت با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست می‌تواند اجازه ادغام یا استفاده از گروه‌های معادل را صادر کند. ### محدودیت‌های تازه برای خودروهای فرسوده در بخش دیگری از این مصوبه، محدودیت‌های جدی‌تری برای خودروهای فرسوده در نظر گرفته شده است. بر اساس تبصره‌های اضافه‌شده به ماده ۲، خودروهای تجاری فرسوده دیگر اجازه حمل بار و مسافر در کلان‌شهرها را ندارند و ورودشان به محدوده‌های کم‌انتشار آلایندگی یا LEZ نیز ممنوع است. همچنین سکوهای اینترنتی حمل بار و مسافر موظف شده‌اند از به‌کارگیری خودروهای فرسوده جلوگیری کنند. محدودیت‌ها فقط به تردد ختم نمی‌شود. برای این خودروها سهمیه سوخت با نرخ اول و دوم در نظر گرفته نخواهد شد و مالکانشان تنها در صورت ثبت‌نام در سامانه، امکان دریافت کارت سوخت خواهند داشت. از سوی دیگر، نقل‌وانتقال، تعویض پلاک و تردد خودروهای فرسوده در کلان‌شهرها ممنوع اعلام شده و پلیس راهور فراجا هم باید از طریق دوربین‌های نظارتی، کد جریمه مربوط به این خودروها را اعمال کند. ### محدودیت خدمات برای ناوگان باری سنگین در بخش دیگری از آیین‌نامه، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی موظف شده‌اند به خودروهای باری و کشنده با ظرفیت ۲۰ تن و بیشتر که به سن فرسودگی رسیده‌اند، خدماتی مانند صدور بارنامه، باربرگ و تخصیص سوخت پایه ارائه نکنند. بر اساس جدول زمان‌بندی، این محدودیت ابتدا برای ناوگان بالای ۵۵ سال و پس از ابلاغ شیوه‌نامه اجرایی آغاز می‌شود. سپس خودروهای ۵۴ و ۵۵ ساله، ۵۲ و ۵۳ ساله و در ادامه ۵۰ و ۵۱ ساله هم به‌صورت مرحله‌ای مشمول این ممنوعیت خواهند شد. ### مشوق برای نوسازی ناوگان در کنار این محدودیت‌ها، برای تشویق مالکان به نوسازی ناوگان هم امتیازهایی در نظر گرفته شده است. سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی موظف شده به مالکان کامیون و کشنده‌ای که خودروی خود را اسقاط می‌کنند، علاوه بر گواهی اسقاط فیزیکی، گواهی صرفه‌جویی سوخت قابل‌پذیرش در بورس انرژی هم بدهد. به این ترتیب، دارندگان ایرانیِ کارت سوخت فعال، پس از دریافت تأییدیه اسقاط و باطل شدن کارت سوخت، می‌توانند از این گواهی استفاده کنند. اگر بخواهید، می‌توانم همین خبر را در قالب **خبر کوتاه، گزارش تحلیلی یا تیترمحور** هم بازنویسی کنم.