کاهش سرانه مصرف لبنیات در ایران/ زمزمه گرانی دوباره شیر خام!

البته — در ادامه، همان خبر را با نثری تازه و روان بازنویسی کرده‌ام و نام منبع هم حذف شده است: --- سال‌هایی نه‌چندان دور، صف‌های خرید شیر جلوی مغازه‌ها دیدنی بود؛ روزهایی که خانواده‌ها به‌دلیل قیمت مناسب‌تر لبنیات، راحت‌تر آن را در سبد خریدشان می‌گذاشتند. حالا اما اوضاع برعکس شده است؛ قفسه‌های فروشگاه‌ها پر از شیر و فرآورده‌های لبنی است، اما مشتری کمتر پیدا می‌شود. این وضعیت نه از رونق تولید و اشباع بازار، بلکه بیشتر از کم‌جان شدن قدرت خرید مردم خبر می‌دهد. لبنیات از مهم‌ترین منابع کلسیم و پروتئین به شمار می‌رود، اما وقتی قیمت یک دبه ماست به حدود ۲۵۰ هزار تومان و شیر به ۸۴ هزار تومان می‌رسد، طبیعی است که مصرف آن هم پایین بیاید. در شرایطی که سرانه مصرف لبنیات در ایران پیش‌تر هم حدود یک‌سوم میانگین جهانی بود، افزایش قیمت‌ها این فاصله را بیشتر کرده است. از سوی دیگر، صرفه‌جویی دولت در یارانه‌های تولید، اگرچه در ظاهر بار مالی را کم می‌کند، اما ممکن است در سال‌های آینده هزینه‌های سنگین‌تری را در حوزه درمان به کشور تحمیل کند؛ هزینه‌هایی که ناشی از کاهش مصرف لبنیات و بالا رفتن بیماری‌های مرتبط خواهد بود. علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، در توضیح وضعیت بازار می‌گوید: «در حال حاضر عرضه لبنیات بالاست، اما تقاضا به‌شدت کاهش یافته است.» او با اشاره به گرانی‌های پیاپی لبنیات افزود که بالا رفتن مداوم قیمت‌ها و کاهش توان خرید مردم، مصرف را به‌شدت پایین آورده است. به گفته او، صنعت لبنیات همچنان ظرفیت تولید بالایی دارد و این ظرفیت نیز تقریباً به‌طور کامل فعال است. ظفری همچنین توضیح داد که بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط تولید لبنیات از چرخه فعالیت خارج شده‌اند، اما با این حال هنوز حجم تولید از نیاز واقعی بازار بیشتر است. او یادآور شد که مشکل اصلی، کم شدن مصرف است نه کمبود تولید. به گفته او، سرانه مصرف سالانه لبنیات در کشور که در سال ۱۳۸۹ حدود ۱۳۰ کیلوگرم برای هر نفر بود، حالا به نزدیک ۴۰ کیلوگرم رسیده؛ یعنی حدود ۹۰ کیلوگرم کاهش در مصرف هر نفر. این مقام صنفی ادامه داد که افت شدید مصرف داخلی باعث شده بخشی از شیر مازاد، به شیر خشک تبدیل و راهی بازارهای خارجی شود. او این روند را نوعی خروج «سفره مردم» از کشور توصیف کرد و گفت تصمیم‌های غیرکارشناسی در برخی دستگاه‌ها، به جای حمایت از مصرف داخلی، عملاً به نفع بازارهای بیرونی تمام شده است. ظفری با اشاره به حجم بالای شیر مازاد گفت: «وقتی بیش از ۷ میلیون تن شیر خام به شیر خشک تبدیل می‌شود و بعد در کشورهای همسایه به‌عنوان ماده اولیه استفاده می‌شود، یعنی نیاز آن کشورها تأمین می‌شود، اما سفره ایرانی کوچک‌تر شده است.» او در بخش دیگری از صحبت‌هایش به زمزمه‌های تازه درباره افزایش قیمت شیر خام پرداخت و گفت دامداران دوباره درخواست بالا رفتن قیمت را مطرح کرده‌اند. با این حال، به اعتقاد او اگر قیمت شیر خام تغییر نکند، قیمت فرآورده‌های لبنی هم به‌خاطر افت شدید تقاضا، جهش تازه‌ای نخواهد داشت. مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی همچنین از حذف تدریجی محصولات متنوع‌تر لبنی از سبد خرید مردم خبر داد و گفت بسیاری از خانواده‌ها حتی خرید شیر، پنیر و ماست معمولی را هم به‌سختی انجام می‌دهند، چه برسد به محصولات گران‌تر و فانتزی‌تر. او توضیح داد: «قبلاً تلاش می‌شد مردم به سمت مصرف بیشتر لبنیات بروند و محصولاتی مثل شیرهای طعم‌دار، پنیرهای طعم‌دار و ماست‌های متنوع جای خود را در بازار پیدا کنند، اما حالا شرایط کاملاً فرق کرده است. امروز خیلی از خانواده‌ها توان خرید لبنیات اصلی را هم ندارند، چه برسد به کالاهای جانبی و گران‌قیمت‌تر.» --- اگر بخواهید، می‌توانم همین خبر را در یکی از این سبک‌ها هم بازنویسی کنم: 1. **رسمی و خبری** 2. **کوتاه و تیترمحور** 3. **روان‌تر و مناسب انتشار در سایت** 4. **با لحن انتقادی و تحلیلی**